EUROPA

ΣΥΝΟΨΗ

Τα ενεργειακά προϊόντα και η ηλεκτρική ενέργεια φορολογούνται μόνο όταν χρησιμοποιούνται ως καύσιμα κινητήρων ή ως καύσιμα θέρμανσης και όχι όταν χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες ή για χημική αναγωγή ή στο πλαίσιο ηλεκτρολυτικής και μεταλλουργικής κατεργασίας.

Βάσει αυτής της αρχής, η οδηγία καθορίζει τους ελάχιστους συντελεστές φορολόγησης για τα καύσιμα κινητήρων, τα καύσιμα κινητήρων για βιομηχανική ή εμπορική χρήση, τα καύσιμα θέρμανσης και την ηλεκτρική ενέργεια. Τα «επίπεδα φορολογίας» * που εφαρμόζονται από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) δεν επιτρέπεται να είναι χαμηλότερα από τους ελάχιστους συντελεστές που καθορίζονται στην οδηγία.

Τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας που εφαρμόζονται στα καύσιμα κινητήρων είναι τα εξής:

-	Τρέχοντες ελάχιστοι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης
Βενζίνη (€/1 000 l.)	421
Αμόλυβδη βενζίνη (€/1 000 l.)	359
Πετρέλαιο ντίζελ (€/1 000 l.)	330
Κηροζίνη (€/1 000 l.)	330
Υγραέριο (€/1 000 l.)	125
Φυσικό αέριο (€/gigajoule)	2,6

(Ο όγκος μετράται σε θερμοκρασία 15 °C).

Το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2012, το Συμβούλιο, ενεργώντας ομόφωνα και αφού ζητήσει τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρέπει να αποφασίσει, με βάση σχετική έκθεση και πρόταση της Επιτροπής, τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας για το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης για μια νέα περίοδο που θα αρχίζει την 1η Ιανουαρίου 2013.

Η οδηγία επιτρέπει στις χώρες της ΕΕ να διαφοροποιήσουν την εμπορική από τη μη εμπορική χρήση πετρελαίου εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιείται ως προωθητικό, υπό τον όρο ότι τηρούνται τα ελάχιστα κοινοτικά επίπεδα φορολογίας και ότι ο φορολογικός συντελεστής για το εμπορικό πετρέλαιο εσωτερικής καύσης που χρησιμοποιείται ως προωθητικό * δεν είναι κατώτερος από το εθνικό επίπεδο φορολογίας που ίσχυε την 1η Ιανουαρίου 2003, με την επιφύλαξη τυχόν σχετικών παρεκκλίσεων που προβλέπονται στην οδηγία.

Αυτή η διαφοροποίηση δίνει τη δυνατότητα στις χώρες της ΕΕ να μειώσουν τη διαφορά μεταξύ του επιπέδου του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλεται στο μη εμπορικό πετρέλαιο εσωτερικής καύσης το οποίο χρησιμοποιείται στα αυτοκίνητα και του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλεται στη βενζίνη, καθώς δεν υφίσταται περιβαλλοντική ή άλλη δικαιολογία για τον χαμηλότερο ελάχιστο συντελεστή που επιβάλλεται επί του παρόντος στη χρήση πετρελαίου εσωτερικής καύσης στα αυτοκίνητα.

Τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας που εφαρμόζονται στα καύσιμα που προορίζονται για βιομηχανική ή εμπορική χρήση είναι τα εξής:

-	Τρέχοντες ελάχιστοι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης
Πετρέλαιο ντίζελ (€/1 000 l.)	21
Κηροζίνη (€/1 000 l.)	21
Υγραέριο (€/1 000 l.)	41
Φυσικό αέριο (€/gigajoule)	0,3

(Ο όγκος μετράται σε θερμοκρασία 15 °C).

Η οδηγία ορίζει ως βιομηχανικές και εμπορικές χρήσεις τις εξής:

• τη γεωργία, τις καλλιέργειες οπωροκηπευτικών, τις ιχθυοκαλλιέργειες και τη δασοκομία·
• τους κινητήρες σταθερής θέσης·
• τον εξοπλισμό και τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται σε οικοδομές, έργα πολιτικού μηχανικού και δημόσια έργα·
• τα οχήματα που προορίζονται για χρήση εκτός δημοσίων οδών.

Τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας που εφαρμόζονται στα καύσιμα θέρμανσης και την ηλεκτρική ενέργεια είναι τα εξής:

-	Τρέχοντες ελάχιστοι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης (επιχειρηματική χρήση)	Τρέχοντες ελάχιστοι συντελεστές ειδικού φόρου κατανάλωσης (μη επιχειρηματική χρήση)
Πετρέλαιο ντίζελ (€/1 000 l.)	21	21
Βαρύ πετρέλαιο (€/1 000 kg.)	15	15
Κηροζίνη (€/1 000 l.)	0	0
Υγραέριο (€/1 000 l.)	0	0
Φυσικό αέριο (€/gigajoule)	0,15	0,3
Άνθρακας και οπτάνθρακας (€/gigajoule)	0,15	0,3
Ηλεκτρική ενέργεια (€/MWh)	0,5	1,0

(Ο όγκος μετράται σε θερμοκρασία 15 °C).

Διαφοροποιημένοι συντελεστές φορολογίας

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να επιβάλλουν διαφοροποιημένους φορολογικούς συντελεστές, υπό φορολογικό έλεγχο, υπό την προϋπόθεση ότι συμμορφώνονται προς τα ελάχιστα επίπεδα φορολογίας που προβλέπονται στην οδηγία και ότι οι εν λόγω συντελεστές συμβιβάζονται με το δίκαιο της ΕΕ, στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• όταν οι διαφοροποιημένοι συντελεστές συνδέονται άμεσα με την ποιότητα του προϊόντος·
• όταν οι διαφοροποιημένοι συντελεστές εξαρτώνται από ποσοτικά επίπεδα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και ενεργειακών προϊόντων που χρησιμοποιούνται για θέρμανση·
• για τις ακόλουθες χρήσεις: τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες (συμπεριλαμβανομένων των ταξί), αποκομιδή απορριμμάτων, ένοπλες δυνάμεις και δημόσια διοίκηση, πρόσωπα με ειδικές ανάγκες, ασθενοφόρα·
• μεταξύ επιχειρηματικής και μη επιχειρηματικής χρήσης, για τα ενεργειακά προϊόντα και την ηλεκτρική ενέργεια που αναφέρθηκαν παραπάνω.

Απαλλαγές και μειώσεις

Τα ακόλουθα προϊόντα απαλλάσσονται από τη φορολογία:

• ενεργειακά προϊόντα και ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιείται για τη διατήρηση της ικανότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, οι χώρες της ΕΕ μπορούν, για λόγους περιβαλλοντικής πολιτικής, να επιβάλλουν στα προϊόντα αυτά φορολογία·
• ενεργειακά προϊόντα που διατίθενται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα για τις αεροπορικές μεταφορές, εκτός των ιδιωτικών πτήσεων αναψυχής·
• ενεργειακά προϊόντα που διατίθενται προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα για τη ναυσιπλοΐα στα ύδατα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της αλιείας, εκτός από την περίπτωση χρησιμοποίησής τους σε ιδιωτικά σκάφη αναψυχής, και ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται επί ενός σκάφους αναψυχής.

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής των δύο τελευταίων απαλλαγών στις διεθνείς και τις ενδοκοινοτικές μεταφορές. Ως εκ τούτου, οι χώρες της ΕΕ μπορούν να εφαρμόζουν χαμηλότερο επίπεδο φορολογίας από το ελάχιστο που προβλέπεται στην οδηγία σε όλες τις αεροπορικές ή θαλάσσιες μεταφορές εντός μιας χώρας της ΕΕ ή μεταξύ δύο χωρών τις ΕΕ οι οποίες έχουν υπογράψει διμερή συμφωνία για το σκοπό αυτό.

Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να παρέχουν πλήρεις ή μερικές απαλλαγές ή μειώσεις του επιπέδου φορολογίας, μεταξύ άλλων, σε:

• ενεργειακά προϊόντα που χρησιμοποιούνται, υπό φορολογικό έλεγχο, στον τομέα των πρότυπων σχεδίων για την τεχνολογική ανάπτυξη φιλικότερων προς το περιβάλλον προϊόντων ή που αφορούν καύσιμα από ανανεώσιμες πηγές·
• βιοκαύσιμα·
• μορφές ενέργειας με ηλιακή, αιολική, παλιρροιακή ή γεωθερμική προέλευση, ή από βιομάζα * ή απορρίμματα·
• ενεργειακά προϊόντα και ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων και επιβατών σιδηροδρομικώς, με μετρό, με τραμ και με τρόλεϊ·
• ενεργειακά προϊόντα που διατίθενται για να χρησιμοποιηθούν ως καύσιμα στη ναυσιπλοΐα σε εσωτερικές πλωτές οδούς (συμπεριλαμβανομένης της αλιείας), εκτός από την περίπτωση χρησιμοποίησής τους σε ιδιωτικά σκάφη αναψυχής, και ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται επί ενός σκάφους αναψυχής·
• φυσικό αέριο και υγραέριο που χρησιμοποιούνται ως προωθητικό.

Η οδηγία λαμβάνει υπόψη την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων προβλέποντας μέτρα ελάφρυνσης της φορολογικής επιβάρυνσης των ενεργειοβόρων επιχειρήσεων ή/και των επιχειρήσεων * που αποσκοπούν στην επίτευξη στόχων προστασίας του περιβάλλοντος ή στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Προβλέπει επίσης ότι οι χώρες της ΕΕ μπορούν να επιστρέψουν το σύνολο ή μέρος του φόρου που καταβλήθηκε από επιχειρήσεις οι οποίες έχουν επενδύσει στον εξορθολογισμό της ενέργειας που χρησιμοποιούν. Αυτή η επιστροφή μπορεί να ανέρχεται στο 100 % στην περίπτωση των ενεργειοβόρων επιχειρήσεων και έως 50 % για άλλες επιχειρήσεις.

Μεταβατικές περίοδοι

Για ορισμένες χώρες της ΕΕ, η οδηγία ορίζει μεταβατικές περιόδους στη διάρκεια των οποίων απαιτείται από αυτές να μειώσουν σταδιακά τη διαφορά μεταξύ των συντελεστών που εφαρμόζουν και των νέων ελάχιστων συντελεστών φορολογίας. Όταν, ωστόσο, η διαφορά μεταξύ του εθνικού συντελεστή και του ελάχιστου συντελεστή δεν υπερβαίνει το 3 % του ελάχιστου συντελεστή, η χώρα της ΕΕ μπορεί να αναμείνει έως το τέλος της περιόδου προκειμένου να προσαρμόσει το εθνικό της επίπεδο.