RSS
Werrej alfabetiku
Din il-pagna hija disponibbli fi 23-il lingwa
Lingwi godda disponibbli:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


It-Trattat ta' Lisbona introduzzjoni

It-Trattat ta' Lisbona jirrispondi għall-ħtieġa li jiġu rriformati l-istruttura u l-mod kif taħdem l-Unjoni Ewropea (UE). It-tkabbir wara l-ieħor tal-UE wasslu biex in-numru ta' Stati Membri tela' għal 27. Għaldaqstant kien meħtieġ li jiġi adattat il-funzjonament tal-istituzzjonijiet u l-proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet Ewropej.

It-Trattat ta' Lisbona barra minn hekk ippermetta li jiġu rriformati diversi politiki tal-UE. Huwa b'hekk iddefinixxa mill-ġdid u saħħaħ l-azzjonijiet meħuda fuq livell Ewropew.

STORJA

L-ewwel tentattiv ta' riforma sar bl-elaborazzjoni tat-Trattat li jistabbilixxi Kostituzzjoni għall-Ewropa. L-objettiv kien li t-Trattati li jistabbilixxu l-UE jiġu ssostitwiti b'Kostituzzjoni Ewropea.

Il-Kostituzzjoni ġiet iffirmata f'Ruma fid-29 ta' Ottubru 2004. Qabel ma setgħet tidħol fis-seħħ, madankollu, kellha tiġi rratifikata mill-Istati Membri kollha. Il-proċess ta' ratifikazzjoni m'għaddiex f'diversi Stati Membri.

Fit-23 ta' Lulju 2007, ġiet imsejħa konferenza intergovernattiva ġdida f'Lisbona bil-għan li tinstab alternattiva għat-Trattat Kostituzzjonali u li jiġu segwiti r-riformi. L-idea ta' Kostituzzjoni Ewropea b'hekk ġiet abbandunata u saru negozjati ġodda bil-għan li jiġi mfassal Trattat ta' emenda.

Fit-13 ta' Diċembru 2007, is-27 Kap tal-Istat tal-Gvernijiet tal-UE ffirmaw f'Lisbona Trattat ta' emenda ġdid. It-Trattat ta' Lisbona daħal fis-seħħ fl-1 ta' Diċembru 2009, wara li ġie rratifikat mill-Istati Membri kollha skont ir-regoli kostituzzjonali rispettivi tagħhom.

ID-DIFFERENZI MIT-TRATTAT LI JISTABBILIXXI KOSTITUZZJONI GĦALL-EWROPA

It-Trattat ta' Lisbona huwa influwenzat ħafna mit-Trattat Kostituzzjonali. Il-biċċa l-kbira tar-riformi istituzzjonali u politiċi previsti fil-Kostituzzjoni ġew adottati mit-Trattat ta' Lisbona, iżda ġew ippreżentati f'forma differenti.

Effettivament, it-Trattat Kostituzzjonali kellu jirrevoka t-Trattati li jistabbilixxu l-UE biex jissostitwihom b'test wieħed: il-Kostituzzjoni għall-Ewropa. Għall-kuntrarju, it-Trattat ta' Lisbona ma jissostitwixxix it-Trattati fundaturi, iżda sempliċement jemendahom, kif kienu għamlu qabel it-Trattati ta' Amsterdam u ta' Nizza. It-Trattat ta' Lisbona b'hekk huwa ppreżentat bħala serje ta' emendi għat-Trattati fundaturi.

Din il-bidla fil-forma m'għandhiex konsegwenza fuq livell legali iżda hija ferm sinifikanti fuq livell simboliku u politiku. L-idea tal-kostituzzjonaliżmu tal-Ewropa ġiet abbandunata u d-dritt Ewropew baqa' stabbilit permezz ta' trattati internazzjonali.

B'hekk, l-UE għadha bbażata fuq żewġ Trattati fundaturi: it-Trattat dwar l-UE u t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea. It-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea madanakollu ingħata l-isem ġdid ta' “Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE”.

IL-KONTRIBUZZJONIJIET TAT-TRATTAT TA' LISBONA

It-Trattat ta' Lisbona

  • jirriforma l-istituzzjonijiet u jtejjeb il-proċess deċiżjonali tal-UE;
  • isaħħaħ id-dimensjoni demokratika tal-UE;
  • jirriforma l-politiki interni tal-UE;
  • isaħħaħ il-politika esterna tal-UE.

Kwistjonijiet istituzzjonali

Ir-riforma tal-istituzzjonijiet tal-UE kienet meħtieġa minħabba ż-żieda fin-numru ta' Stati Membri. It-Trattat ta' Lisbona b'hekk jemenda r-regoli dwar il-kompożizzjoni tal-Kummissjoni, tal-Parlament Ewropew, tal-Kumitat tar-Reġjuni u tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

Barra minn hekk, it-Trattat ta' Lisbona jirriforma l-proċess deċiżjonali fi ħdan il-Kunsill. Effettivament, ineħħi s-sistema l-qadima tal-ippeżar tal-voti u jagħti definizzjoni ġdida tal-maġġoranza kkwalifikata għall-votazzjoni tad-deċiżjonijiet.

It-Trattat ta' Lisbona joħloq ukoll żewġ funzjonijiet ġodda fl-arkitettura istituzzjonali tal-UE:

Barra minn hekk, it-Trattat ta' Lisbona jikkjarifika u jtejjeb il-funzjonament tal-UE. Huwa jneħħi l-istruttura l-qadima ta' pilastri u jipproċedi għal tqassim ġdid tal-kompetenzi bejn l-UE u l-Istati Membri. It-Trattat ta' Lisbona jissimplifika wkoll il-proċeduri leġiżlattivi u t-tipoloġija tal-atti ġuridiċi adottati fl-UE.

Barra minn hekk, it-Trattat ta' Lisbona jagħti aktar flessibbiltà lill-funzjonament tal-UE. Huwa jistabbilixxi diversi klawsoli istituzzjonali intiżi biex jiffaċilitaw l-integrazzjoni Ewropea f'ċerti oqsma politiċi. L-istabbiliment ta' kooperazzjoni msaħħa bejn l-Istati Membri huwa ffaċilitat ukoll.

It-tisħiħ tad-demokrazija Ewropea

Wieħed mill-objettivi tat-Trattat ta' Lisbona huwa li jsaħħaħ id-demokrazija Ewropea, b'mod partikolari sabiex itejjeb il-leġittimità tad-deċiżjonijiet u sabiex iqarreb lill-UE lejn iċ-ċittadini tagħha. B'hekk, is-setgħat tal-Parlament Ewropew huma msaħħa b'mod konsiderevoli. Bl-istess mod, it-Trattat ta' Lisbona jattribwixxi rwol aktar importanti lill-parlamenti nazzjonali fi ħdan l-UE.

It-Trattat ta' Lisbona joħloq barra minn hekk l-inizjattiva taċ-ċittadini, li tippermetti liċ-ċittadini li jipparteċipaw b'mod aktar attiv fil-proċess ta' integrazzjoni Ewropea.

Il-politiki interni tal-UE

Waħda mill-aktar bidliet importanti tirrigwarda ż-żona Ewropea tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja. Effettivament, it-Trattat ta' Lisbona jsaħħaħ il-kompetenzi tal-UE għal:

  • il-kontroll tal-fruntjieri, l-ażil u l-immigrazzjoni;
  • il-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ċivili;
  • il-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet kriminali;
  • il-kooperazzjoni bejn il-pulizija.

Barra minn hekk, it-Trattat ta' Lisbona jikkjarifika l-kompetenzi tal-UE għall-politika ekonomika, soċjali u tal-enerġija. Jiffissa wkoll bħala objettiv ġdid il-ħolqien ta' żona Ewropea tar-riċerka.

Il-politika esterna tal-UE

L-azzjoni tal-UE fuq il-livell internazzjonali hija msaħħa. It-Trattat ta' Lisbona jagħti qabel kollox aktar koerenza u viżibbiltà lill-politika barranija u tas-sigurtà komuni tal-UE. L-UE b'hekk takkwista l-personalità ġuridika li tippermettilha tinnegozja u tkun parti kontraenti fi trattati internazzjonali. Barra minn hekk, fix-xena dinjija, l-UE issa hija rappreżentata mir-Rappreżentant Għoli għall-Affarijiet Barranin u l-Politika tas-Sigurtà.

Barra minn hekk, il-politika tas-sigurtà u tad-difiża komuni issa hija s-suġġett ta' sezzjoni fi ħdan it-trattati fundaturi. L-objettivi fit-tul huma li tiġi stabbilita difiża Ewropea komuni.

L-aħħar aġġornament: 14.07.2010
Avviż legali | Dwar dan is-sit | Fittex | Kuntatt | It-tarf ta’ fuq tal-paġna