RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Αρχή της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών εκτός της αγοράς εργασίας

Η παρούσα οδηγία αποσκοπεί στη θέσπιση ενός πλαισίου για την καταπολέμηση των διακρίσεωνλόγω φύλου στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα των ασφαλειών, ούτως ώστε να καταστεί ουσιαστική η αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στα κράτη μέλη.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2004/113/ΕΚ του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2004, για την εφαρμογή - της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την παροχή αυτών.

ΣΥΝΟΨΗ

Πεδίο εφαρμογής

Η απαγόρευση των διακρίσεων μεταξύ γυναικών και ανδρών ισχύει για την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες και την παροχή αγαθών και υπηρεσιών τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Η οδηγία εφαρμόζεται στα αγαθά και τις υπηρεσίες που διατίθενται στο κοινό, ανεξάρτητα από τα ενδιαφερόμενα άτομα (δηλ., ανεξάρτητα από την ατομική κατάσταση του δυνητικού καταναλωτή) και παρέχονται πέραν από την ιδιωτική και οικογενειακή σφαίρα. Με τον όρο «υπηρεσίες» νοούνται οι υπηρεσίες που παρέχονται έναντι αμοιβής.

Η οδηγία δεν εφαρμόζεται ούτε στον περιεχόμενο των μέσων μαζικής επικοινωνίας και τη διαφήμιση ούτε στην εκπαίδευση.,

Οι διαφορές στη μεταχείριση ανδρών και γυναικών δεν είναι αποδεκτές παρά μόνον εάν δικαιολογούνται από ένα θεμιτό στόχο, όπως π.χ. η προστασία των θυμάτων σεξουαλικής βίας (στην περίπτωση της δημιουργίας κέντρων υποδοχής για άτομα του ιδίου φύλου), η ελευθερία του συναθροίζεσθαι (στο πλαίσιο της συμμετοχής σε ιδιωτικές λέσχες για άτομα του ιδίου φύλου). Ωστόσο, κάθε περιορισμός θα πρέπει να είναι ενδεδειγμένος και αναγκαίος. .

Αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών

Η οδηγία θεσπίζει την απαγόρευση των διακρίσεων που βασίζονται στο φύλο όσον αφορά την πρόσβαση και την παροχή αγαθών και υπηρεσιών. Συνεπώς, απαγορεύεται οποιαδήποτε άμεση διάκριση * μεταξύ γυναικών και ανδρών, συμπεριλαμβανομένης κάθε δυσμενούς μεταχείρισης λόγω εγκυμοσύνης και μητρότητας, αλλά και οποιαδήποτε έμμεση διάκριση *. Η παρενόχληση *, η σεξουαλική παρενόχληση * και η προτροπή στην εφαρμογή διακρίσεων θεωρούνται διακρίσεις λόγω φύλου και συνεπώς απαγορεύονται επίσης. Η οδηγία περιλαμβάνει ορισμούς των εν λόγω εννοιών, οι οποίοι επαναλαμβάνουν τους ορισμούς που θέτουν για τους ίδιους όρους προηγούμενες οδηγίες.

Η αρχή της ίσης μεταχείρισης δεν αποκλείει την υιοθέτηση θετικών δράσεων ενόψει της πρόληψης ή της αντιστάθμισης ανισοτήτων λόγω φύλου στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών.

Η οδηγία θεσπίζει ελάχιστες υποχρεωτικές προϋποθέσεις : παρόλο που τα κράτη μέλη μπορούν να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν διατάξεις ευνοϊκότερες από εκείνες που προβλέπει η οδηγία, δεν μπορούν να μειώσουν το επίπεδο προστασίας που παρέχεται ήδη στους τομείς τους οποίους διέπει η οδηγία.

Εφαρμογή στον τομέα των ασφαλίσεων

Η οδηγία απαγορεύει, κατ' αρχήν, τη χρησιμοποίηση του φύλου ως κριτήριο για τον υπολογισμό του αντιτίμου και των παροχών των ασφαλιστικών και άλλων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, σε όλα τα νέα συμβόλαια που θα συνάπτονται μετά τις 21 Δεκεμβρίου 2007.

Πράγματι, η Επιτροπή κρίνει ότι η πρακτική των ασφαλιστικών εταιρειών να διαχωρίζουν τους άνδρες και τις γυναίκες για τον υπολογισμό των ασφαλίστρων, λόγω του ότι δεν αντιμετωπίζουν τους ίδιους κινδύνους, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του προσδόκιμου επιβίωσής τους, εισάγει διακρίσεις.

Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μην εφαρμόσουν την απαγόρευση αυτή στις περιπτώσεις όπου το φύλο αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ανάπτυξη ενός κινδύνου και με βάση αναλογιστικά και στατιστικά δεδομένα σχετικά, ακριβή και διαθέσιμα στο κοινό. Πέντε χρόνια μετά τη μεταφορά της οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επανεξετάσουν την αιτιολόγηση των παρεκκλίσεων αυτών, λαμβάνοντας υπόψη τα πλέον πρόσφατα αναλογιστικά και στατιστικά δεδομένα.

Ωστόσο, όλα τα κράτη μέλη πρέπει να εγγυηθούν ότι το κόστος της ασφάλειας που συνδέεται με την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα (π.χ. για την ασφάλεια ασθένειας) κατανέμεται ισάξια στους άνδρες και στις γυναίκες. Τα κράτη μέλη πρέπει να συμμορφωθούν με τη διάταξη αυτή έως τις 21 Δεκεμβρίου 2009 το αργότερο. .

Οργανισμοί προώθησης της ίσης μεταχείρισης

Η οδηγία προβλέπει ότι κάθε κράτος μέλος αναθέτει σε έναν ή περισσότερους οργανισμούς την προώθηση, στο εθνικό επίπεδο, της ίσης μεταχείρισης γυναικών και ανδρών στους τομείς που διέπονται από την οδηγία. Οι εν λόγω οργανισμοί θα είναι αρμόδιοι για την ανάλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν, τη δημοσίευση συστάσεων και την παροχή συγκεκριμένης βοήθειας στα θύματα.

Τυποποιημένες διατάξεις

11 Η οδηγία προβλέπει τη δυνατότητα των θυμάτων να προσφύγουν σε δικαστική ή/και διοικητική διαδικασία και να επιτύχουν αποκατάσταση ή ενδεδειγμένη αποζημίωση. Οι κυρώσεις πρέπει να έχουν αποτελεσματικό, ανάλογο και αποτρεπτικό χαρακτήρα. Εάν ο καταγγέλων τεκμηριώσει τα γεγονότα που επιτρέπουν να πιθανολογηθεί η ύπαρξη διάκρισης, το βάρος αποδείξεως φέρει ο εναγόμενος. Θεσπίζεται επίσης προστασία κατά του κινδύνου αντιποίνων εις βάρος των θυμάτων και των μαρτύρων που καταγγέλλουν διάκριση λόγω φύλου. Η πρόταση ενθαρρύνει εξάλλου το διάλογο με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που συμβάλλουν στην καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου.

Συμμόρφωση, κυρώσεις, διάδοση της πληροφόρησης και εκθέσεις.

Τα κράτη μέλη φροντίζουν να καταργηθούν οι νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές ρυθμίσεις που αντιβαίνουν στην αρχή της ίσης μεταχείρισης και να κηρυχθούν άκυρες ή να τροποποιηθούν οι συμβατικές διατάξεις, οι εσωτερικοί κανονισμοί των επιχειρήσεων καθώς και οι κανονισμοί ενώσεων που δεν σέβονται την αρχή αυτή.

Τα κράτη μέλη καθορίζουν το καθεστώς των κυρώσεων που εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβίασης των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπιστεί για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, μεριμνούν για την ευρεία διάδοση των πληροφοριών που περιλαμβάνει η οδηγία και ανακοινώνουν στην Επιτροπή, το αργότερο στις 21 Δεκεμβρίου 2009 και συνέχεια κάθε 5 έτη, όλα τα διαθέσιμα στοιχεία που αφορούν την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.

Η Επιτροπή συντάσσει έκθεση στην οποία εξετάζονται οι πρακτικές που ισχύουν στα κράτη μέλη όσον αφορά τη χρήση της διάστασης του φύλου ως συντελεστή στον υπολογισμό των ασφαλίστρων και των παροχών το αργότερο στις 21 Δεκεμβρίου 2010

Πλαίσιο

Η παρούσα οδηγία συγκεκριμενοποιεί την πρόθεση της Επιτροπής να υποβάλει πρόταση με στόχο την απαγόρευση των διακρίσεων λόγω φύλου εκτός της αγοράς εργασίας, όπως εκφράστηκε στη στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005) και στην ατζέντα για την κοινωνική πολιτική που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο 2000. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας, τον Δεκέμβριο 2000, είχε ενθαρρύνει την Επιτροπή προς την κατεύθυνση αυτή, ζητώντας την έγκριση πρότασης οδηγίας για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε τομείς εκτός της απασχόλησης και της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Η νομική βάση της παρούσας οδηγίας είναι το άρθρο 13 της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η οποία τάσσει ότι το Συμβούλιο, αποφασίζοντας ομόφωνα, μετά από πρόταση της Επιτροπής και διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μπορεί να αναλάβει κατάλληλη δράση για την καταπολέμηση των διακρίσεων, ιδίως λόγω φύλου.

Όροι-κλειδιά της πράξης
  • Άμεση διάκριση : όταν ένα πρόσωπο υφίσταται, για λόγους φύλου, μεταχείριση λιγότερο ευνοϊκή από αυτήν την οποία υφίσταται, υπέστη ή θα υφίστατο ένα άλλο πρόσωπο σε ανάλογη κατάσταση.
  • Έμμεση διάκριση : όταν μία εκ πρώτης όψεως ουδέτερη διάταξη, κριτήριο ή πρακτική θέτει σε ιδιαίτερα μειονεκτική θέση τους εκπροσώπους του ενός φύλου σε σύγκριση με τους εκπροσώπους του άλλου φύλου, εκτός αν αυτή η διάταξη, το κριτήριο ή η πρακτική δικαιολογείται αντικειμενικά από νόμιμο στόχο και τα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου είναι πρόσφορα και αναγκαία.
  • Παρενόχληση : όταν εκδηλώνεται ανεπιθύμητη συμπεριφορά συνδεόμενη με το φύλο ενός προσώπου με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρέπειας του προσώπου αυτού και τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.
  • Σεξουαλική παρενόχληση : όταν εκδηλώνεται οποιαδήποτε μορφή ανεπιθύμητης λεκτικής, μη λεκτικής ή σωματικής συμπεριφοράς σεξουαλικού χαρακτήρα, με σκοπό ή αποτέλεσμα την παραβίαση της αξιοπρέπειας ενός ατόμου, ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη Έναρξη ισχύος Μεταφορά στα κράτη μέλη Επίσημη Εφημερίδα
Οδηγία 2004/113/ΕΚ [έκδοση: διαβούλευση CNS/2003/0265] 21.12.2004 21.12.2007 ΕΕ L 373 της 21.12.2004

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών προς μια κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα των φύλων (2001-2005) [COM(2000) 335 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα]

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή «Aτζέντα για την κοινωνική πολιτική» [COM(2000) 379 τελικό - Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 29.08.2005
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας