RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Πνευματική ιδιοκτησία και συγγενικά δικαιώματα στην κοινωνία της πληροφορίας

Η παρούσα οδηγία αποβλέπει στην προσαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα στις τεχνολογικές εξελίξεις και ειδικότερα στην κοινωνία της πληροφορίας.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2001/29/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2001 σχετικά με την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία των πληροφοριών.

ΣΥΝΟΨΗ

Πλην αντίθετης διάταξης, η οδηγία εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των υφιστάμενων διατάξεων των σχετικών με:

  • τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών·
  • το δικαίωμα εκμίσθωσης, το δικαίωμα δανεισμού και ορισμένα δικαιώματα συγγενικά προς την πνευματική ιδιοκτησία στον τομέα των προϊόντων της διανοίας·
  • το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα που εφαρμόζονται στις ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις προγραμμάτων μέσω δορυφόρου και την καλωδιακή αναμετάδοση·
  • τη διάρκεια προστασίας του δικαιώματος του δημιουργού και ορισμένων συγγενικών δικαιωμάτων·
  • τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων.

Η οδηγία θίγει τρεις βασικούς τομείς: το δικαίωμα αναπαραγωγής, το δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό και το δικαίωμα διανομής.

Δικαίωμα αναπαραγωγής

Τα κράτη μέλη παρέχουν το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν την άμεση ή έμμεση, προσωρινή ή μόνιμη αναπαραγωγή με οποιοδήποτε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει:

  • στους δημιουργούς, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των έργων τους·
  • στους καλλιτέχνες ερμηνευτές ή εκτελεστές, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των ερμηνειών ή εκτελέσεών τους·
  • στους παραγωγούς φωνογραφημάτων, όσον αφορά τα φωνογραφήματά τους·
  • στους παραγωγούς της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των ταινιών τους·
  • στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκπομπών τους που μεταδίδονται ενσυρμάτως ή ασυρμάτως, συμπεριλαμβανομένης της καλωδιακής ή δορυφορικής αναμετάδοσης.

Δικαίωμα παρουσίασης στο κοινό

Τα κράτη μέλη παρέχουν στους δημιουργούς το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν κάθε παρουσίαση των έργων τους στο κοινό, καθώς και να καθιστούν προσιτά τα έργα τους στο κοινό κατά τρόπο ώστε οποιοσδήποτε να έχει πρόσβαση σ' αυτά όπου και όταν επιλέγει ο ίδιος.

Το ίδιο ισχύει όσον αφορά το δικαίωμα διάθεσης στο κοινό προστατευόμενων αντικειμένων κατά τρόπο ώστε τα μέλη του κοινού να μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά από τον τόπο και κατά τον χρόνο της ατομικής τους επιλογής, το οποίο παρέχεται:

  • στους καλλιτέχνες εκτελεστές ή ερμηνευτές, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκτελέσεων και ερμηνειών τους·
  • στους παραγωγούς φωνογραφημάτων, όσον αφορά τα φωνογραφήματά τους·
  • στους παραγωγούς της πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών, όσον αφορά το πρωτότυπο και τα αντίγραφα των ταινιών τους·
  • στους ραδιοτηλεοπτικούς οργανισμούς, όσον αφορά την υλική ενσωμάτωση των εκπομπών τους ανεξάρτητα από τη μέθοδο διάδοσης.

Δικαίωμα διανομής

Η οδηγία εναρμονίζει υπέρ των δημιουργών το αποκλειστικό δικαίωμα διανομής στο κοινό του πρωτοτύπου ή των αντιγράφων των έργων τους. Αυτό το δικαίωμα διανομής αναλώνεται στην περίπτωση πρώτης πωλήσεως ή πρώτης άλλης μεταβίβασης της κυριότητας του εν λόγω αντικειμένου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, που πραγματοποιείται από το δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του.

Υποχρεωτική εξαίρεση από το δικαίωμα αναπαραγωγής

Υποχρεωτική εξαίρεση από το δικαίωμα αναπαραγωγής θεσπίζεται για ορισμένες προσωρινές πράξεις αναπαραγωγής οι οποίες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας τεχνικής διαδικασίας έχουν δε ως αποκλειστικό σκοπό να επιτρέψουν τη νόμιμη χρήση ή την εντός δικτύου μετάδοση ενός έργου ή άλλου προστατευόμενου αντικειμένου μεταξύ τρίτων, μέσω διαμεσολαβητή και οι οποίες δεν έχουν αυτοτελώς οικονομική σημασία.

Εξάλλου, η οδηγία προβλέπει άλλες μη υποχρεωτικές εξαιρέσεις από τα δικαιώματα αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό. Στις περιπτώσεις αυτές, χορηγούνται σε εθνικό επίπεδο από το οικείο κράτος μέλος.

Δικαιώματα αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό

Οι διατάξεις περί εξαιρέσεων και περιορισμών σχετικά με τα δικαιώματα αναπαραγωγής και παρουσίασης στο κοινό είναι προαιρετικές και αφορούν κυρίως το «δημόσιο» τομέα. Για τρεις από τις εξαιρέσεις αυτές - τη φωτοαναπαραγωγή, την ιδιωτική χρήση και τις εκπομπές εκ μέρους κοινωνικών ιδρυμάτων - οι δικαιούχοι πρέπει να λαμβάνουν δίκαιη αποζημίωση.

Όσον αφορά τις εξαιρέσεις ή τους περιορισμούς στα δικαιώματα διανομής, χορηγούνται σε συνάρτηση με την εξαίρεση σχετικά με την αναπαραγωγή ή την παρουσίαση στο κοινό.

Νομική προστασία

Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν την έννομη προστασία κατά της εξουδετέρωσης κάθε αποτελεσματικού τεχνολογικού μέτρου σε σχέση με έργα ή άλλα προστατευόμενα αντικείμενα. Η εν λόγω έννομη προστασία καλύπτει επίσης «τις προπαρασκευαστικές πράξεις» όπως η κατασκευή, η εισαγωγή, η διανομή, η πώληση ή η παροχή υπηρεσιών σε σχέση με αντικείμενα περιορισμένης χρήσης. Ωστόσο, όσον αφορά ορισμένες εξαιρέσεις ή περιορισμούς, εάν οι δικαιούχοι δεν λάβουν εκούσια μέτρα, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν την εφαρμογή εξαίρεσης ή περιορισμού γι' αυτούς που μπορούν να επωφεληθούν. Όσον αφορά την εξαίρεση για ιδιωτική χρήση, τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να λαμβάνουν τέτοια μέτρα, εκτός εάν η αναπαραγωγή έχει ήδη καταστεί δυνατή από τους δικαιούχους σύμφωνα με το κριτήριο οικονομικής ζημίας.

Προστασία της ενημέρωσης για το καθεστώς των δικαιωμάτων

Τα κράτη μέλη οφείλουν να παρέχουν την κατάλληλη έννομη προστασία έναντι κάθε προσώπου που εν γνώσει του προβαίνει άνευ αδείας σε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες ενέργειες:

  • αφαίρεση ή αλλοίωση οποιασδήποτε πληροφορίας με ηλεκτρονική μορφή σχετικά με το καθεστώς των δικαιωμάτων·
  • διανομή, εισαγωγή προς διανομή, ραδιοτηλεοπτική μετάδοση, παρουσίαση στο κοινό ή διάθεση στο κοινό προστατευομένων έργων ή άλλου αντικειμένου από το οποίο έχουν αφαιρεθεί ή αλλοιωθεί άνευ αδείας οι πληροφορίες ηλεκτρονικής μορφής σχετικά με το καθεστώς των δικαιωμάτων.

Κυρώσεις και μέσα νομικής προστασίας

Η οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να προβλέπουν κατάλληλες κυρώσεις και μέσα νομικής προστασίας έναντι της προσβολής των διατάξεων της οδηγίας.

Πλαίσιο

Στόχος είναι η μεταφορά των βασικών διεθνών υποχρεώσεων που απορρέουν από τις συνθήκες σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία και τα συγγενικά δικαιώματα οι οποίες εγκρίθηκαν στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Διανοητικής Ιδιοκτησίας (ΠΟΔΙ) τον Δεκέμβριο του 1996 σε κοινοτικό επίπεδο.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη Θέση σε ισχύ Μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών Επίσημη Εφημερίδα

Οδηγία 2001/29/ΕΚ

22.6.2001

22.12.2002

ΕΕ L 167 της 22.6.2001

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Oδηγιών

Οδηγία 2010/13/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10ης Μαρτίου 2010 για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)[Επίσημη Εφημερίδα L 95 της 15.4.2010].

Οδηγία 2004/48/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας [Επίσημη Εφημερίδα L 157 της 30.4.2004].
Στόχος της οδηγίας αυτής είναι να εξασφαλίσει το σεβασμό των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Όσον αφορά τα δικαιώματα δημιουργού, η οδηγία 2001/29/ΕΚ προβλέπει υψηλό βαθμό εναρμόνισης των κυρώσεων και των προληπτικών μέτρων.

Οδηγία 2003/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Νοεμβρίου 2003 για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημόσιου τομέα [Επίσημη Εφημερίδα L 345 της 31.12.2003].
Η οδηγία 2003/98/ΕΚ δεν θίγει την οδηγία 2001/29/ΕΚ . Θεσπίζει ένα πλαίσιο που ορίζει τις συνθήκες περαιτέρω χρήσης εγγράφων του δημόσιου τομέα. Κατ' αυτό τον τρόπο, έχει σκοπό να εξασφαλίσει ισότιμους όρους για τους εμπορικούς εκδότες στην εσωτερική αγορά. Ωστόσο, οι οργανισμοί του δημόσιου τομέα που επιτρέπουν αυτή την περαιτέρω χρήση παραμένουν κάτοχοι των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων. Ενθαρρύνονται πάντως να ασκούν τα δικαιώματα αυτά με τρόπο που διευκολύνει την περαιτέρω χρήση των εγγράφων.

Απόφαση

Απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 2006 σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007-2013) [Επίσημη Εφημερίδα L 310 της 9.11.2006].
Αυτό το πρόγραμμα-πλαίσιο ενθαρρύνει ιδίως τη χρησιμοποίηση των τεχνολογιών των πληροφοριών, που κατέστη δυνατή από τότε που η οδηγία 2001/29/ΕΚ έδωσε απαντήσεις σε ζητήματα σχετικά με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας του ψηφιακού περιεχομένου.

Συστάσεις

Σύσταση της Επιτροπής της 24ης Αυγούστου 2006 για την ψηφιακοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα πολιτιστικού υλικού και για την ψηφιακή διαφύλαξη [Επίσημη Εφημερίδα L 236 της 31.8.2006].
Η Επιτροπή συνιστά στα κράτη μέλη να προωθήσουν την ψηφιακοποίηση και την επιγραμμική προσβασιμότητα του πολιτιστικού υλικού καθώς και την ψηφιακή διαφύλαξή του. Ωστόσο, το πολιτιστικό υλικό της Ευρώπης πρέπει να ψηφιακοποιείται, να καθίσταται προσβάσιμο και να διατηρείται με πλήρη σεβασμό της οδηγίας 2001/29/ΕΚ.

Σύσταση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2005 σχετικά με τη συλλογική διασυνοριακή διαχείριση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συγγενικών δικαιωμάτων για τις νόμιμες επιγραμμικές (online) μουσικές υπηρεσίες [Επίσημη Εφημερίδα L 276 της 21.10.2005].
Η εν λόγω σύσταση προτείνει επομένως μέτρα για τη βελτίωση, σε κοινοτική κλίμακα, της βάσει αδείας παραχώρησης δικαιωμάτων δημιουργού για τις επιγραμμικές (online) υπηρεσίες. Αυτή η βελτίωση είναι απαραίτητη καθόσον οι νέες υπηρεσίες διαδικτύου (αναμετάδοση μέσω διαδικτύου, τηλεκφόρτωση μουσικής κατ' αίτηση, κλπ.) απαιτούν άδεια που θα καλύπτει τις σχετικές δραστηριότητες στο σύνολο της ΕΕ.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 04.07.2011

βλέπε και

  • Περαιτέρω πληροφορίες παρέχονται στη σελίδα για τα δικαιώματα δημιουργού και τα συγγενικά δικαιώματα της ιστοσελίδας της Αγορά Γενική Διεύθυνση Εσωτερικής Αγοράς και Υπηρεσιών (DE) (EN) (FR)
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας