RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Aspekty praw własności intelektualnej

Niniejsza decyzja zapewnia skuteczną i właściwą ochronę praw własności intelektualnej odnoszących się do handlu, uwzględniając różnice występujące w krajowych systemach prawnych, i ustanawia wielostronne ramy minimalnych zasad w celu wspierania zwalczania podrabiania.

AKT

Decyzja Rady 94/800/WE z dnia 22 grudnia 1994 r. dotycząca zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dziedzinach wchodzących w zakres jej kompetencji, porozumień, będących wynikiem negocjacji wielostronnych w ramach Rundy Urugwajskiej (1986–1994).

Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS).

STRESZCZENIE

Podstawowymi zasadami jest zasada dotycząca traktowania narodowego oraz zasada najwyższego uprzywilejowania. Członkowie Światowej Organizacji Handlu (WTO) są zatem zobowiązani przyznawać podmiotom innych członków traktowanie nie mniej korzystne, niż to, jakie przyznają własnym podmiotom. Ponadto jakakolwiek korzyść przyznana przez członka podmiotom jakiegokolwiek innego członka będzie przyznana niezwłocznie i bezwarunkowo podmiotom wszystkich innych członków, nawet jeśli będzie to oznaczało traktowanie w sposób bardziej uprzywilejowany niż traktowane są własne podmioty tego członka.

Normy dotyczące dostępności, zakresu i korzystania z praw własności intelektualnej

Porozumienie ma na celu zapewnienie właściwego stosowania odpowiednich zasad dotyczących ochrony praw własności intelektualnej we wszystkich państwach członkowskich na podstawie obowiązków określonych przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO) w różnych konwencjach dotyczących praw własności intelektualnej (Konwencja związkowa paryska o ochronie własności przemysłowej, Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych, Konwencja rzymska o ochronie wykonawców, producentów fonogramów i organizacji nadawczych oraz Traktat waszyngtoński o własności intelektualnej w odniesieniu do układów scalonych). Wprowadzono różne nowe lub bardziej rygorystyczne zasady w dziedzinach, które nie zostały objęte istniejącymi konwencjami lub w przypadkach, gdy istniejące konwencje są niewłaściwe.

W odniesieniu do praw autorskich członkowie WTO muszą stosować się do podstawowych postanowień Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych. Od tego czasu programy komputerowe są chronione jak dzieła literackie. Jeżeli chodzi o prawa do wypożyczenia, autorzy programów komputerowych oraz producenci nagrań dźwiękowych mogą wydawać zgodę lub zakaz na udostępnianie dla celów zarobkowych swoich dzieł. Podobne wyłączne prawo odnosi się do dzieł kinematograficznych.

Odnośnie do znaków towarowych porozumienie określa rodzaje znaków, które mogą skorzystać z ochrony jako znaki towarowe oraz minimalny zakres praw przyznawanych ich właścicielom. Określone zostały ponadto wymogi dotyczące wykorzystywania znaków towarowych, okresu ochrony, udzielania licencji i przekazywania znaków towarowych.

Jeżeli chodzi o oznaczenia geograficzne, członkowie WTO muszą zapewnić środki w celu zapobieżenia stosowaniu jakichkolwiek oznaczeń wprowadzających odbiorców w błąd co do pochodzenia produktu oraz jakiemukolwiek używaniu, które jest aktem nieuczciwej konkurencji. W porozumieniu zawarto również postanowienia dotyczące dodatkowej ochrony oznaczeń geograficznych dla win i wyrobów alkoholowych, nawet jeśli nie istnieje ryzyko wprowadzenia konsumentów w błąd.

Wzory przemysłowe podlegają ochronie na mocy porozumienia przez okres dziesięciu lat. Właściciel chronionego wzoru przemysłowego będzie miał prawo zabronić stronom trzecim wytwarzania, sprzedawania lub przywozu, artykułów zawierających wzór, który jest kopią wzoru chronionego.

W odniesieniu do patentów członkowie WTO zobowiązani są przestrzegać podstawowych postanowień Konwencji paryskiej z 1967 r. Ponadto porozumienie przewiduje konieczność zapewnienia możliwości ochrony patentowej wszystkich wynalazków przez okres dwudziestu lat. Pewne wynalazki mogą zostać wyłączone ze zdolności patentowej, jeżeli obrót nimi jest zakazany ze względu na ochronę porządku publicznego lub moralności. Inne uprawnione wyłączenia obejmują diagnostyczne, terapeutyczne i chirurgiczne metody leczenia ludzi i zwierząt, rośliny i zwierzęta (inne niż drobnoustroje) i zasadniczo biologiczne procesy służące do produkcji roślin i zwierząt (inne niż procesy niebiologiczne i mikrobiologiczne). Jednakże członkowie muszą zapewnić ochronę dla odmian roślin patentami albo systemem ochrony sui generis.

Jeżeli chodzi o wzory masek układów scalonych, członkowie WTO muszą zapewnić im ochronę zgodnie z postanowieniami Traktatu waszyngtońskiego o własności intelektualnej w odniesieniu do układów scalonych. Ponadto w porozumieniu zawarto inne postanowienia, w szczególności odnoszące się do okresu ochrony.

Zgodnie z porozumieniem tajemnice handlowe i wiedza techniczna posiadające wartość handlową muszą być chronione przed nadużyciem zaufania oraz wszelkimi działaniami sprzecznymi z uczciwymi praktykami handlowymi. Ponadto praktyki antykonkurencyjne w licencjach umownych mogą podlegać środkom stosowanym przez członków w celu zapobiegania takim praktykom i/lub kontrolowania ich.

Egzekwowanie praw własności intelektualnej

Przepisy państw członkowskich WTO muszą zawierać procedury zapewniające poszanowanie praw własności intelektualnej zarówno przez zagranicznych posiadaczy praw, jak i własnych obywateli. Procedury te muszą umożliwiać podejmowanie skutecznych działań przeciwko naruszeniom tych praw. Muszą być słuszne i sprawiedliwe, nie mogą być niepotrzebnie skomplikowane ani kosztowne i nie mogą ustanawiać nierozsądnych terminów. Ostateczne decyzje administracyjne mogą zostać poddane rewizji przez organ sądowy.

Porozumienie zawiera szczegółowe postanowienia dotyczące dowodów, zabezpieczenia roszczeń, odszkodowań, środków tymczasowych oraz innych środków zaradczych.

Okres przejściowy

Odnośnie do stosowania niniejszego porozumienia kraje rozwinięte mają okres jednego roku na dostosowanie swoich przepisów i praktyk do porozumienia. Okres ten został wydłużony do pięciu lat dla krajów rozwijających się oraz krajów będących w okresie transformacji z systemu gospodarki centralnie planowanej do systemu gospodarki rynkowej, a w przypadku krajów najmniej rozwiniętych – do jedenastu lat.

Ramy instytucjonalne

Na mocy porozumienia utworzona została Rada ds. handlowych aspektów praw własności intelektualnej. Rada odpowiada za obserwowanie działania porozumienia, zapewnianie wywiązywania się przez członków ze zobowiązań oraz stworzenie możliwości konsultacji pomiędzy członkami.

Rozstrzyganie sporów dotyczących własności intelektualnej odbywa się zgodnie z procedurą rozstrzygania sporów przyjętą w następstwie negocjacji w ramach Rundy Urugwajskiej.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Decyzja 94/800/WE

22.12.1994

-

Dz.U. L 336 z 23.12.1994

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony