RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 23 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zasady ogólne: bezpieczeństwo produktów

Prawodawstwo europejskie zapewnia wysoki i jednolity poziom ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów. Produkty dopuszczone do sprzedaży na rynku wewnętrznym muszą spełniać ogólne wymagania bezpieczeństwa. Unia Europejska (UE) wprowadziła także system wczesnego ostrzegania (RAPEX) na temat produktów stwarzających zagrożenie dla konsumentów.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/95/WE z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów [Dz.U. L 11 z 15.1.2002].

STRESZCZENIE

Niniejszą dyrektywę stosuje się w przypadku braku szczegółowych rozporządzeń unijnych dotyczących bezpieczeństwa pewnych kategorii produktów lub w przypadku gdy w tych rozporządzeniach sektorowych występują luki prawne. Ponadto jej stosowanie nie wyklucza dyrektywy 85/374/EWG w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe.

Ogólny wymóg bezpieczeństwa

Dyrektywa nakłada na producentów ogólny wymóg bezpieczeństwa dotyczący wszelkich produktów dopuszczonych do sprzedaży i przeznaczonych dla konsumentów lub takich, które mogą być przez nich używane, w tym produktów dostarczanych lub udostępnianych konsumentom do użytku w związku ze świadczoną usługą. Przedmioty używane, które mają wartość kolekcjonerską, lub takie, które wymagają naprawy, nie podlegają temu wymogowi.

Produkt bezpieczny to taki, który nie stanowi żadnego zagrożenia lub tylko minimalne niebezpieczeństwo (związane z użytkowaniem produktu) dopuszczalne z punktu widzenia wysokiej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa ludzi.

Produkt można uznać za bezpieczny, jeśli spełnia przepisy bezpieczeństwa przewidziane przez prawodawstwo europejskie, lub – w przypadku gdy brak takich przepisów – jeśli jest zgodny z przepisami krajowymi państwa członkowskiego, w którym jest sprzedawany. Produkt jest bezpieczny także wtedy, gdy wykazuje zgodność z normami unijnymi ustanowionymi zgodnie z procedurą niniejszej dyrektywy. W przypadku braku takich uregulowań zgodność produktów ocenia się na podstawie:

  • dobrowolnych norm krajowych (stanowiących transpozycję norm europejskich), zaleceń Komisji (stanowiących wytyczne do oceny bezpieczeństwa produktów),
  • norm produkcji lub sprzedaży państwa członkowskiego,
  • przyjętych zasad postępowania w zakresie bezpieczeństwa lub zdrowia,
  • aktualnego stanu wiedzy i techniki,
  • bezpieczeństwa, którego użytkownik może się spodziewać.

Obowiązki producentów i dystrybutorów

Producenci zobowiązani są do wprowadzania na rynek produktów spełniających ogólny wymóg bezpieczeństwa. Ponadto mają obowiązek:

  • dostarczania konsumentowi informacji przydatnych do oceny typowych zagrożeń związanych z użytkowaniem produktu, jeśli nie są one łatwo zauważalne,
  • podjęcia odpowiednich działań, aby uniknąć zagrożeń (np. wycofania produktu ze sprzedaży, ostrzegania konsumentów, przypominania posiadaczom produktów o zagrożeniach itp.).

Dystrybutorzy mają obowiązek:

  • dostarczania produktów spełniających ogólny wymóg bezpieczeństwa,
  • monitorowania bezpieczeństwa sprzedawanych produktów,
  • dostarczania dokumentów koniecznych do identyfikacji pochodzenia produktów.

Jeśli producent lub dystrybutor stwierdza, że produkt jest niebezpieczny, musi powiadomić o tym odpowiednie władze i z nimi współpracować. Obowiązek informowania sformułowany jest w załączniku nr 1 do dyrektywy.

Obowiązki państw członkowskich

Państwa członkowskie czuwają nad tym, aby producenci i dystrybutorzy dopełniali swoich obowiązków. Powołują struktury odpowiedzialne za:

  • kontrolowanie zgodności produktów z wymogiem bezpieczeństwa,
  • podejmowanie odpowiednich działań, jeśli pojawiają się produkty zagrażające (np. zakaz sprzedaży) oraz informowanie o tym Komisji.

Państwa członkowskie określają zasady nakładania kar oraz czuwają nad tym, aby konsumenci mieli dostęp do systemu składania reklamacji.

Rola Komisji

Komisja uwzględnia ogólny wymóg bezpieczeństwa przy określaniu zakresu działania instytucji unijnych ds. normalizacji oraz publikuje w Dzienniku Urzędowym UE odnośniki do norm unijnych, pozwalające stwierdzić zgodność z ogólnym wymogiem bezpieczeństwa. Zarządza systemem wczesnego ostrzegania RAPEX oraz może podjąć działania natychmiastowe we współpracy z państwami członkowskimi.

System RAPEX: szybka reakcja na pojawienie się produktów stwarzających poważne zagrożenie

Państwa członkowskie wykrywają produkty stwarzające poważne zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa. Podejmują natychmiastowe działania mające na celu ochronę konsumentów. W takich przypadkach państwa członkowskie natychmiast powiadamiają Komisję przy pomocy systemu RAPEX (EN). System ten jest szybkim sposobem wymiany informacji między państwami członkowskimi a Komisją. Umożliwia ograniczenie lub zakaz rozpowszechniania produktów niebezpiecznych. Procedury działania systemu RAPEX są opisane w załączniku II do dyrektywy.

Produkty spożywcze, farmaceutyczne i medyczne są nadzorowane przez inne systemy interwencji.

W przypadku użycia systemu RAPEX państwa członkowskie muszą przekazać Komisji podstawowe informacje, np.:

  • dane umożliwiające identyfikację produktu,
  • opis zagrożenia oraz wszelkie dokumenty pozwalające na ocenę niebezpieczeństwa,
  • podjęte działania,
  • informacje o dystrybucji produktu.

Kiedy znane jest już zagrożenie, Komisja może podjąć szybkie działania na poziomie europejskim. Po konsultacji z państwami członkowskimi Komisja może podjąć decyzje obowiązujące przez rok z możliwością przedłużania ich ważności o okres o takiej samej długości. Decyzje te mogą:

  • nakładać specjalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa,
  • zakazać stosowania pewnych substancji, lub też
  • nakazać producentowi umieszczenie ostrzeżenia na produkcie.

Komitety wspierające

Komisja wspierana jest przez komitet ds. regulacji prawnych dotyczących bezpieczeństwa produktów przy podejmowaniu działań natychmiastowych oraz decyzji związanych z normalizacją.

Komisja dysponuje także komitetem konsultacyjnym ds. bezpieczeństwa produktów dla rozwiązywania innych kwestii związanych z dyrektywą.

Przejrzystość działania

Informacje dotyczące przedmiotów niebezpiecznych muszą być jawne. Tajemnica służbowa ogranicza się tylko do należycie uzasadnionych sytuacji.

Kontekst

Niniejsza dyrektywa powstała pod wpływem raportu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 29 marca 2000 r. dotyczącego doświadczeń nabytych przy wdrażaniu dyrektywy 92/59/EWG w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Uchyla dyrektywę 92/59/EWG (DE) (EN) (ES) (FR) o ogólnym bezpieczeństwie produktów, począwszy od 15 stycznia 2004 r.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Transpozycja przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy

Dyrektywa 2001/95/WE [procedura współdecyzji COD/2000/0073]

15.1.2002

15.1.2004

Dz.U. L 11 z 15. 1.2002

Akt(-y) zmieniający(-e) Wejście w życie Transpozycja przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy

Rozporządzenie (WE) nr 765/2008

1.1.2010

Dz.U. L 218 z 13.8.2008

Rozporządzenie (WE) nr 596/2009

7.8.2009

Dz.U. L 188 z 18.7.2009

AKTY POWIĄZANE

Komunikat Komisji w ramach wdrażania dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Tekst mający znaczenie dla EOG) [Dz.U. C 38 z 17.2.2009].
Komisja publikuje tytuły i odnośniki do norm zharmonizowanych przez dyrektywę 2001/95/WE.

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 stycznia 2009 r. dotyczące wdrażania dyrektywy 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2001 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów [COM(2008) 905 wersja ostateczna – niepublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Skuteczność wspólnotowych ram bezpieczeństwa produktów wzrosła od momentu wejścia w życie dyrektywy 2001/95/WE. Dzięki europejskiemu systemowi informowania i ostrzegania udało się nie dopuścić do sprzedaży wielu produktów niebezpiecznych. Jednak można jeszcze poprawić pewne aspekty, aby zapewnić całkowitą ochronę konsumentów. Niniejsze sprawozdanie określa najważniejsze kwestie w dziedzinach:

  • bezpieczeństwa produktów, zwłaszcza pod względem pochodzenia, wzmacniając identyfikowalność produktów, producentów lub dystrybutorów,
  • nadzoru rynku – z jednej strony dzięki koordynacji działań państw członkowskich opartej na wymianie informacji i dobrych praktyk (np. w zakresie współpracy celnej), zaś z drugiej strony – dzięki otwarciu systemu RAPEX na organizacje międzynarodowe, regionalne i krajowe krajów spoza UE,
  • normalizacji poprzez uproszczenie procedur dotyczących pewnych kategorii produktów oraz ustanowienie domniemania zgodności tych norm z ogólnymi wymogami bezpieczeństwa,
  • działań nadzwyczajnych podjętych w ramach systemu wczesnego ostrzegania, z możliwością ich przedłużenia aż do wycofania produktów niebezpiecznych.

Zakres dyrektywy 2001/95/WE obejmuje także bezpieczeństwo usług świadczonych klientom. Wszystkie państwa członkowskie dokonały transpozycji.

RAPEX

Decyzja Komisji 2010/15 z dnia 16 grudnia 2009 r. ustanawiająca wytyczne dotyczące zarządzania wspólnotowym systemem szybkiej informacji RAPEX utworzonym na mocy art. 12 oraz procedurą zgłoszeniową ustanowioną na mocy art. 11 dyrektywy 2001/95/WE (dyrektywa w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów) [Dz.U. L 22 z 26.1.2010].
Komisja przyjmuje nowe wytyczne, które powinny ułatwić funkcjonowanie systemu RAPEX i procedury zgłoszeniowej produktów niebezpiecznych. Takie wytyczne kierowane są do władz krajowych odpowiedzialnych za nadzór rynku.

PRZENOŚNE ODTWARZACZE MUZYCZNE

Decyzja Komisji 2009/490/WE z dnia 23 czerwca 2009 r. w sprawie uwzględnienia w europejskich normach dotyczących przenośnych odtwarzaczy muzycznych wymogów bezpieczeństwa zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Tekst mający znaczenie dla EOG) [Dz.U. L 161 z 24.6.2009].
Komisja ustanowiła wymóg bezpieczeństwa, który zakłada, że w normalnych warunkach użytkowania narażenie na dźwięki z przenośnych odtwarzaczy muzycznych nie będzie stanowiło zagrożenia dla słuchu. Wymóg ten należy uwzględnić przy projektowaniu i produkcji przenośnych odtwarzaczy. Na jej podstawie instytucje normalizujące tworzą odpowiednie normy. Na produkcie końcowym muszą być umieszczone ostrzeżenia, które informują użytkowników o istniejących zagrożeniach.

ZAPALNICZKI

Decyzja Komisji 2009/298/WE z dnia 26 marca 2009 r. przedłużająca obowiązywanie decyzji 2006/502/WE zobowiązującej państwa członkowskie do podjęcia środków w celu zapewnienia, by na rynek wprowadzane były wyłącznie zapalniczki zabezpieczone przed uruchomieniem przez dzieci, oraz w celu zakazania wprowadzania na rynek zapalniczek-gadżetów [notyfikowana jako dokument nr C(2009) 2078] (Tekst mający znaczenie dla EOG).

Decyzja Komisji 2006/502/WE z dnia 11 maja 2006 r. zobowiązująca państwa członkowskie do podjęcia środków w celu zapewnienia, by na rynek wprowadzane były wyłącznie zapalniczki zabezpieczone przed uruchomieniem przez dzieci, oraz w celu zakazania wprowadzania na rynek zapalniczek-gadżetów (Tekst mający znaczenie dla EOG)

(zmieniona decyzjami 2007/231/WE i 2008/322/WE) [Dz.U. L 198 z 20.7.2006].
Nieodpowiednie użytkowanie zapalniczek (np. jako zabawki) przez małe dzieci powoduje rocznie 1500–1900 zranień i 34–40 wypadków śmiertelnych w UE. Aby zapobiegać takim wypadkom, stworzono wymóg w zakresie bezpieczeństwa dzieci, który w USA, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii obowiązuje od kilkudziesięciu lat. Wprowadzenie tego wymogu w Stanach Zjednoczonych spowodowało spadek liczby wypadków o 60 %.
Komisja, chcąc zapobiegać wypadkom, podjęła 11 maja 2006 r. decyzję 2006/502/WE, która wymaga od państw członkowskich podjęcia działań zmierzających do dopuszczenia do sprzedaży jedynie zapalniczek zabezpieczonych przed dziećmi oraz zakazania wprowadzanie do obrotu zapalniczek-gadżetów.

Decyzja Komisji 2008/357/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie uwzględnienia w europejskich normach dotyczących zapalniczek szczególnych wymogów w zakresie bezpieczeństwa dzieci zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/95/WE [Dz.U. L 120 z 7.5.2008].
Wymagania nałożone na zapalniczki w kwestii bezpieczeństwa dzieci muszą spełniać przepisy art. 4 dyrektywy 2001/95/WE tak, aby zawnioskować do organów normalizujących skorygowanie normy EN 13869 oraz umożliwić publikację referencji znowelizowanej normy w Dzienniku Urzędowym.
Decyzja ta określa wymogi bezpieczeństwa, na podstawie których Europejski Komitet Normalizacyjny ma poprawić normę EN 13869 odnoszącą się do bezpieczeństwa zapalniczek i metod badań.

PAPIEROSY

Decyzja Komisji 2008/264/WE z dnia 25 marca 2008 r. w sprawie ustanowienia w europejskich normach dotyczących papierosów wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [Dz.U. L 83 z 26.3.2008].
Papieros zapalony i pozostawiony bez nadzoru stanowi poważne ryzyko dla bezpieczeństwa konsumentów. Ocenia się, że jest to powód ok. 1000 zgonów rocznie w UE. Tymczasem istnieją techniki spowalniające spalanie, a nawet powodujące zgaszenie dzięki wprowadzeniu papierowych taśm wsuniętych w papier papierosowy. Dzięki temu ogień z wyrzuconego papierosa gaśnie z powodu braku powietrza.
Decyzja ta określa wymogi bezpieczeństwa, na podstawie których Europejski Komitet Normalizacyjny spełnia wniosek o przyjęcie normy zmniejszającej skłonności papierosów do zapłonu. Wymóg bezpieczeństwa opiera się na dyrektywie 2001/95/WE.
Skuteczność normy sprawdzana będzie na podstawie próbki sprzedawanych papierosów, a celem jest osiągnięcie 25 % papierosów spalających się na całej swojej długości.

NIEMOWLĘTA I MAŁE DZIECI

Decyzja Komisji 2010/9/UE z dnia 6 stycznia 2010 r. w sprawie wymogów bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać europejskie normy dotyczące krzesełek do kąpieli, akcesoriów kąpielowych oraz wanienek i stelaży przeznaczonych dla niemowląt i dzieci zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [notyfikowana jako dokument nr C(2009) 10290] (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Produkty przeznaczone do kąpieli niemowląt i małych dzieci muszą spełniać ogólny wymóg bezpieczeństwa produktów. Na tej podstawie europejskie organy normalizacyjne muszą ustalić normy bezpieczeństwa dotyczące:

  • krzesełek do kąpieli: używanych wyłącznie dla dzieci siedzących, ale niepotrafiących jeszcze stać,
  • akcesoriów kąpielowych: służących do utrzymania dziecka w pozycji przechylonej lub leżącej, od narodzin aż do swobodnego poruszania się,
  • wanienek używanych przez pierwszy rok życia: tzn. przedmiotów umieszczonych wewnątrz lub przytwierdzonych do brzegów dużej wanny, ustawionych na podłodze lub na stojaku.

Decyzja Komisji 2010/11/UE z dnia 7 stycznia 2010 r. w sprawie wymogów bezpieczeństwa, jakie muszą spełniać europejskie normy dotyczące zabezpieczonych przed dziećmi urządzeń do samodzielnego montażu blokujących okna i drzwi balkonowe zgodnie z dyrektywą 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [notyfikowana jako dokument nr C(2009) 10298] (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Niektóre urządzenia używane do zabezpieczenia okien lub balkonów sprzedawane są w częściach do samodzielnego montażu. Dla takich urządzeń należy stworzyć szczegółowe europejskie normy bezpieczeństwa dotyczące dzieci do 51 miesiąca życia.

PRODUKTY ZAWIERAJĄCE BIOCYDY

Decyzja 2009/251/CE Komisji z dnia 17 marca 2009 r. zobowiązująca państwa członkowskie do zagwarantowania, że produkty zawierające biocyd fumaran dimetylu nie będą wprowadzane do obrotu ani udostępniane na rynku [Dz.U. L 74 z 20.3.2009] (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Biocyd fumaran dimetylu (DMF) jest substancją zawierającą biocyd przeznaczony do konserwowania niektórych towarów podczas składowania lub transportu (meble, obuwie, ubrania skórzane itp.). DMF może powodować groźne reakcje skórne (kontaktowe zapalenie skóry), a jego trujące skutki zostały wykazane w badaniach klinicznych.
Począwszy od 1 maja 2009 r., państwa członkowskie dbają o to, żeby sprzedaż i udostępnianie produktów zawierających DMF była zakazana. Produkty już dostępne na rynku muszą być wycofane, a konsumenci poinformowani o zagrożeniu związanym z tym produktem. Produkt zawierający DMF zawiera ponad 0,1 mg tej substancji w kilogramie produktu lub w kilogramie jednego elementu produktu.
Decyzję stosuje się do 15 marca 2010 r., ale jej stosowanie może być przedłużone.

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony