RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων

Η σαφής και αποτελεσματική έννομη προστασία στον τομέα της βιοτεχνολογίας έχει βασική σημασία τόσο για την τεχνολογική και επιστημονική έρευνα όσο και για την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη. Το θέμα αυτό αποτελεί το αντικείμενο της εν λόγω οδηγίας, η οποία απαγορεύει επιπλέον ρητά την ανθρώπινη κλωνοποίηση καθώς και κάθε ανθρώπινη επέμβαση στη βλαστική γενετική ταυτότητα. Μια ανεξάρτητη επιτροπή έχει επιφορτιστεί με την αποστολή να εξετάζει τα θέματα δεοντολογίας και να υποβάλλει σχετικές γνώμες προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 1998, για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων.

ΣΥΝΟΨΗ

Η οδηγία έχει σκοπό να καταστήσει σαφέστερη τη διάκριση μεταξύ των κατοχυρώσιμων και μη κατοχυρώσιμων με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας προϊόντων. Ειδικότερα, έχει σκοπό να επιβεβαιώσει ότι το ανθρώπινο σώμα στα διάφορα στάδια του σχηματισμού και της ανάπτυξής του, οι μέθοδοι κλωνοποίησης ανθρώπων και η βλαστική γονιδιακή επέμβαση στον άνθρωπο δεν μπορούν να θεωρούνται κατοχυρώσιμες εφευρέσεις

Προκειμένου να προστατεύσουν τις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις, τα κράτη μέλη οφείλουν να μεριμνούν, έτσι ώστε η νομοθεσία τους σχετικά με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας να συμμορφώνεται με τις διατάξεις της εν λόγω οδηγίας.

Κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

Μπορούν να κατοχυρωθούν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας εφευρέσεις οι οποίες είναι νέες, εμπεριέχουν εφευρετική δραστηριότητα και είναι επιδεκτικές βιομηχανικής εφαρμογής, ακόμα και αν περιέχουν ή έχουν ως αντικείμενο ένα προϊόν που αποτελείται από βιολογικό υλικό *. Βιολογικό υλικό το οποίο έχει απομονωθεί από το φυσικό του περιβάλλον ή έχει παραχθεί με τη βοήθεια τεχνικής μεθόδου μπορεί επίσης να αποτελέσει αντικείμενο εφεύρεσης.

Δεν μπορούν να κατοχυρωθούν με διπλώματα ευρεσιτεχνίας:

  • οι φυτικές ποικιλίες και οι φυλές των ζώων·
  • οι κυρίως βιολογικές μέθοδοι για την παραγωγή φυτών ή ζώων, όπως η διασταύρωση και η επιλογή. Ωστόσο, η εξαίρεση αυτή από την κατοχύρωση με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δεν θίγει τη δυνατότητα παρόμοιας κατοχύρωσης για εφευρέσεις που έχουν ως αντικείμενο μικροβιολογική μέθοδο * ·
  • το ανθρώπινο σώμα, καθώς και η απλή ανακάλυψη ενός στοιχείου του, συμπεριλαμβανομένης της ακολουθίας ή μερικής ακολουθίας ενός ανθρώπινου γονιδίου.

Απεναντίας, ένα στοιχείο που έχει απομονωθεί από το ανθρώπινο σώμα ή που έχει παραχθεί με τεχνική μέθοδο, συμπεριλαμβανομένης της ακολουθίας ή της μερικής ακολουθίας ενός γονιδίου, μπορεί να αποτελέσει εφεύρεση που δύναται να κατοχυρωθεί με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.

Οι εφευρέσεις, η εμπορική εκμετάλλευση των οποίων αντίκειται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη, αποκλείονται από τη δυνατότητα κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Αυτό αφορά συγκεκριμένα:

  • τις μεθόδους κλωνοποίησης ανθρώπων·
  • τις μεθόδους τροποποίησης της βλαστικής γενετικής ταυτότητας του ανθρώπου·
  • τη χρήση ανθρωπίνων εμβρύων για βιομηχανικούς ή εμπορικούς σκοπούς·
  • τις μεθόδους τροποποίησης της γενετικής ταυτότητας των ζώων που υποβάλλονται σε ταλαιπωρίες χωρίς ουσιαστική ιατρική χρησιμότητα, καθώς και τα ζώα που παράγονται με τέτοιες μεθόδους.

Θέματα δεοντολογίας

Όλα τα θέματα δεοντολογίας που σχετίζονται με τη βιοτεχνολογία αξιολογούνται από την ευρωπαϊκή ομάδα για τη δεοντολογία της επιστήμης και των νέων τεχνολογιών (EN)(FR) της Επιτροπής.

Εμβέλεια της προστασίας

Η προστασία που παρέχει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε βιολογικό υλικό το οποίο, λόγω της εφεύρεσης, διαθέτει συγκεκριμένες ιδιότητες, εκτείνεται σε οποιοδήποτε βιολογικό υλικό αποκτάται βάσει του εν λόγω βιολογικού υλικού με αναπαραγωγή ή πολλαπλασιασμό και διαθέτει τις ίδιες με αυτό ιδιότητες.

Η προστασία που παρέχει ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε ένα προϊόν το οποίο περιέχει γενετικές πληροφορίες εκτείνεται σε κάθε υλικό στο οποίο ενσωματώνεται το εν λόγω προϊόν.

Ωστόσο, το είδος αυτό προστασίας δεν ισχύει για:

  • το βιολογικό υλικό το οποίο προκύπτει με αναπαραγωγή ή πολλαπλασιασμό, εάν η εν λόγω παραγωγή ή πολλαπλασιασμός απορρέει κατ' ανάγκη από τη χρήση για την οποία διατέθηκε το βιολογικό υλικό στην αγορά από τον ίδιο τον κάτοχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή με τη συγκατάθεσή του, εφόσον το παραχθέν υλικό δεν χρησιμοποιείται στη συνέχεια για άλλες αναπαραγωγές ή πολλαπλασιασμούς·
  • το φυτικό υλικό αναπαραγωγής ή τα ζώα εκτροφής που έχουν πωληθεί, από τον ίδιο τον κάτοχο του διπλώματος ευρεσιτεχνίας ή με τη συγκατάθεσή του, σε γεωργό, υπό την προϋπόθεση ότι ο τελευταίος χρησιμοποιεί τα εν λόγω ζώα ή το εν λόγω φυτικό υλικό για την άσκηση της γεωργικής του δραστηριότητας.

Υποχρεωτικές άδειες λόγω αλληλεξάρτησης

Αν ένας βελτιωτής δεν μπορεί να αποκτήσει ή να εκμεταλλευθεί δικαίωμα παραγωγής φυτικής ποικιλίας χωρίς να προσβάλει προγενέστερο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, μπορεί να ζητήσει υποχρεωτική άδεια για τη μη αποκλειστική εκμετάλλευση της προστατευόμενης με το εν λόγω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, έναντι ανάλογης αμοιβής.

Αυτό ισχύει επίσης όταν κάτοχος διπλώματος ευρεσιτεχνίας που αφορά βιοτεχνολογική εφεύρεση δεν μπορεί να την εκμεταλλευθεί χωρίς να προσβάλει προγενέστερο δικαίωμα παραγωγής φυτικής ποικιλίας.

Κατάθεση των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων

Η αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας πρέπει να ικανοποιεί μια σειρά προϋποθέσεων (κατάθεση του βιολογικού υλικού το αργότερο την ημέρα κατάθεσης της αίτησης διπλώματος ευρεσιτεχνίας σε αναγνωρισμένο οργανισμό κατάθεσης, υποβολή στοιχείων σχετικά με τα χαρακτηριστικά του βιολογικού υλικού που κατατέθηκε κ.λπ.).

Όροι-κλειδιά της νομοθετικής πράξης
  • «Βιολογικό υλικό»: το υλικό που περιέχει γενετικές πληροφορίες και μπορεί να αυτοαναπαραχθεί ή να αναπαραχθεί μέσα σε ένα βιολογικό σύστημα.
  • «μικροβιολογική διαδικασία»: κάθε διαδικασία η οποία χρησιμοποιεί μικροβιολογικό υλικό, εμπεριέχει επέμβαση σε μικροβιολογικό υλικό ή παράγει μικροβιολογικό υλικό.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΜεταφορά στη νομοθεσία των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Οδηγία 98/44/ΕΚ30.7.199830.7.2000

ΕΕ L 213 της 30.7.1998

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 04.07.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας