Ustawowe badania rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych
Ustanawiając przepisy w sprawie harmonizacji funkcji ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, niniejsza dyrektywa ma na celu poprawę wiarygodności sprawozdawczości finansowej oraz wzmocnienie ochrony przed skandalami finansowymi w Unii Europejskiej (UE). Zawiera ona, między innymi, przepisy dotyczące publicznego nadzoru ostrożnościowego, wymogu zewnętrznego zapewnienia jakości, obowiązków biegłych rewidentów, stosowania międzynarodowych standardów oraz zasad niezależności kontrolerów. Ponadto dyrektywa ustanawia ramy współpracy między organami regulacyjnymi UE i organami regulacyjnymi krajów trzecich.
AKT
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, zmieniająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG oraz uchylająca dyrektywę Rady 84/253/EWG [Zob. akty zmieniające].
STRESZCZENIE
Niniejsza dyrektywa ma na celu wzmocnienie i zharmonizowanie ustawowych badań w państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE). Wyjaśnia ona obowiązki biegłych rewidentów i ustanawia zasady etyczne w celu zapewnienia obiektywizmu i niezależności biegłych rewidentów.
Zatwierdzanie, ustawiczne doskonalenie i wzajemne uznawanie
Ustawowe badania sprawozdań finansowych mogą być prowadzone wyłącznie przez biegłych rewidentów * lub firmy audytorskie * zatwierdzone przez państwo członkowskie wymagające badania ustawowego.
Niniejsza dyrektywa aktualizuje program wykształcenia biegłych rewidentów. Kontroler może być zatwierdzony do przeprowadzania badania ustawowego dopiero po osiągnięciu poziomu wykształcenia dopuszczającego do studiów uniwersyteckich lub równorzędnego, a następnie ukończeniu kursu kształcenia teoretycznego, przejściu szkolenia praktycznego i zdaniu egzaminu z zakresu kompetencji zawodowych.
Kwalifikacje do przeprowadzania badania uzyskane przez biegłych rewidentów na podstawie niniejszej dyrektywy powinny być uznawane za równoważne przez państwa członkowskie. Wiedza biegłych rewidentów powinna być sprawdzona przed zatwierdzeniem biegłego rewidenta z innego państwa członkowskiego.
W zakresie regulacji i nadzoru publicznego przepisy państw członkowskich respektują zasadę kompetencji państwa pochodzenia tj. państwa członkowskiego, w którym biegły rewident lub firma audytorska zostali zatwierdzeni, a badana jednostka ma swoją siedzibę.
Rejestracja
Państwa członkowskie muszą zapewnić, aby wszyscy zatwierdzeni biegli rewidenci i zatwierdzone firmy audytorskie byli wpisani do publicznie dostępnego rejestru, zawierającego podstawowe informacje na temat biegłych rewidentów i firm audytorskich. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, by biegli rewidenci i firmy audytorskie zgłaszali bez zbędnej zwłoki właściwym władzom odpowiedzialnym za prowadzenie publicznego rejestru wszelkie zmiany dotyczące informacji zawartych w rejestrze publicznym.
Etyka zawodowa, niezależność, obiektywizm, poufność i tajemnica zawodowa
Wszyscy biegli rewidenci i firmy audytorskie podlegają zasadom etyki zawodowej, obejmującej co najmniej ich działanie w interesie publicznym, ich uczciwość i obiektywizm oraz ich kompetencje zawodowe i należytą staranność.
Państwa członkowskie zapewniają, aby biegły rewident i/lub firma audytorska przeprowadzający badanie ustawowe byli niezależni w stosunku dobadanej jednostki i nie uczestniczyli w procesie decyzyjnym badanej jednostki. Badanie ustawowe nie może być przeprowadzane, jeżeli zachodzi jakikolwiek związek o charakterze finansowym, gospodarczym, w formie stosunku pracy lub innego rodzaju, między biegłym rewidentem, firmą audytorską lub siecią a badaną jednostką.
Wszystkie informacje i wszystkie dokumenty, do których biegły rewident lub firma audytorska mają dostęp w trakcie przeprowadzania badania ustawowego, powinny być chronione na podstawie odpowiednich przepisów dotyczących poufności i tajemnicy zawodowej.
Standardy rewizji finansowej i sprawozdawczość z badania
Komisja może podjąć decyzję o stosowaniu międzynarodowych standardów rewizji finansowej * w UE. Państwa członkowskie wymagają od biegłych rewidentów i firm audytorskich prowadzenia badań ustawowych sprawozdań zgodnie z międzynarodowymi standardami rewizji finansowej przyjętymi przez Komisję.
W przypadku gdy firma audytorska przeprowadza badanie ustawowe, sprawozdanie z badania musi być podpisane przynajmniej przez biegłego rewidenta, który przeprowadza badanie ustawowe w imieniu firmy audytorskiej.
Zapewnienie jakości
Państwa członkowskie są zobowiązane do zorganizowania systemu zapewnienia jakości badań ustawowych, który musi być zgodny z zasadami określonymi w niniejszej dyrektywie. Chodzi tutaj na przykład o niezależność organów nadzoru, bezpieczne finansowanie i odpowiednie środki dla takiego systemu oraz wybór osób realizujących konkretne zlecenia kontroli zapewnienia jakości.
Dochodzenia i sankcje
Należy zapewnić istnienie skutecznych systemów dochodzeń i sankcji mających na celu wykrywanie, korygowanie i zapobieganie nieodpowiedniemu wykonywaniu ustawowego badania sprawozdań finansowych.
Nadzór publiczny i rozwiązania regulacyjne pomiędzy państwami członkowskimi
Państwa członkowskie są zobowiązane do wdrożenia skutecznego systemu nadzoru publicznego nad biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi. Wszyscy biegli rewidenci i firmy audytorskie są objęci nadzorem publicznym, który jest zarządzany przez osoby niewykonujące zawodu *, posiadające wiedzę w dziedzinach istotnych dla badania ustawowego sprawozdań finansowych.
Przepisy państw członkowskich respektują w zakresie regulacji i nadzoru publicznego zasadę kompetencji państwa pochodzenia tj. państwa członkowskiego, w którym biegły rewident lub firma audytorska zostali zatwierdzeni, a badana jednostka ma swoją siedzibę.
Ustawowe badanie sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego
Każda jednostka interesu publicznego musi posiadać komisję ds. audytu. Obowiązki komisji ds. audytu obejmują w szczególności następujące zadania:
- monitorowanie procesu opracowywania sprawozdawczości finansowej,
- monitorowanie skuteczności systemów kontroli wewnętrznej, audytu wewnętrznego oraz, w razie zaistnienia potrzeby, zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie,
- monitorowanie ustawowego badania rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych,
- sprawdzanie i monitorowanie niezależności biegłego rewidenta lub firmy audytorskiej, w szczególności świadczenia dodatkowych usług na rzecz badanej jednostki.
Aspekty międzynarodowe
Właściwe organy państwa członkowskiego mogą zatwierdzać rewidenta z kraju trzeciego jako biegłego rewidenta pod warunkiem, że udowodni on, że spełnia wymogi równoważne wymogom przewidzianym w niniejszej dyrektywie. Właściwe organy państwa członkowskiego rejestrują każdego kontrolera i każdą jednostkę audytorską z państwa trzeciego, który(-a) dostarczył(-ła) sprawozdanie z badania dotyczącego rocznego lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego spółki zarejestrowanej poza terytorium Wspólnoty.
Państwa członkowskie mogą zezwolić na przekazanie właściwym władzom państwa trzeciego dokumentacji roboczej z badania lub innych dokumentów będących w posiadaniu biegłych rewidentów lub firm audytorskich zatwierdzonych zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej dyrektywie.
ODNIESIENIA
| Akt | Wejście w życie | Termin transpozycji przez państwa członkowskie | Dziennik Urzędowy |
|---|---|---|---|
| Dyrektywa Rady 2006/43/WE [przyjęcie: współdecyzja COD/2004/0065] |
29.6.2006 |
29.6.2008 |
Dz.U. L 157 z 9.6.2006 |
| Akt(-y) zmieniający(-e) | Wejście w życie | Termin transpozycji przez państwa członkowskie | Dziennik Urzędowy |
|---|---|---|---|
| Dyrektywa Rady 2008/30/WE [przyjęcie: współdecyzja COD/2006/0285] |
21.3.2008 |
- |
Dz.U. L 81 z 20.3.2008 |
AKTY POWIĄZANE
Zalecenie Komisji z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie ograniczenia odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów i firm audytorskich [notyfikowane jako dokument nr C(2008) 2274 – Dz.U. L 162 z 21.6.2008].
Komisja zauważa, że rosnąca zmienność rynku akcji doprowadziła do znacznego zwiększenia ryzyka związanego z odpowiedzialnością biegłych rewidentów i firm audytorskich przeprowadzających ustawowe badania sprawozdań finansowych spółek giełdowych. Jednocześnie zmniejszył się dostęp do ubezpieczenia od takiego ryzyka. Komisja uważa, że sytuacja ta może zniechęcić biegłych rewidentów do wchodzenia na międzynarodowy rynek badania sprawozdań finansowych spółek notowanych na giełdach we Wspólnocie i zmniejszyć możliwości pojawienia się nowych podmiotów w tym sektorze. W związku z tym Komisja zaleca ograniczenie odpowiedzialności cywilnej biegłych rewidentów i firm audytorskich, z wyjątkiem przypadków celowego nieprzestrzegania obowiązków zawodowych. Stwierdzając istnienie znacznych różnic między systemami odpowiedzialności cywilnej państw członkowskich, Komisja uważa, że każde z tych państw powinno mieć możliwość wyboru metody ograniczenia odpowiedzialności, którą uzna za najbardziej odpowiednią w kontekście własnego systemu odpowiedzialności cywilnej. Komisja wzywa państwa członkowskie do poinformowania o podjętych środkach nie później niż do 5 czerwca 2010 r. Komisja stwierdza, że ograniczenie odpowiedzialności biegłych rewidentów nie powinno jednakże uniemożliwiać poszkodowanym stronom dochodzenia prawa do sprawiedliwego odszkodowania.