RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zasada wzajemnego uznawania na rynku wewnętrznym

Niniejszy komunikat podkreśla ważność zasady wzajemnego uznawania na rynku wewnętrznym. Omawia stan praktyczny i przedstawia propozycje mające na celu poprawę funkcjonowania zasady wzajemnego uznawania.

AKT

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady. Wzajemne uznawanie w kontekście kontynuacji planu działań na rzecz jednolitego rynku [COM(1999) 299 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]

STRESZCZENIE

W nawiązaniu do inicjatywy Rady „Rynek wewnętrzny” z marca 1998 r. Komisja podjęła analizę trudności stwierdzonych podczas stosowania wzajemnego uznania.

WAŻNOŚĆ WZAJEMNEGO UZNANIA DLA RYNKU WEWNĘTRZNEGO

Zasada wzajemnego uznania zapewnia swobodny przepływ towarów i usług bez konieczności harmonizowania prawodawstwa poszczególnych państw członkowskich. Sprzedaż produktu legalnie wyprodukowanego w jednym z państw członkowskich nie może być więc zakazana w innym państwie członkowskim, nawet jeśli przepisy techniczne lub jakościowe różnią się od przepisów obejmujących ich własne produkty. Wyjątek stanowią zagadnienia interesu ogólnego, takie jak ochrona zdrowia, konsumentów lub środowiska naturalnego, które podlegają restrykcyjnym warunkom. Ta sama zasada odnosi się do usług.

W ujęciu ogólnym decydujące znaczenie mają zasady panujące w państwie członkowskim będącym krajem pochodzenia. Gwarantuje to przestrzeganie zasady pomocniczości bez konieczności wdrażania szczegółowych postanowień na szczeblu wspólnotowym przy zapewnieniu większego poszanowania tradycji lokalnych, regionalnych oraz narodowych, a także umożliwia utrzymanie różnorodności produktów oraz usług. Wzajemne uznawanie stanowi zatem pragmatyczny i silny środek integracji gospodarczej.

PROBLEMY ZWIĄZANE ZE STOSOWANIEM ORAZ ANALIZA PRZYCZYN

Dostępne informacje Jednym z problemów jest dostępność wiarygodnych informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny. Na podstawie dostępnych danych niemożliwe jest dokonanie precyzyjnej oceny zasięgu ekonomicznego wzajemnego uznawania, jednak jest oczywiste, że zasada ta stanowi istotny mechanizm dla dużej liczby sektorów przemysłu i usług. Jedyne dostępne dane liczbowe wynikają z ilości skarg złożonych do Komisji. Liczba przypadków, w których producenci stosowali zasady państw lub wycofali swoje produkty, nie jest znana.

Przeszkody Na podstawie rezultatów badań ankietowych zrealizowanych w branżach przemysłowych stwierdza się, że nadal utrzymują się przeszkody na poziomie norm i zasad technicznych. W sektorze usług szacuje się ogólnie, że jeżeli chodzi o swobodny obieg usług, przeszkody pozostały praktycznie niezmienione między 1996 a 1998 r. Identyfikuje się także inne kwestie, które stanowią istotny problem:

  • w zakresie ochrony konsumentów wykonuje się nie zawsze konieczne kontrole w krajach docelowych,
  • w organizacji wewnętrznej administracji terminy administracyjne, koszty procedur oraz brak zdolności do przetwarzania złożonych kwestii (na przykład innowacyjnych produktów lub usług) stanowią istotną przeszkodę dla lepszego zarządzania,
  • brak wzajemnego zaufania w czynności innych państw członkowskich wciąż się utrzymuje.

Problemy te doprowadziły wiele podmiotów gospodarczych do dostosowania ich produktów do wymagań lokalnych, oraz, w ekstremalnych przypadkach, do zrezygnowania przez nie z wprowadzenia produktów lub usług na rynek w innym państwie członkowskim.

Dziedzina produktów Większość problemów odnosi się do ochrony gwarancyjnej, gdyż często kraj docelowy jest przekonany, że jedynie jego sposób zapewnienia bezpieczeństwa jest właściwy. Kwestia ta dotyczy głównie następujących dziedzin: produkty żywnościowe, elektromechanika, motoryzacja, metale szlachetne, budownictwo oraz chemia.

Dziedzina usług Sektory usług, co do których Komisja otrzymuje najwięcej skarg, to informacja handlowa, budownictwo, własność intelektualna oraz usługi w zakresie bezpieczeństwa. Obraz, jaki ukazują dostępne liczby, nie jest kompletny z powodu małej liczby skarg, które są wnoszone do Komisji. W dziedzinie zawodów regulowanych trudności w zastosowaniu zasady wzajemnego uznawania dotyczą najbardziej osób fizycznych. Utrzymuje się liczba skarg indywidualnych. W dziedzinie usług finansowych Komisja stwierdza niewłaściwe odwoływanie się do pojęcia interesu ogólnego oraz ochrony konsumentów w celu zakazywania wprowadzenia na rynek produktów finansowych. W zakresie informacji handlowych rozbieżności pomiędzy poszczególnymi krajami, głównie w dziedzinie reklamy, hamują przez cały czas prawdziwy rozwój wspólnego rynku. W końcu, jeśli chodzi o handel elektroniczny, przeszkody prawne ograniczają jeszcze możliwości jednolitego rynku w tym zakresie.

PROPOZYCJE

Zapewnienie wiarygodnej kontroli Aby ocenić zrealizowane postępy, Komisja będzie przedstawiać co dwa lata sprawozdania oceniające, których konkluzje będą mogły być wpisane w tabelę ukazującą wewnętrzny rynek w trosce o uwrażliwienie państw członkowskich na utrzymujące się problemy oraz zaproponowane rozwiązania. Komisja zobowiązuje się zwrócić zwiększoną uwagę na poszanowanie zobowiązań państw członkowskich, w tym otwarcie postępowania o naruszeniu przepisów. Co więcej, oferowane przez procedurę powiadamiania możliwości powinny być całkowicie wykorzystywane w celu promowania wzajemnego uznawania oraz do zapobiegania pojawianiu się nowych przeszkód.

Programy przeznaczone dla obywateli i podmiotów gospodarczych Proponuje się dwie ścieżki działania: pierwszą, prowadzoną przez Komisję, oraz drugą, realizowaną przez państwa członkowskie.

Działania prowadzone przez Komisję Komisja zobowiązuje się ułatwić dialog między obywatelami a przedsiębiorstwami. W trosce o poprawę informacji oraz analizy ekonomicznej Komisja proponuje:

  • opracowanie wytycznych dotyczących stosowania zasady wzajemnego uznawania dla produktów przemysłowych, jak również broszury opisującej stosowanie decyzji 3052/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1995 r. ustanawiającej procedurę wymiany informacji w sprawie krajowych środków wprowadzających odstępstwa od zasady swobodnego przepływu towarów we Wspólnocie,
  • analizę ekonomiczną dotyczącą wdrożenia zasady wzajemnego uznania w różnych sektorach, umożliwiającą dokonywanie lepszej oceny (korzyści ekonomiczne i koszta braku jej zastosowania),
  • analizę krajowych zasad ochrony konsumentów w odniesieniu do produktów finansowych.

W zakresie kształcenia Komisja proponuje następujące środki:

  • zorganizowanie okrągłych stołów sektorowych przedstawicieli kompetentnych władz państw członkowskich oraz środowisk zawodowych,
  • opracowanie konkretnych projektów na szczeblu krajowym w celu promocji zasady wzajemnego uznania wśród zainteresowanych.

Aby uczynić mechanizmy rozwiązywania problemów bardziej skutecznymi, przewiduje się:

  • doprecyzowanie oceny potrzeb, a nie nowej inicjatywy harmonizacji, poprzez dwuletnie sprawozdania,
  • ustanowienie typowych odwołań używanych między władzami odpowiedzialnymi za wdrażanie zasady wzajemnego uznania oraz zainteresowane stowarzyszenia europejskie i narodowe,
  • stworzenie podmiotom gospodarczym możliwości wnioskowania o wyjaśnienia ewentualnej odmowy i poprawienie zarządzania skargami przez Komisję, szczególnie w obrębie problemowych sektorów,
  • rozszerzenie organizacji spotkań „w pakiecie” pomiędzy Komisją a poszczególnymi państwami członkowskimi w sektorze towarów lub usług oraz nadzorowanie w sposób bardziej systematyczny propozycji rozwiązań państw członkowskich,
  • rozwinięcie wspólnotowej sieci rozpatrywania skarg dotyczących usług finansowych,
  • powzięcie inicjatyw sektorowych mających na celu lepsze zastosowanie zasady w sektorze usług, głównie w sektorze transportu powietrznego oraz telekomunikacji.

Aby uwzględnić wymiar międzynarodowy wzajemnego uznawania i zredukować, a nawet usunąć bariery w handlu, Komisja przewiduje zawarcie umów o wzajemnym uznawaniu w ramach Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS), jak również w dziedzinie towarów w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Działania podejmowane przez państwa członkowskie Jako że państwa członkowskie są głównymi aktorami wdrożenia zasady wzajemnego uznawania, Komisja proponuje im następujące zobowiązania:

  • bieżące zapoznawanie się z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości oraz włączenie do prawodawstwa krajowego klauzul dotyczących wzajemnego uznawania,
  • udzielanie w odpowiednim terminie odpowiedzi na wnioski dotyczące stosowania wzajemnego uznawania, z wyjątkiem szczególnych przypadków drażliwych,
  • wzmocnienie współpracy między administracją krajową a państwami członkowskimi za pośrednictwem nowej sieci telematycznej kontaktu, spotkań szefów centrów koordynacji, bardziej systematycznego odwoływania się do punktów kontaktu i wzmocnionej roli koordynatorów krajowych (głównie w dziedzinie zawodów regulowanych),
  • opracowywanie regularnych sprawozdań dotyczących trudności związanych ze stosowaniem przewidywanych rozwiązań.

Kontekst

W 1997 r. Komisja przyjęła „Plan działania na rzecz jednolitego rynku” (DE) (EN) (FR) – dokument ukazujący w sposób szczegółowy priorytetowe działania do przeprowadzenia w celu poprawy funkcjonowania jednolitego rynku przed 1 stycznia 1999 r. W tymże planie działania Komisja wskazała na zastosowanie zasady wzajemnego uznawania jako jedno z priorytetowych działań, które należy podjąć.
Dwa lata później, w 1999 r., Komisja opublikowała niniejszy komunikat, który stanowi podstawę dla rezolucji Rady dotyczącej wzajemnego uznawania (zob. „Akty powiązane”).

AKTY POWIĄZANE

Rezolucja Rady z dnia 28 października 1999 r. w sprawie wzajemnego uznawania [Dz.U. C 141 z 19.5.2000].
Rada podkreśla ważność wzajemnego uznawania dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. W tym celu konieczne staje się połączenie w sposób spójny zharmonizowanego prawodawstwa, normalizacji, instrumentów umożliwiających weryfikację zgodności oraz wzajemne uznawanie. Według oceny Rady konieczne jest podjęcie nowych działań w dziedzinie produktów (głównie produktów żywnościowych, elektromechaniki, budownictwa oraz pojazdów silnikowych) oraz usług (przede wszystkim usług finansowych) oraz w zakresie kwalifikacji zawodowych (uznawalności dyplomów). Rada krytykuje również fakt, że procedury administracyjne są zbyt trudne i skomplikowane oraz że administracje państw członkowskich nie dysponują często wystarczającymi informacjami na temat prawodawstwa i procedur weryfikacji innych państw członkowskich.

Rada zachęca więc państwa członkowskie do:

  • przejrzenia oraz uproszczenia krajowych ustaw oraz procedur stosowania w celu podniesienia skuteczności oraz szybkości tych procedur, a także wzmocnienia współpracy administracyjnej,
  • informowania podmiotów gospodarczych oraz obywateli o przysługujących im prawach,
  • wspierania Komisji w zbieraniu informacji o problemach związanych ze stosowaniem tej zasady oraz czuwania nad tym, aby zobowiązania w zakresie wymiany informacji zostały należycie wdrożone.

Rada zachęca Komisję do:

  • zbierania informacji na temat odnotowanych sukcesów oraz niedostatków oraz na temat ich wpływu na gospodarkę, a także do ich publikowania w formie tabeli o jednolitym rynku,
  • informowania obywateli oraz podmiotów gospodarczych o przysługujących im prawach poprzez kampanie informacyjne,
  • czuwania, aby polityka w tych dziedzinach była skoordynowana z innymi politykami Wspólnoty.

Zachęca się podmioty gospodarcze, jak również obywateli, do przekazywania informacji państwom członkowskim o wszelkich problemach, z jakim się stykają.

Commission interpretative communication on facilitating the access of products to the markets of other Member States: the practical application of mutual recognition [C/2003/3944 – Official Journal C 265 of 4.11.2003] (Komunikat wyjaśniający Komisji w sprawie ułatwiania dostępu produktów do rynku innych państw członkowskich: praktyczne stosowanie zasady wzajemnego uznawania).
Niniejszy komunikat ma na celu objaśnienie zasady „wzajemnego uznawania” oraz pomoc przedsiębiorstwom i administracjom krajowym w lepszym jej stosowaniu. Stanowi praktyczny przewodnik, który opisuje, jak powinna funkcjonować niniejsza zasada w praktyce oraz wskazuje prawa przysługujące podmiotom gospodarczym. Komunikat wpisuje się w strategię wewnętrznego rynku na lata 2003–2006. Jej rezultatem będą szerokie konsultacje państw członkowskich, przedsiębiorstw i organizacji konsumenckich. W wyniku analizy rezultatów niniejszej konsultacji Komisja będzie mogła zaprezentować wniosek legislacyjny, aby wzmocnić zastosowanie wzajemnego uznawania.

ASPEKTY ZEWNĘTRZNE – POROZUMIENIA Z KRAJAMI TRZECIMI

Rezolucja Rady z dnia 24 czerwca 1999 r. dotycząca zarządzania porozumieniami o wzajemnym uznawaniu [Dz.U. C 190 z 7.7.1999].
Rada wyraża zadowolenie z zawarcia umowy w sprawie wzajemnego uznawania pomiędzy Wspólnotą Europejską (WE) a Australią, Kanadą, Nową Zelandią oraz Stanami Zjednoczonymi Ameryki. Umowy mają na calu zagwarantowanie efektywnego dostępu do rynków na całym terytorium stron dla wszystkich produktów, których dotyczą umowy. W swojej rezolucji Rada zachęca Komisję do:

  • opracowania propozycji dotyczącej zasad ogólnych dla zarządzania umowami z krajami trzecimi w sprawie wzajemnego uznawania oraz do opracowania umowy ramowej dla przyszłych negocjacji,
  • opracowania vademecum objaśniającego umowy w sprawie wzajemnego uznawania oraz ich zastosowanie,
  • sporządzania cyklicznych sprawozdań dotyczących zastosowania obowiązujących umów.
Ostatnia aktualizacja: 06.06.2007

Zobacz także

  • Więcej informacji znajduje się na stronie Dyrekcji Generalnej ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu o wzajemnym uznawaniu (DE) (EN) (FR)
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony