EUROPA

STRESZCZENIE

Każdego roku około 12 mln zwierząt jest wykorzystywanych do celów naukowych. Obecnie Unia Europejska (UE) nie może zakazać wykorzystania zwierząt w badaniach bezpieczeństwa lub badaniach biomedycznych. Niemniej jednak, aby chronić zwierzęta laboratoryjne i umożliwić zaawansowane badania, UE podejmuje środki mające na celu ograniczenie eksperymentów na zwierzętach i narzucenie minimalnych wymogów w zakresie przetrzymywania zwierząt i opieki nad nimi.

Zwierzęta

Niniejsza dyrektywa rozszerza swój zakres zastosowania na zwierzęta wykorzystywane w badaniach podstawowych, edukacji i szkoleniu. Dyrektywa dotyczy wszystkich zwierząt kręgowych poza człowiekiem, także niektórych bezkręgowców mogących doświadczać bólu (ośmiornica, mątwa itp.).

Wykorzystywanie zwierząt z rzędu naczelnych podlega ograniczeniom, a wykorzystanie małp człekokształtnych (szympansy, szympansy bonobo, goryle i orangutany) jest zakazane. Małpy człekokształtne mogą być wykorzystywane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w celu zachowania gatunku lub w związku z nieoczekiwanym wystąpieniem u ludzi stanu klinicznego zagrażającego życiu lub powodującego przewlekłą niepełnosprawność.

Dziedziny, w których zwierzęta są wykorzystywane do celów doświadczalnych

Wykorzystywanie zwierząt do celów doświadczalnych może być dozwolone tylko w przypadkach, które mają na celu:

• badania podstawowe,
• badania translacyjne i stosowane dotyczące:
  1. unikania, zapobiegania, diagnozowania lub leczenia choroby, złego stanu zdrowia u ludzi, zwierząt lub roślin,
  2. oceny, wykrywania, regulacji lub modyfikacji stanów fizjologicznych u ludzi, zwierząt lub roślin,
  3. dobrostanu zwierząt i poprawy warunków hodowli w celach rolniczych,
• opracowywania, produkcji lub prób jakości, skuteczności i bezpieczeństwa leków, żywności, pasz dla zwierząt itp.,
• ochronę środowiska naturalnego i bioróżnorodności,
• szkolnictwo wyższe lub kształcenie zawodowe.

Projekty

Wykorzystywanie zwierząt w celach eksperymentalnych jest dozwolone w przypadkach, kiedy nie istnieją zadowalające metody zastępcze zgodnie z zasadą polegającą na zastępowaniu, ograniczaniu lub doskonaleniu badań na zwierzętach. Projekty zakładające wykorzystywanie zwierząt do celów doświadczalnych są ocenianie przez właściwe organy. Żaden projekt nie zostanie rozpoczęty przed uzyskaniem pozytywnej oceny właściwego organu. Ocena powinna wykazać, że wykorzystanie zwierząt jest uzasadnione, a spodziewane korzyści przeważają nad krzywdą wyrządzoną zwierzętom.

Liczba zwierząt wykorzystanych w projekcie powinna zostać ograniczona do minimum, ale bez narażenia na porażkę głównego celu projektu. Warunki życia i metody stosowane w procedurach powinny powodować jak najmniej bólu, cierpienia czy dystresu u zwierząt.

Dobrostan zwierząt

Należy opiekować się i zapewnić odpowiednie traktowanie zwierzętom wykorzystywanym do celów doświadczalnych. Zwierzęta należy trzymać w odpowiednio dużych klatkach i w środowisku dostosowanym do każdego gatunku zgodnie z normami znajdującymi się w załączniku III do dyrektywy.

Metody uśmiercania powinny ograniczać zadawanie bólu, cierpienia i wywoływanie dystresu u zwierząt. Jedynie osoby posiadające wymagane kompetencje mogą przystąpić do uśmiercania zwierząt w ośrodku hodowcy, dostawcy lub użytkownika, zgodnie z metodą podaną w załączniku IV do dyrektywy.

Procedury

Jedyne dozwolone procedury to te, które zostały przyjęte w ramach projektu. Zostały one sklasyfikowane według stopnia ważności zgodnie z załącznikiem VIII do dyrektywy. Procedury należy przeprowadzać w znieczuleniu lub odwołując się do innej metody (leki przeciwbólowe itp.) chyba, że okaże się to niestosowne lub jeśli znieczulenie zostanie uznane za bardziej traumatyczne dla zwierzęcia niż poddanie go samej procedurze. O ile jest to tylko możliwe, należy chronić życie zwierząt. Procedury zostały utworzone w taki sposób, aby powodować śmierć jak najmniejszej liczby zwierząt i zmniejszyć okres i intensywność cierpienia.

Ponowne wykorzystanie zwierzęcia jest środkiem zmniejszania liczby całkowitej zwierząt laboratoryjnych. Każde ponowne wykorzystanie zwierzęcia w nowej procedurze jest regulowane przepisami. Przed ponownym wykorzystaniem zwierzęcia należy mieć na uwadze powagę skumulowanych procedur, zdrowie zwierzęcia oraz opinię lekarza weterynarii.

Po zakończeniu procedury lekarz weterynarii lub inna właściwa osoba podejmuje decyzję o pozostawieniu zwierzęcia przy życiu. Zwierzęta zachowane przy życiu otrzymują odpowiednią opiekę i schronienie, jak określono w załączniku III.

Pozwolenia

Hodowcy, dostawcy i użytkownicy, w tym ich ośrodki, powinni otrzymać pozwolenia i zostać zarejestrowani przez właściwy organ.

Zatwierdzone ośrodki powinny dysponować instalacjami i wyposażeniem dostosowanym do gatunków przebywających w nich zwierząt i przeprowadzanych tam procedur (jeśli są tam wykonywane).

Każde zwierzę wprowadzane do ośrodka powinno zostać oznaczone znakiem identyfikacyjnym i wpisane do rejestru, który zawiera informacje o zwierzętach (liczba, gatunki, pochodzenie, data nabycia i zbycia itp.). Rejestr ten jest przechowywany przynajmniej przez pięć lat i podawany do publicznej wiadomości.

Nadto każdy pies, kot lub zwierzę należące do naczelnych powinny posiadać dokumentację obejmującą indywidualne i istotne informacje reprodukcyjne, weterynaryjne i społeczne dotyczące danego osobnika oraz projektów, w których był wykorzystywany.

Inspekcje

Właściwe organy przystępują do regularnych inspekcji wszystkich hodowców, dostawców i użytkowników, w tym ich ośrodków, aby skontrolować zgodność z wymogami niniejszej dyrektywy.

Częstotliwość inspekcji jest określona na podstawie analizy ryzyka w przypadku każdego ośrodka. Jednak przynajmniej jedna trzecia ośrodków użytkowników jest kontrolowana każdego roku i odpowiednia liczba inspekcji jest wykonywana bez uprzedzenia.

Hodowcy, dostawcy i użytkownicy zwierząt należących do naczelnych są kontrolowani przynajmniej raz w roku.

Kontekst

Niniejsza dyrektywa zastępuje dyrektywę 86/609/WE od 1 stycznia 2013 r.