EUROPA

STRESZCZENIE

Zgodnie z planem działania w zakresie usług finansowych UE przyjęła dyrektywę mającą na celu wzmocnienie wspólnotowych ram prawnych dla usług inwestycyjnych i rynków regulowanych w celu lepszej realizacji dwóch głównych celów:

• ochrony inwestorów i zachowania integralności rynku poprzez ustanowienie zharmonizowanych wymogów dla prowadzenia działalności przez autoryzowanych pośredników,
• wspierania uczciwości, przejrzystości, efektywności i integracji rynków finansowych.

Warunki i procedury udzielania zezwoleń

Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do harmonizacji przepisów regulujących usługi inwestycyjne i prowadzenie działalności inwestycyjnej. W tym celu państwa członkowskie powinny ustanowić system zezwoleń umożliwiający firmom inwestycyjnym oferowanie swoich usług na całym terytorium UE. Firmy te muszą być zarejestrowane, a rejestr powinien być udostępniony do wiadomości publicznej. Każde zezwolenie jest zgłaszane w Europejskim Organie Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

ESMA ma możliwość opracowywania projektów standardów technicznych dla przepisów. Ponadto ESMA wspiera Komisję w jej stosunkach z państwami trzecimi oraz przy ocenie ich rynków.

Innymi słowy, dyrektywa powinna umożliwiać przedsiębiorstwom inwestycyjnym, bankom i giełdom oferowanie swoich usług za granicą na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego *. Ponieważ warunki przyznawania zezwolenia są takie same we wszystkich państwach członkowskich, zezwolenie wspiera harmonizację zasad dotyczących przedsiębiorstw inwestycyjnych.

W tym kontekście dyrektywa ma na celu zbliżenie przepisów krajowych odnoszących się do świadczenia usług inwestycyjnych i funkcjonowania giełd, a celem ostatecznym jest stworzenie jednolitych europejskich ram regulacyjnych dla papierów wartościowych *. Dyrektywa służy interesom inwestorów, emitentów i innych uczestników rynku poprzez wspieranie efektywnych i konkurencyjnych rynków.

Ocena ostrożnościowa

Niniejsza dyrektywa ma również na celu ustanowienie harmonizacji zasad proceduralnych i kryteriów oceny stosowanych przy nabywaniu znacznych pakietów akcji *. Jej zadaniem jest, między innymi, zharmonizowanie maksymalnych progów powiadamiania o planowanych transakcjach nabycia lub zbycia znacznego pakietu akcji, procedury oceny oraz wykazu kryteriów oceny.

W ramach planowanego nabycia ocena ostrożnościowa udziałowców i zarządu spełnia szczegółowe kryteria i jest prowadzona w porozumieniu ze stronami przez właściwe władze.

Dyrektywa stanowi, że wspomniane władze oceniają odpowiedni charakter potencjalnego nabywcy oraz bezpieczeństwo finansowe planowanego nabycia na podstawie:

• reputacji i doświadczenia wszystkich osób, które będą kierować działalnością przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego w wyniku planowanego nabycia,
• dobrej kondycji finansowej potencjalnego nabywcy,
• istnienia uzasadnionych powodów, aby podejrzewać, że jest prowadzona operacja lub próba prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.

Ochrona inwestorów

Ponadto dyrektywa ma na celu wzmocnienie ochrony inwestorów poprzez ustanowienie zasad postępowania w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych na rzecz klientów, ustanowienie minimalnych norm dotyczących mandatu i uprawnień wymaganych od właściwych organów krajowych oraz poprzez ustanowienie skutecznych mechanizmów współpracy w czasie rzeczywistym w celu prowadzenia dochodzeń w przypadkach naruszenia dyrektywy i wszczęcia ścigania.

Przejrzystość i integralność rynku

Dyrektywa wprowadza obowiązek zachowania integralności rynków oraz sprawozdawczości dotyczącej przeprowadzonych transakcji oraz przechowywania dokumentacji. ESMA ma dostęp do tych informacji.

Dyrektywa ustanawia w szczególności obowiązek przejrzystości przed rozpoczęciem negocjacji (faza przed negocjacjami). Wymaga ona od podmiotów, które praktykują „internalizację” (obrót instrumentami finansowymi przez podmiot na własny rachunek * poprzez realizację zleceń klientów poza rynkiem regulowanym lub MTF *) obowiązku ujawniania kursów, po których są one gotowe oferować klientom transakcje kupna i sprzedaży. Wspomniany obowiązek ujawnienia kursów jest jednak ograniczony do transakcji przekraczających normalną wielkość rynku, tj. średnią wielkość zleceń na rynku.

Każde państwo członkowskie ma obowiązek sporządzić wykaz rynków regulowanych i przekazać go innym państwom członkowskim i ESMA.

W tych warunkach hurtowe rynki europejskie nie podlegają wspomnianej zasadzie przejrzystości na etapie przed negocjacjami, a brokerzy hurtowi nie są zagrożeni w swojej roli animatorów rynku.

Ochrona podmiotów

Dyrektywa przewiduje szereg środków ochrony podmiotów prowadzących „internalizację” w sytuacji, gdy są one zmuszone określić kurs, aby mogły świadczyć tę ważną usługę swoim klientom bez ponoszenia nadmiernego ryzyka. Mają oni w szczególności możliwość aktualizowania i wycofywania tych kursów.

Dyrektywa tworzy również rynek z równymi szansami dla małych inwestorów. Zakazuje ona instytucjom finansowym tworzenia sytuacji dyskryminacji między nimi, np. poprzez oferowanie niektórym z nich cen korzystniejszych niż ceny podawane do wiadomości publicznej.

Wyznaczenie właściwych władz

Państwa członkowskie wyznaczają właściwe władze i przekazują niezbędne informacje Komisji, ESMA oraz właściwym władzom innych państw członkowskich. Właściwe organy działają jako punkty kontaktowe w państwach członkowskich. ESMA prowadzi wykaz tych organów. Wspomniane organy są zobowiązane do prowadzenia ścisłej współpracy z ESMA.

Państwa członkowskie i ESMA mogą zawierać porozumienia o współpracy w zakresie:

• nadzorowania instytucji kredytowych,
• procedur likwidacji lub upadłości przedsiębiorstw,
• procedur kontroli ustawowych sprawozdań finansowych przedsiębiorstw inwestycyjnych,
• nadzorowania organów zaangażowanych w likwidację i upadłość przedsiębiorstw inwestycyjnych,
• nadzorowania osób zobowiązanych do wykonywania ustawowej kontroli sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń, instytucji kredytowych, przedsiębiorstw inwestycyjnych i innych instytucji finansowych.

Ustalenia końcowe

Dyrektywa ma na celu poprawę ustawodawstwa wspólnotowego w zakresie rynków papierów wartościowych. W związku z tym przedstawia ogólne obowiązki, których przestrzegania władze państw członkowskich powinny egzekwować.

W tym kontekście Komisja będzie opracowywać działania egzekucyjne, sprawozdania i przeglądy po konsultacji z uczestnikami rynku państw członkowskich i z uwzględnieniem opinii Komitetu Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkami Papierów Wartościowych.