RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


De nationale parlementen

INLEIDING

Naarmate de Europese integratie vordert, worden de bevoegdheden van de instellingen van de Europese Unie uitgebreid tot terreinen die traditioneel als een nationale aangelegenheid gelden, zoals justitie en binnenlandse zaken. Het is dan ook erg belangrijk geworden de nationale parlementen zo goed en snel mogelijk te informeren om hun betrokkenheid (en daarmee die van de burgers van de EU) bij het Europese besluitvormingsproces te vergroten.

Omdat de situatie van land tot land verschilt, hebben de lidstaten het nodig geacht gemeenschappelijke beginselen te formuleren met betrekking tot de informatie die aan de nationale parlementen moet worden verstrekt, en de bijdrage die deze parlementen kunnen leveren. Daartoe is een Protocol betreffende de rol van de nationale parlementen gehecht aan de oprichtingsverdragen.

Het Verdrag van Lissabon bevat voor het eerst een artikel dat volledig aan de nationale parlementen is gewijd en is dan ook essentieel voor een grotere betrokkenheid van die parlementen bij de Europese beleidsvorming. Artikel 12 van het Verdrag betreffende de EU bevat alle bepalingen over de nationale parlementen die verspreid waren over de verschillende verdragen. De nationale parlementen nemen op twee manieren deel aan de Europese beleidsvorming: zij beschikken over een recht op informatie en hebben recht van verzet.

RECHT OP INFORMATIE

Er is een precieze lijst opgesteld van de documenten die aan de nationale parlementen moeten worden toegezonden:

  • de witboeken;
  • de groenboeken;
  • de mededelingen;
  • de jaarlijkse wetgevende programma’s;
  • de ontwerpen van wetgevingshandelingen.

De nationale parlementen hebben bovendien een specifiek recht op informatie aangaande de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht en worden aldus betrokken bij de uitvoering van het beleid ter zake. De nationale parlementen nemen ook deel aan de evaluatie van de werkzaamheden van Eurojust en de controle op de activiteiten van Europol.

De nationale parlementen worden tevens in kennis gesteld van toetredingsaanvragen van kandidaat-lidstaten.

RECHT VAN VERZET

Het protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid verleent de nationale parlementen recht van verzet in de wetgevingsprocedures. Een derde van de nationale parlementen kan om een heroverweging van ontwerpwetgeving verzoeken indien zij van mening zijn dat het subsidiariteitsbeginsel niet wordt gerespecteerd. De Commissie kan de ontwerp-tekst vervolgens intrekken, wijzigen of behouden en motiveert haar beslissing. Indien de Commissie de tekst ongewijzigd laat terwijl een eenvoudige meerderheid van de nationale parlementen zich ertegen verzet, hebben de Raad en het Europees Parlement het laatste woord en beslissen zij of de procedure al dan niet moet worden voortgezet. Een nationaal parlement kan een wetgevingshandeling die het in strijd met het subsidiariteitsbeginsel acht achteraf ook aanvechten bij het Hof van Justitie van de EU.

De nationale parlementen hebben ook recht van verzet voor besluiten over bepaalde aspecten van het gezinsrecht met grensoverschrijdende gevolgen (artikel 81 van het Verdrag betreffende de werking van de EU). Een dergelijk besluit kan slechts volgens de gewone wetgevingsprocedure worden aangenomen indien geen enkel nationaal parlement zich ertegen verzet.

Met het Verdrag van Lissabon worden de nationale parlementen ook nauw betrokken bij de procedures voor de herziening van de verdragen:

  • bij de gewone procedure nemen vertegenwoordigers van de nationale parlementen deel aan de conventie die de herzieningsvoorstellen moet onderzoeken;
  • bij de vereenvoudigde herzieningsprocedure hoeft voor de herziening van de verdragen geen conventie bijeen te worden geroepen. De nieuwe bepalingen kunnen evenwel pas van kracht worden nadat alle lidstaten deze volgens hun respectieve grondwettelijke voorschriften hebben goedgekeurd, wat betekent dat de nationale parlementen feitelijk bij de herziening betrokken zijn;
  • in het kader van de “overbruggingsclausules” kan pas worden overgeschakeld van een bijzondere wetgevingsprocedure op de gewone wetgevingsprocedure of van een stemming met eenparigheid op een stemming bij gekwalificeerde meerderheid indien de nationale parlementen daarmee instemmen.

CONFERENTIE VAN DE ORGANEN VAN DE PARLEMENTEN DIE GESPECIALISEERD ZIJN IN DE AANGELEGENHEDEN VAN DE UNIE

Sinds 1989 komen afgevaardigden uit de nationale parlementen en uit het Europees Parlement tweemaal per jaar bijeen in een conferentie van in communautaire aangelegenheden gespecialiseerde organen (COSAC), hoofdzakelijk om informatie uit te wisselen.

Het Verdrag van Lissabon wijzigt de naam van de COSAC, die voortaan de Conferentie van de organen van de parlementen die gespecialiseerd zijn in de aangelegenheden van de Unie heet. De rol van deze conferentie wordt bevestigd in het protocol betreffende de rol van de nationale parlementen in de Unie. De conferentie van de organen van de parlementen kan elke door haar passend geachte bijdrage richten tot de instellingen van de Unie, met name op basis van ontwerpen van wetgevingshandelingen die vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten haar gezien de aard van de desbetreffende vraagstukken na gezamenlijk overleg hebben besloten toe te zenden.

Deze samenvatting heeft een louter informatief karakter en is niet bedoeld als interpretatie of ter vervanging van het referentiedocument.

Laatste wijziging: 25.01.2010
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven