RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Parlamenty narodowe

WPROWADZENIE

Z biegiem lat kompetencje instytucji UE rozszerzały się na dziedziny tradycyjnie zarezerwowane dla państw, takie jak wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne. Ważne jest, aby parlamenty narodowe były jak najlepiej i w jak najszybszym czasie informowane, tak aby mogły lepiej się włączyć w europejski proces decyzyjny, a za ich pośrednictwem – także obywatele UE.

Uwzględniając zróżnicowanie kontekstów krajowych, państwa członkowskie poczuły potrzebę określenia wspólnych zasad w kwestii informowania i udziału parlamentów narodowych. W tym celu do traktatów założycielskich załączono Protokół w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej.

Traktat lizboński stanowi fundamentalny etap włączenia parlamentów narodowych do integracji europejskiej. Poświęca im cały artykuł. Artykuł 12 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej scala dotychczas rozbite w różnych traktatach przepisy odnoszące się do parlamentów narodowych. Uczestnictwo parlamentów przybiera głównie dwie formy: prawa do informacji i prawa sprzeciwu.

PRAWO DO INFORMACJI

Ustanowiono dokładną listę dokumentów, które należy obowiązkowo przekazać parlamentom narodowym. Są to:

  • białe księgi,
  • zielone księgi,
  • komunikaty,
  • roczny program prac legislacyjnych,
  • projekty aktów ustawodawczych.

Parlamenty narodowe dysponują ponadto szczególnym prawem do informacji dotyczącym przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W ten sposób włączone są do wdrażania polityk prowadzonych w tej dziedzinie. Parlamenty narodowe uczestniczą także w ocenie działalności Eurojust i kontroli działań Europolu.

Ponadto parlamenty narodowe są informowane o wnioskach o przystąpienie do UE.

PRAWO SPRZECIWU

Protokół w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności daje parlamentom narodowym prawo sprzeciwu w procedurach ustawodawczych. Polega ono na tym, że jedna trzecia parlamentów narodowych może wnioskować o ponowne rozpatrzenie projektu aktu ustawodawczego, jeśli stwierdzą, że nie jest w nim przestrzegana zasada pomocniczości. Komisja może w takiej sytuacji wycofać, zmienić lub podtrzymać projekt ustawodawczy, uzasadniając swój wybór. Jeśli Komisja zdecyduje o podtrzymaniu, podczas gdy projekt podważony był zwykłą większością głosów przyznanych parlamentom narodowym, Rada i Parlament Europejski decydują ostatecznie o tym, czy procedura ma być kontynuowana. W późniejszym czasie parlament narodowy może także wnieść do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej skargę na akt ustawodawczy, który uważa za sprzeczny z zasadą pomocniczości.

Parlamenty narodowe dysponują ponadto prawem sprzeciwu w sprawach decyzji dotyczących pewnych aspektów prawa rodzinnego oraz tych, które wywierają skutki transgraniczne (art. 81 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Taka decyzja może być podjęta zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą tylko wówczas, jeśli żaden parlament narodowy nie sprzeciwi się temu.

Ponadto traktat lizboński włącza w pełni parlamenty narodowe do procedur zmiany traktatów:

  • w ramach zwykłej procedury przedstawiciele parlamentów narodowych uczestniczą w konwencji rozpatrującej projekty zmian,
  • w ramach uproszczonej procedury zmiany zmiana traktatów nie wymaga zwoływania konwencji. Jednak wejście w życie nowych postanowień zależy od zatwierdzenia parlamentów wszystkich państw członkowskich zgodnie z ich zasadami konstytucyjnymi i faktycznie zakłada uczestnictwo parlamentów narodowych,
  • w ramach klauzul pomostowych: przejście od specjalnej procedury ustawodawczej do zwykłej procedury ustawodawczej lub od głosowania jednogłośnie do głosowania większością kwalifikowaną nie może nastąpić bez zgody parlamentów narodowych.

KONFERENCJA ORGANÓW PARLAMENTARNYCH WYSPECJALIZOWANYCH W SPRAWACH UNII

Od 1989 r. deputowani parlamentów narodowych oraz Parlamentu Europejskiego zbierają się co pół roku na Konferencji Komisji do Spraw Europejskich (COSAC) głównie w celu wymiany informacji.

Traktat lizboński zmienia nazwę COSAC na „Konferencja organów parlamentarnych wyspecjalizowanych w sprawach Unii”. Jej rola jest potwierdzona w Protokole w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej. Konferencja organów parlamentarnych może przedstawiać instytucjom Unii wszelkie wnioski, które uzna za słuszne, w szczególności na podstawie projektów aktów, które przedstawiciele rządów państw członkowskich mogą za obopólną zgodą przekazać Konferencji z racji charakteru zagadnienia.

Niniejsze streszczenie jest rozpowszechniane wyłącznie w celach informacyjnych i nie służy interpretacji ani nie zastępuje dokumentu odniesienia, który pozostaje jedyną wiążącą podstawą prawną.

Ostatnia aktualizacja: 25.01.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony