RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Τα εθνικά κοινοβούλια

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, οι αρμοδιότητες των οργάνων της ΕΕ επεκτάθηκαν σε τομείς που παραδοσιακά υπάγονταν στην εθνική δικαιοδοσία όπως η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να ενημερώνονται όσο το δυνατό καλύτερα και ταχύτερα τα εθνικά κοινοβούλια προκειμένου να συμμετέχουν (και μέσω αυτών, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης) στην ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Γνωρίζοντας την ποικιλότητα των εθνικών καταστάσεων, τα κράτη μέλη αισθάνθηκαν την ανάγκη να καθορίσουν κοινές αρχές όσον αφορά την πληροφόρηση και τη συμβολή των εθνικών κοινοβουλίων. Για το σκοπό αυτό, προσαρτήθηκε στις ιδρυτικές συνθήκες ένα πρωτόκολλο σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας αποτελεί σταθμό για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση των εθνικών κοινοβουλίων, αφιερώνοντάς τους για πρώτη φορά ένα ολόκληρο άρθρο. Έτσι, το άρθρο 12 της συνθήκης για την ΕΕ περιλαμβάνει όλες τις διατάξεις σχετικά με τα εθνικά κοινοβούλια που ήταν διάσπαρτες στις Συνθήκες. Η συμμετοχή τους λαμβάνει κυρίως δύο μορφές: ένα δικαίωμα στην ενημέρωση και ένα δικαίωμα ένστασης.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Καταρτίστηκε συγκεκριμένος κατάλογος με τα έγγραφα τα οποία θα πρέπει να διαβιβάζονται υποχρεωτικά στα εθνικά κοινοβούλια:

  • τα Λευκά Βιβλία,
  • τα Πράσινα Βιβλία,
  • οι ανακοινώσεις,
  • το ετήσιο νομοθετικό πρόγραμμα,
  • τα σχέδια νομοθετικών πράξεων.

Επιπλέον, τα εθνικά κοινοβούλια χαίρουν ειδικού δικαιώματος ενημέρωσης όσον αφορά το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Συνδέονται, έτσι, με την υλοποίηση των πολιτικών που ασκούνται στον τομέα αυτό. Τα εθνικά κοινοβούλια συμμετέχουν επίσης στην αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της Eurojust και στον έλεγχο των δραστηριοτήτων της Europol.

Εξάλλου, τα εθνικά κοινοβούλια ενημερώνονται για τις αιτήσεις προσχώρησης στην ΕΕ.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΝΣΤΑΣΗΣ

Το Πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας παρέχει στα εθνικά κοινοβούλια δικαίωμα ένστασης στα πλαίσια των νομοθετικών διαδικασιών. Έτσι, το ένα τρίτο των εθνικών κοινοβουλίων δύναται να ζητήσει την επανεξέταση ενός σχεδίου νομοθετικού κειμένου, εφόσον θεωρεί ότι δεν τηρείται η αρχή της επικουρικότητας. Σε τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή μπορεί να αποσύρει, να τροποποιήσει ή να διατηρήσει το νομοθετικό σχέδιο, αιτιολογώντας την επιλογή της. Εάν η Επιτροπή αποφασίσει να το διατηρήσει ενώ το σχέδιο αμφισβητείται από την απλή πλειοψηφία των εθνικών κοινοβουλίων, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λαμβάνουν την τελική απόφαση κατά πόσον η διαδικασία πρέπει να συνεχιστεί ή όχι. Εκ των υστέρων, ένα εθνικό κοινοβούλιο μπορεί επίσης να προσφύγει ενώπιον του Δικαστηρίου της ΕΕ για να αμφισβητήσει μία νομοθετική πράξη που θεωρεί ότι αντιβαίνει την αρχή της επικουρικότητας.

Επιπλέον, τα εθνικά κοινοβούλια διαθέτουν δικαίωμα ένστασης ως προς τις αποφάσεις που αφορούν ορισμένες πτυχές του οικογενειακού δικαίου και που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις (άρθρο 81 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ). Μία τέτοια απόφαση μπορεί να εγκριθεί βάσει της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας μόνον εφόσον δεν προβάλλει αντίρρηση κανένα εθνικό κοινοβούλιο.

Εξάλλου, η συνθήκη της Λισσαβόνας συνδέει πλήρως τα εθνικά κοινοβούλια με τις διαδικασίες αναθεώρησης των Συνθηκών:

  • στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας, αντιπρόσωποι των εθνικών κοινοβουλίων συμμετέχουν στη Συνέλευση που καλείται να εξετάσει τα σχέδια αναθεώρησης·
  • στο πλαίσιο της απλοποιημένης διαδικασίας, η αναθεώρηση των συνθηκών δεν απαιτεί τη σύγκληση Συνέλευσης. Ωστόσο, η έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων προϋποθέτει την έγκρισή τους από κάθε κράτος μέλος βάσει των εκάστοτε συνταγματικών κανόνων του και συνεπάγεται την de facto παρέμβαση των εθνικών κοινοβουλίων·
  • στο πλαίσιο των μεταβατικών ρητρών: η μετάβαση από ειδική νομοθετική διαδικασία σε συνήθη νομοθετική διαδικασία, ή από ομόφωνη ψήφο σε ψήφο με ειδική πλειοψηφία δεν είναι δυνατή χωρίς την έγκριση των εθνικών κοινοβουλίων.

Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Από το 1989, οι βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων καθώς και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνέρχονται κάθε εξάμηνο, στα πλαίσια της Διάσκεψης των Επιτροπών Κοινοτικών Υποθέσεων (COSAC), κυρίως με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας τροποποιεί την ονομασία της COSAC, που στο εξής ονομάζεται Διάσκεψη των κοινοβουλευτικών οργάνων ειδικευμένων στις υποθέσεις της Ένωσης. Ο ρόλος της επιβεβαιώνεται με το Πρωτόκολλο σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ένωση. Η Διάσκεψη των κοινοβουλευτικών οργάνων μπορεί να υποβάλει οιαδήποτε εισήγηση κρίνει σκόπιμη ενώπιον των οργάνων της Ένωσης, ιδίως βάσει σχεδίων νομοθετικών κειμένων τα οποία ενδέχεται οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών να αποφασίσουν με κοινή συμφωνία να διαβιβάσουν στην COSAC λόγω της φύσεως του αντικειμένου τους.

Το παρόν δελτίο διανέμεται ενημερωτικά. Δεν έχει ως στόχο να ερμηνεύσει ή να αντικαταστήσει το έγγραφο αναφοράς, που παραμένει η μόνη δεσμευτική νομική βάση.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 25.01.2010
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας