RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών

Οι δημόσιες συμβάσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις συνολικές οικονομικές επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ευρωπαϊκές δημόσιες αρχές δαπανούν περίπου το 18 % του ΑΕΠ σε αγορές προμηθειών, έργων και υπηρεσιών. Η παρούσα γενιά οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις, ήτοι οι οδηγίες 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ, είναι καρπός μακράς διαδικασίας που ξεκίνησε το 1971 με την έγκριση της οδηγίας 71/305/ΕΟΚ. Με τη διασφάλιση διαφανών διαδικασιών που αποφεύγουν τις διακρίσεις, οι εν λόγω οδηγίες στοχεύουν κυρίως να εξασφαλίσουν ότι οι οικονομικοί φορείς απολαμβάνουν πλήρως τις θεμελιώδεις ελευθερίες στο πλαίσιο του ανταγωνισμού για τις δημόσιες συμβάσεις.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2004/18/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 2004 περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών [Βλέπε πράξεις τροποποίησης].

ΣΥΝΟΨΗ

Η παρούσα οδηγία (αποκαλούμενη «κλασσική») εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις * που συνάπτονται με αναθέτουσα αρχή σε τομείς άλλους εκτός του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών σε σχέση με:

  • προμήθειες·
  • υπηρεσίες·
  • έργα·

που δεν αποκλείονται κατ’ εξαίρεση από την ίδια την οδηγία, αλλά και στις συμβάσεις παραχώρησης * έργου.

Πεδίο εφαρμογής

Τα κατώτατα όρια

Η «κλασική» οδηγία εφαρμόζεται στις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών των οποίων η εκτιμώμενη αξία εκτός Φ.Π.Α είναι ίση προς ή ανώτερη από προκαθορισμένα κατώτατα όρια. Η Επιτροπή προβαίνει σε επαναϋπολογισμό των κατώτατων αυτών ορίων κάθε δύο χρόνια. Ο υπολογισμός της αξίας τους βασίζεται στη μέση ημερήσια τιμή του ευρώ, εκφραζόμενη σε ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα (ΕΤΔ). Η εν λόγω ημερήσια μέση τιμή υπολογίζεται για 24 μήνες και η περίοδος αυτή λήγει την 31η Αυγούστου για την αναθεώρηση με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου.

Η αξία των κατώτατων ορίων είναι η ακόλουθη:

  • 130.000 ευρώ για δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτονται από κεντρικές κυβερνητικές αρχές (υπουργεία, εθνικά δημόσια ιδρύματα)·
  • 200.000 ευρώ για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών που συνάπτονται από τις αναθέτουσες αρχές * οι οποίες δεν είναι κεντρικές κυβερνητικές αρχές· οι οποίες έχουν ως στόχο ορισμένα προϊόντα του τομέα της άμυνας και συνάπτονται από τις κεντρικές κυβερνητικές αρχές· οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ορισμένες υπηρεσίες έρευνας και ανάπτυξης (Ε&A), τηλεπικοινωνιών, παροχής καταλύματος και εστίασης, σιδηροδρομικών και υδάτινων μεταφορών, διάθεσης προσωπικού, επαγγελματικής κατάρτισης, έρευνας και ασφάλειας, ορισμένες νομικές κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές και αθλητικές υπηρεσίες·
  • 5.000.000 ευρώ για τις δημόσιες συμβάσεις έργων.

Για τα κράτη μέλη που δεν έχουν υιοθετήσει το ενιαίο νόμισμα, η αντίστοιχη αξία αυτών των κατώτατων ορίων υπολογίζεται και δημοσιεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Επίσημη Εφημερίδα με την ευκαιρία της δημοσίευσης των επαναϋπολογισμένων κατώτατων ορίων σε ευρώ.

Ορισμένες συμβάσεις που εξαιρούνται ή ανατίθενται κατ’ αποκλειστικότητα

Οι ακόλουθες δημόσιες συμβάσεις εξαιρούνται από το πεδίο της οδηγίας:

  • οι δημόσιες συμβάσεις που καλύπτονται από την οδηγία «ειδικοί τομείς» και οι συμβάσεις που συνάπτονται με σκοπό τη διάθεση ή την εκμετάλλευση δημόσιων τηλεπικοινωνιακών δικτύων·
  • οι δημόσιες συμβάσεις που κηρύσσονται απόρρητες ή αφορούν ουσιώδη συμφέροντα ενός κράτους·
  • οι δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει διεθνών κανόνων·
  • οι δημόσιες συμβάσεις που αφορούν τις ακόλουθες υπηρεσίες: την αγορά ή τη μίσθωση υφιστάμενων κτισμάτων· την αγορά, την ανάπτυξη, την παραγωγή ή τη συμπαραγωγή ραδιοτηλεοπτικών προγραμμάτων· τις υπηρεσίες διαιτησίας και συμβιβασμού· την αγορά, την πώληση και τη μεταβίβαση χρηματοπιστωτικών μέσων· τις υπηρεσίες που παρέχονται από κεντρικές τράπεζες· τις συμβάσεις εργασίας· τις υπηρεσίες Ε&ΤΑ τα προϊόντα των οποίων δεν ανήκουν αποκλειστικά στην αναθέτουσα αρχή και δεν χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από αυτήν·
  • οι δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών που ανατίθενται βάσει αποκλειστικού δικαιώματος·
  • οι συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών·
  • ορισμένες δημόσιες συμβάσεις που συνάπτονται στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και καλύπτονται από την οδηγία 2009/81/ΕΚ.

Τα κράτη μέλη μπορούν να παραχωρούν κατ’ αποκλειστικότητα σε προστατευόμενα εργαστήρια το δικαίωμα συμμετοχής στις διαδικασίες ανάθεσης ορισμένων δημόσιων συμβάσεων ή να προβλέπουν την εκτέλεση των συμβάσεων αυτών στο πλαίσιο προγραμμάτων προστατευμένων θέσεων εργασίας όταν η πλειονότητα των ενδιαφερόμενων εργαζομένων είναι άτομα με ειδικές ανάγκες.

Κοινοί κανόνες για όλες τις δημόσιες συμβάσεις

Κριτήρια ανάθεσης των συμβάσεων.

Τα κριτήρια στα οποία βασίζονται οι αναθέτουσες αρχές για να αναθέσουν τις δημόσιες συμβάσεις τους είναι:

  • είτε αποκλειστικά η χαμηλότερη τιμή·
  • είτε, όταν η σύμβαση ανατίθεται στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, διάφορα κριτήρια που συνδέονται με το αντικείμενο της σύμβασης (ποιότητα, τιμή, τεχνική αξία, αισθητικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά, κλπ). H αναθέτουσα αρχή οφείλει να διευκρινίζει τη σχετική στάθμιση κάθε κριτηρίου.

Κανόνες δημοσιότητας και διαφάνειας

Οι δημόσιες συμβάσεις των οποίων τα ποσά υπερβαίνουν τα κατώτατα όρια της οδηγίας υπόκεινται σε υποχρέωση πληροφόρησης και διαφάνειας καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας. Η υποχρέωση αυτή μεταφράζεται κυρίως με τη δημοσίευση προκηρύξεων οι οποίες συντάσσονται με βάση τα τυποποιημένα έντυπα της Επιτροπής. Ειδικότερα, διακρίνουμε:

  • την προκαταρκτική προκήρυξη (μη υποχρεωτική)
  • αφού αποστείλει τη γνωστοποίηση της δημοσίευσης μιας προκαταρκτικής προκήρυξης, η αναθέτουσα αρχή δημοσιεύει η ίδια την εν λόγω γνωστοποίηση σε «προφίλ αγοραστή» ή την αποστέλλει στην Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΥΕΕΕΚ). Η δημοσίευση αυτή είναι υποχρεωτική όταν η αναθέτουσα αρχή επιθυμεί να μειώσει την προθεσμία παραλαβής των προσφορών·
  • την ειδοποίηση με την οποία ανακοινώνεται η δημοσίευση προκαταρκτικής προκήρυξης (υποχρεωτική), εφόσον η προκαταρκτική προκήρυξη δημοσιεύεται μόνο στο δικτυακό τόπο («προφίλ αγοραστή») της αναθέτουσας αρχής·
  • την προκήρυξη σύμβασης ή την προκήρυξη διαγωνισμού (υποχρεωτικές)·
  • η αναθέτουσα αρχή μπορεί να δημοσιεύσει η ίδια την εν λόγω προκήρυξη σε εθνικό επίπεδο και οφείλει να την αποστείλει στην ΥΕΕΕΚ. Η δημοσίευση από την ΥΕΕΕΚ γίνεται δωρεάν. Η προκήρυξη δημοσιεύεται εκτενώς σε μία επίσημη γλώσσα της Ένωσης και περίληψή της μεταφράζεται στις υπόλοιπες γλώσσες·
  • την ανακοίνωση σχετικά με τις συναφθείσες συμβάσεις και σχετικά με τα αποτελέσματα διαγωνισμών (υποχρεωτικές).

Οι προκηρύξεις που αποστέλλονται από τις αναθέτουσες αρχές στην Επιτροπή μπορούν να διαβιβάζονται είτε με παραδοσιακά είτε με ηλεκτρονικά μέσα. Υποδείγματα εντύπων καθώς και διευκρινίσεις σχετικά με τους τρόπους διαβίβασης διατίθενται στο σύστημα πληροφόρησης για τις δημόσιες συμβάσεις (SIMAP).

Οι αναθέτουσες αρχές γνωστοποιούν το συντομότερο δυνατόν τις αποφάσεις που λαμβάνουν σχετικά με την ανάθεση μιας σύμβασης, συμπεριλαμβανομένων και των περιπτώσεων παραίτησης. Για κάθε σύμβαση καταρτίζει λεπτομερή πρακτικά. Το συντομότερο δυνατόν, ανακοινώνει:

  • τις ανειλημμένες αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένης της άρνησης σύναψης σύμβασης.

Κατόπιν αίτησης του ενδιαφερόμενου οικονομικού φορέα:

  • σε κάθε απορριφθέντα υποψήφιο τους λόγους της απόρριψής του·
  • σε κάθε υποψήφιο του οποίου η προσφορά είναι έγκυρη, τα πλεονεκτήματα της εγκριθείσας προσφοράς καθώς και το όνομα του οικονομικού φορέα * που επελέγη.

Οι ανταλλαγές και η αποθήκευση πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων εμπλεκομένων σε μια σύμβαση εγγυώνται την πληρότητα των στοιχείων και την εμπιστευτικότητα. Η αναθέτουσα αρχή δεν γνωρίζει το περιεχόμενο των προσφορών παρά μόνο μετά την λήξη της προθεσμίας υποβολής. Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων, η οποία δεν επιτρέπει διακρίσεις, επιταχύνει τις διαδικασίες. Οι μηχανισμοί ηλεκτρονικής παραλαβής των προσφορών επιτρέπουν κυρίως τη χρήση της ηλεκτρονικής υπογραφής, εγγυώνται την αυθεντικότητα, την πληρότητα και την εμπιστευτικότητα των στοιχείων και μπορούν να εντοπίσουν τις ενδεχόμενες περιπτώσεις απάτης.

τις τεχνικές προδιαγραφές

Οι τεχνικές προδιαγραφές καθορίζουν τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά ενός υλικού, μιας προμήθειας ή μιας υπηρεσίας ώστε να ανταποκρίνονται στη χρήση για την οποία προορίζονται. Περιέχονται στα έγγραφα της σύμβασης (προκήρυξη σύμβασης, συγγραφή υποχρεώσεων ή συμπληρωματικά έγγραφα) χωρίς να δημιουργούν αδικαιολόγητα εμπόδια στον ανταγωνισμό. Αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να περιλαμβάνουν την περιβαλλοντική επίδοση, το σχεδιασμό, την αξιολόγηση της συμμόρφωσης, την καταλληλότητα, την ασφάλεια, τις διαστάσεις, τη διασφάλιση της ποιότητας και τις μεθόδους παραγωγής, υπό την προϋπόθεση να έχουν σχέση με το αντικείμενο της σύμβασης. Για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, αφορούν επίσης τις συνθήκες δοκιμών, ελέγχου και παραλαβής καθώς και τις τεχνικές κατασκευής.

Για την κατάρτιση των τεχνικών προδιαγραφών της, η αναθέτουσα αρχή βασίζεται στα εθνικά πρότυπα τα οποία προκύπτουν από ευρωπαϊκά πρότυπα, σε ευρωπαϊκές τεχνικές εγκρίσεις και σε διεθνή πρότυπα. Μπορεί επίσης να καθορίσει επιδόσεις ή λειτουργικές απαιτήσεις, κυρίως στον περιβαλλοντικό τομέα (π.χ. ευρωπαϊκά οικολογικά σήματα). Η προσφορά του υποψηφίου είναι έγκυρη εφόσον μπορεί να αποδείξει ότι πληροί, κατά ισοδύναμο τρόπο, τις ορισθείσες τεχνικές προδιαγραφές. Μπορεί να αποτελέσει έγκυρο αποδεικτικό μέσο η υποβολή τεχνικού φακέλου ή έκθεσης δοκιμών ενός αναγνωρισμένου οργανισμού (εργαστήριο, οργανισμός ελέγχου και πιστοποίησης).

Κατ’ αρχήν, οι τεχνικές προδιαγραφές δεν κάνουν μνεία συγκεκριμένης διαδικασίας ούτε κάνουν αναφορά σε συγκεκριμένο σήμα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας ή παραγωγή.

Ικανότητες των οικονομικών φορέων και καταπολέμηση της απάτης και της δωροδοκίας

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπει όρους που μπορούν να απαιτούνται για τους σκοπούς της συμμετοχής στις δημόσιες συμβάσεις. Οι όροι αυτοί αποσκοπούν στην επαλήθευση της ικανότητας των οικονομικών φορέων να συμμετάσχουν σε μια σύμβαση με βάση κριτήρια σχετικά με τη χρηματοοικονομική επάρκεια και τις τεχνικές και επαγγελματικές τους γνώσεις ή ικανότητες.

Οι όροι συμμετοχής αποσκοπούν επίσης στην αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης και της δωροδοκίας. Είναι υποχρεωτικό να αποκλείεται από δημόσια σύμβαση κάθε οικονομικός φορέας ο οποίος έχει καταδικαστεί για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση ή για δωροδοκία, για απάτη και για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ζητήσει από έναν υποψήφιο κάθε έγγραφο που θα πιστοποιεί το ηθικό του ποιόν ή/και την οικονομική του κατάστασή. Για το σκοπό αυτό μπορεί να απευθυνθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές ή στις εθνικές αρχές άλλου κράτους μέλους.

Μπορεί να αποκλειστεί από τη συμμετοχή σε δημόσια σύμβαση κάθε οικονομικός φορέας ο οποίος:

  • τελεί υπό πτώχευση, εκκαθάριση, παύση δραστηριοτήτων, αναγκαστική διαχείριση ή πτωχευτικό συμβιβασμό (ή έχει κινηθεί εναντίον του σχετική διαδικασία)·
  • έχει καταδικαστεί για αδίκημα σχετικό με την επαγγελματική του διαγωγή·
  • έχει διαπράξει σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα·
  • δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του όσον αφορά την καταβολή των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης ή την πληρωμή των φόρων και τελών·
  • έχει προβεί σε ψευδείς δηλώσεις στην αναθέτουσα αρχή.

Ηλεκτρονικά και παραδοσιακά μέσα σε ισότιμη βάση

Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, η νέα οδηγία θέτει τα ηλεκτρονικά και τα παραδοσιακά μέσα σε ισότιμη βάση. Αφήνει στους παράγοντες της αγοράς την επιλογή των μέσων επικοινωνίας που θα χρησιμοποιούν στις διαδικασίες. Σε περίπτωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να μειώσει τη σχετική προθεσμία:

  • η ηλεκτρονική δημοσίευση μιας προκαταρκτικής προκήρυξης επιτρέπει τη μείωση της προθεσμίας παραλαβής των προσφορών κατά επτά ημέρες στην περίπτωση των ανοικτών και κλειστών διαδικασιών. Το ίδιο ισχύει και για την παραλαβή των αιτήσεων συμμετοχής στις περιπτώσεις διαδικασιών διαπραγμάτευσης και ανταγωνιστικού διαλόγου·
  • στην προαναφερθείσα μείωση μπορεί να προστεθεί συμπληρωματική μείωση κατά πέντε ημέρες όταν τα έγγραφα της σύμβασης είναι διαθέσιμα στο Διαδίκτυο, στην περίπτωση των ανοικτών και κλειστών διαδικασιών.

Μια νέα τεχνική αγοράς εμφανίζεται: το δυναμικό σύστημα αγοράς. Βασίζεται αποκλειστικά σε ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας.

Ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί

Για τη σύναψη μιας σύμβασης, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να προσφεύγουν σε ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς εκτός από ορισμένες συμβάσεις υπηρεσιών και έργων, όπως ο σχεδιασμός του έργου, επειδή αφορούν παροχές διανοητικής εργασίας. Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός αφορά:

  • είτε μόνο τις τιμές, εφόσον η σύμβαση ανατίθεται με βάση την κατώτερη τιμή·
  • είτε τις τιμές ή/και τις αξίες των στοιχείων των προσφορών, εφόσον η σύμβαση ανατίθεται με βάση την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

Η συγγραφή υποχρεώσεων περιλαμβάνει τις εξής πληροφορίες:

  • τα προσδιορίσιμα ποσοτικά στοιχεία (σε αριθμούς ή ποσοστά) τα οποία αφορά ο πλειστηριασμός και τα ελάχιστα απαιτούμενα όρια των αξιών που μπορούν να υποβάλλονται·
  • τις κατάλληλες πληροφορίες σχετικά με τη διεξαγωγή του πλειστηριασμού και τις τεχνικές προδιαγραφές της σύνδεσης.

Πριν προβούν στον ηλεκτρονικό πλειστηριασμό, οι αναθέτουσες αρχές διενεργούν μια πρώτη αξιολόγηση των προσφορών. Ταυτόχρονα, με ηλεκτρονικά μέσα, καλούν τους προσφέροντες που έχουν υποβάλει παραδεκτές προσφορές να συμμετάσχουν. Η πρόσκληση προσδιορίζει την ημερομηνία και την ώρα έναρξης του πλειστηριασμού και, ενδεχομένως, τον αριθμό των φάσεων. Αναφέρει επίσης το μαθηματικό τύπο βάσει του οποίου καθορίζεται η αυτόματη κατάταξη, περιλαμβάνοντας τη στάθμιση των κριτηρίων ανάθεσης. Κατά τη διάρκεια κάθε φάσης, οι συμμετέχοντες γνωρίζουν την αντίστοιχη κατάταξή τους έναντι των υπόλοιπων συμμετεχόντων των οποίων δεν γνωρίζουν την ταυτότητα.

Ο ηλεκτρονικός πλειστηριασμός ολοκληρώνεται: σε προκαθορισμένη ημερομηνία και ώρα, μετά την πάροδο ορισμένης προθεσμίας από την υποβολή της τελευταίας προσφοράς είτε όταν ολοκληρωθεί ο αριθμός των φάσεών του.

Διαδικασίες σύναψης των δημοσίων συμβάσεων

Υπάρχουν διαφορετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων: η ανοικτή διαδικασία, η κλειστή διαδικασία, η διαδικασία διαπραγμάτευσης και ο ανταγωνιστικός διάλογος.

Η ανοικτή διαδικασία

Στην ανοικτή διαδικασία, κάθε ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας μπορεί να υποβάλει προσφορά.

Μετά τη δημοσίευση προκήρυξης, η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής της προσφοράς είναι 52 ημέρες. Σε περίπτωση δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης, η προθεσμία αυτή μπορεί να μειωθεί σε 36 ημέρες. Σε καμία περίπτωση η προθεσμία παραλαβής μιας προσφοράς δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 22 ημέρες.

Η κλειστή διαδικασία

Στην κλειστή διαδικασία, κάθε οικονομικός φορέας μπορεί να ζητήσει να συμμετάσχει αλλά μόνον εκείνοι που προσκαλούνται μπορούν να υποβάλουν προσφορά.

Η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής είναι 37 ημέρες από τη δημοσίευση της προκήρυξης. Η αναθέτουσα αρχή προσκαλεί, κατόπιν, ταυτόχρονα και εγγράφως, τους επιλεγέντες υποψηφίους να υποβάλουν την προσφορά τους. Οι υποψήφιοι πρέπει να είναι πέντε τουλάχιστον, εκτός εάν δεν υπάρχουν αρκετοί με τα απαιτούμενα για τη σύμβαση επίπεδα ικανότητας. Η προθεσμία παραλαβής των προσφορών είναι σαράντα ημέρες από την ημερομηνία της πρόσκλησης. Σε περίπτωση δημοσίευσης προκαταρκτικής προκήρυξης, μπορεί να μειωθεί σε 36 ημέρες. Η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής μιας προσφοράς δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 22 ημέρες. Κατ’ εξαίρεση, σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ορίσει ελάχιστη προθεσμία 15 ημερών (10 ημερών εάν η προκήρυξη είναι ηλεκτρονική) για τις αιτήσεις συμμετοχής και 10 ημερών για την παραλαβή των προσφορών.

Η διαδικασία διαπραγμάτευσης

Σε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης, οι αναθέτουσες αρχές συζητούν με τους οικονομικούς φορείς σχετικά με τις επιλογές τους και διαπραγματεύονται μαζί τους όρους της σύμβασης.

Η διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού δικαιολογείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • έπειτα από άλλη διαδικασία στην οποία διαπιστώθηκε η υποβολή μη κανονικών προσφορών, υπό την προϋπόθεση ότι αυτή η νέα διαδικασία δεν τροποποιεί τους αρχικούς όρους της σύμβασης·
  • σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν πρόκειται για συμβάσεις των οποίων η φύση ή διάφοροι αστάθμητοι παράγοντες δεν επιτρέπουν το συνολικό προκαθορισμό των τιμών·
  • στον τομέα των υπηρεσιών, για παροχές διανοητικής εργασίας που δεν επιτρέπουν τη χρήση ανοικτής ή κλειστής διαδικασίας·
  • για έργα που εκτελούνται αποκλειστικά για σκοπούς έρευνας ή πειραματισμού.

Η διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού δικαιολογείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • για κάθε είδος σύμβασης: στην περίπτωση κατά την οποία δεν υποβλήθηκε καμία προσφορά ύστερα από ανοικτή ή κλειστή διαδικασία·
  • όταν η σύμβαση μπορεί να ανατεθεί μόνο σε συγκεκριμένο οικονομικό φορέα για λόγους τεχνικούς, καλλιτεχνικούς ή σχετικούς με την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων· σε περίπτωση κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε απρόβλεπτα γεγονότα·
  • για τις συμβάσεις προμηθειών: όταν τα σχετικά προϊόντα κατασκευάζονται αποκλειστικά για σκοπούς Ε&ΤΑ·
  • για συμπληρωματικές παραδόσεις εντός μέγιστου χρονικού διαστήματος τριών ετών εφόσον η αλλαγή προμηθευτή θα υποχρέωνε την αναθέτουσα αρχή να προμηθευτεί υλικό με διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά· για τις προμήθειες που είναι εισηγμένες και αγοράζονται σε χρηματιστήριο πρώτων υλών·
  • για την αγορά προμηθειών υπό ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους από οικονομικό φορέα που έπαυσε οριστικά τις εμπορικές του δραστηριότητες ή από τους συνδίκους ή τους εκκαθαριστές μιας πτώχευσης, ενός δικαστικού συμβιβασμού ή ανάλογης διαδικασίας·
  • για τις συμβάσεις υπηρεσιών, όταν η σχετική σύμβαση πρέπει, σύμφωνα με τους κανόνες του διαγωνισμού, να ανατεθεί στο νικητή·
  • για τις συμβάσεις έργων και υπηρεσιών: εντός του ορίου του 50 % του ποσού της αρχικής σύμβασης, για τα συμπληρωματικά έργα ή τις υπηρεσίες που δεν περιλαμβάνονταν στην αρχικώς κατακυρωθείσα μελέτη και τα οποία κατέστησαν αναγκαία λόγω μη προβλέψιμων περιστάσεων·
  • για νέα έργα ή υπηρεσίες που συνίστανται στην επανάληψη παρόμοιων εργασιών ή υπηρεσιών που ανατέθηκαν στον οικονομικό φορέα ανάδοχο της αρχικής σύμβασης για τρία έτη κατ’ ανώτατο όριο.

Στις διαδικασίες διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής είναι 37 ημέρες από την ημερομηνία της προκήρυξης του διαγωνισμού. Σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να ορίσει ελάχιστη προθεσμία 15 ημερών (10 ημερών εάν η προκήρυξη είναι ηλεκτρονική). Η αναθέτουσα αρχή καλεί, ταυτόχρονα και εγγράφως, τους επιλεγέντες υποψηφίους (τρεις τουλάχιστον) να διαπραγματευθούν. Η πρόσκληση περιλαμβάνει όλα τα έγγραφα της σύμβασης, την προθεσμία παραλαβής των προσφορών, τη διεύθυνση διαβίβασης και τη γλώσσα ή τις γλώσσες σύνταξης. Αναφέρεται επίσης η σχετική στάθμιση των κριτηρίων ανάθεσης της σύμβασης.

Ο ανταγωνιστικός διάλογος

Μια αναθέτουσα αρχή μπορεί να προσφύγει στον ανταγωνιστικό διάλογο για πολύπλοκες συμβάσεις όταν δεν είναι σε θέση να καθορίσει τα τεχνικά μέσα τα οποία θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες της ή δεν είναι σε θέση να προσδιορίσει τη νομική ή/και χρηματοοικονομική οργάνωση ενός σχεδίου. Τα μεγάλα έργα υποδομών φαίνεται ότι προσφέρονται γι’ αυτό το είδος διαλόγου.

Η αναθέτουσα αρχή δημοσιεύει προκήρυξη διαγωνισμού που περιλαμβάνει τα κριτήρια ανάθεσης. Η ελάχιστη προθεσμία παραλαβής των αιτήσεων συμμετοχής είναι 37 ημέρες. Η αναθέτουσα αρχή καλεί, κατόπιν, ταυτόχρονα και εγγράφως, τους επιλεγέντες υποψηφίους (τρεις τουλάχιστον) σε διάλογο. Οι συζητήσεις είναι δεσμευτικές, μπορούν να διεξάγονται σε πολλές φάσεις και συνεχίζονται μέχρι την εξεύρεση λύσεων (τεχνικών ή/και οικονομικών-νομικών). Η αναθέτουσα αρχή διασφαλίζει την ίση αντιμετώπιση και προστατεύει τις εμπιστευτικές πληροφορίες. Στο τέλος του διαλόγου, οι υποψήφιοι υποβάλλουν την τελική προσφορά τους. Μπορούν να προβαίνουν σε διευκρινίσεις χωρίς να τροποποιούν τα βασικά στοιχεία της σύμβασης. Η αναθέτουσα αρχή αναθέτει τη σύμβαση σε συνάρτηση με τα ορισθέντα κριτήρια ανάθεσης και με βάση την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά.

Συμβάσεις παραχώρησης δημόσιων έργων

Οι συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων έργων των οποίων η αξία είναι μεγαλύτερη από 5.000.000 ευρώ υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες. Οι κανόνες αυτοί δεν εφαρμόζονται:

  • στις δημόσιες συμβάσεις έργων που αφορούν τη διάθεση ή την εκμετάλλευση δημόσιων τηλεπικοινωνιακών δικτύων·
  • στις δημόσιες συμβάσεις που είναι απόρρητες ή που συνάπτονται δυνάμει διεθνών κανόνων·
  • στις δημόσιες συμβάσεις έργων που καλύπτονται από την οδηγία «ειδικοί τομείς».

Η αναθέτουσα αρχή δημοσιεύει σχετική προκήρυξη. Η ελάχιστη προθεσμία υποβολής των υποψηφιοτήτων είναι 52 ημέρες από την ημερομηνία της δημοσίευσης, μείον επτά ημέρες εάν η δημοσίευση είναι ηλεκτρονική.

Ο αντιπρόσωπος εφαρμόζει τους κανόνες δημοσιότητας για τις συμβάσεις που συνάπτονται με τρίτους, εκτός από την περίπτωση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού. Εάν ο ανάδοχος σύμβασης παραχώρησης είναι ο ίδιος αναθέτουσα αρχή, εφαρμόζει όλους τους κανόνες που προβλέπονται για τις δημόσιες συμβάσεις έργων.

Οι επιχειρήσεις που συγκροτούν όμιλο προκειμένου να λάβουν την παραχώρηση καθώς και οι επιχειρήσεις που σχετίζονται με αυτές δεν θεωρούνται τρίτοι. Μια επιχείρηση σχετίζεται με έναν αντιπρόσωπο όταν υπάρχει μεταξύ των δύο, άμεσα ή έμμεσα, σχέση κυρίαρχης επιρροής. Η ιδιοκτησία, η χρηματοδοτική συμμετοχή και οι κανόνες λειτουργίας καθορίζουν αυτή την κυρίαρχη επιρροή.

Διαγωνισμοί στον τομέα των υπηρεσιών

Η συμμετοχή σε έναν διαγωνισμό δεν μπορεί να περιορίζεται στην επικράτεια (ή μέρος της επικράτειας) ενός κράτους μέλους ή με βάση τη νομική μορφή των συμμετεχόντων. Μπορούν να διοργανώνουν διαγωνισμούς στον τομέα των υπηρεσιών και διαγωνισμούς με πριμοδοτήσεις συμμετοχής:

  • οι κεντρικές κυβερνητικές αρχές με κατώτατο όριο το ποσό των 130.000 ευρώ·
  • οι υπόλοιπες αναθέτουσες αρχές με κατώτατο όριο το ποσό των 200.000 ευρώ·
  • όλες οι αναθέτουσες αρχές με κατώτατο όριο το ποσό των 200.000 ευρώ όταν οι διαγωνισμοί έχουν ως στόχο ορισμένες υπηρεσίες Ε&ΤΑ, τηλεπικοινωνιών, παροχής καταλύματος και εστίασης, σιδηροδρομικών και υδάτινων μεταφορών, διάθεσης προσωπικού, επαγγελματικής κατάρτισης, έρευνας και ασφάλειας, ορισμένες νομικές κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές και αθλητικές υπηρεσίες.

Η αναθέτουσα αρχή δημοσιεύει προκήρυξη διαγωνισμού η οποία έχει καταρτιστεί σύμφωνα με τους κανόνες των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων. Οι ανταλλαγές και η αποθήκευση πληροφοριών εγγυώνται την πληρότητα και την εμπιστευτικότητα των στοιχείων. Η αναθέτουσα αρχή δεν γνωρίζει το περιεχόμενο των προσφορών παρά μόνο μετά την λήξη της προθεσμίας υποβολής.

Τα κριτήρια αξιολόγησης είναι σαφή, δεν εισάγουν διακρίσεις και εξασφαλίζουν πραγματικό ανταγωνισμό. Η κριτική επιτροπή απαρτίζεται αποκλειστικά από φυσικά πρόσωπα ανεξάρτητα από τους συμμετέχοντες στο διαγωνισμό. Όταν απαιτείται από τους συμμετέχοντες στο διαγωνισμό να διαθέτουν ένα συγκεκριμένο επαγγελματικό προσόν, το ένα τρίτο των μελών της κριτικής επιτροπής τουλάχιστον πρέπει να διαθέτει το προσόν αυτό. Η κριτική επιτροπή είναι αδέσμευτη κατά τη λήψη απόφασης: εξετάζει τις μελέτες και τα σχέδια με βάση τα κριτήρια αξιολόγησης. Η ανωνυμία των συμμετεχόντων τηρείται μέχρι την τελική απόφαση.

Πλαίσιο

Η σύναψη δημοσίων συμβάσεων που πραγματοποιείται στα κράτη μέλη οφείλει να συμμορφώνεται με τις αρχές της ελεύθερης κυκλοφορία των εμπορευμάτων, της ελευθερίας εγκατάστασης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Ωστόσο, όταν οι δημόσιες συμβάσεις υπερβαίνουν ένα ορισμένο ποσό, είναι αναγκαίος κοινοτικός συντονισμός των εθνικών διαδικασιών σύναψης συμβάσεων προκειμένου να διασφαλίζεται ο μέγιστος ανταγωνισμός και η πλήρης χρήση των οφελών που προκύπτουν από την εσωτερική αγορά.

Λέξεις-κλειδιά της πράξης
  • Δημόσια σύμβαση: σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας η οποία συνάπτεται γραπτώς μεταξύ ενός ή περισσότερων οικονομικών φορέων και μιας ή περισσότερων αναθετουσών αρχών και έχει ως αντικείμενο την εκτέλεση έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών.
  • Παραχώρηση (έργων και υπηρεσιών): σύμβαση η οποία παρουσιάζει τα ίδια χαρακτηριστικά με μια δημόσια σύμβαση εκτός από το γεγονός ότι το εργολαβικό αντάλλαγμα συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης είτε στο δικαίωμα αυτό σε συνδυασμό με καταβολή αμοιβής.
  • Αναθέτουσα αρχή: το κράτος, οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου (και οι ενώσεις τους) που μπορούν να συνάψουν δημόσια σύμβαση.
  • Οικονομικός φορέας: εργολήπτης, προμηθευτής ή πάροχος υπηρεσιών που ανταποκρίνεται σε πρόσκληση υποβολής προσφορών.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΘέση σε ισχύΠροθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2004/18/ΕΚ

30.4.2004

31.01.2006

EE L 134 της 30.4.2004

Πράξη (εις) τροποποίησηςΘέση σε ισχύΠροθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2005/75/ΕΚ

9.12.2005

31.1.2006

EE L 323 της 9.12.2005

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2083/2005

1.1.2006

-

EE L 333 της 20.12.2005

Οδηγία 2006/97/ΕΚ

1.1.2007

1.1.2007

EE L 363 της 20.12.2006

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1422/2007

1.1.2008

-

ΕΕ L 317 της 5.12.2007

Οδηγία 2009/81/ΕΚ

21.8.2009

21.8.2011

ΕΕ L 216 της 20.8.2009

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ.1177/2009

1.1.2010

-

ΕΕ L 314 της 1.12.2009

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1251/2011

1.1.2012

-

ΕΕ L 319 της 2.12.2011

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις της οδηγίας 2004/18/EK του Συμβουλίου έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Η ενοποιημένη αυτή έκδοση  έχει μόνον αξία τεκμηρίωσης.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 15.02.2012
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας