RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Νομικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η συνθήκη της Λισσαβόνας επιφέρει πολλές τροποποιήσεις στην τυπολογία των νομικών πράξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για λόγους αποσαφήνισης και απλούστευσης, μειώνει κατ' αρχάς τον αριθμό των νομικών μέσων που βρίσκονται στη διάθεση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.

Επιπλέον, επιτρέπει στην Επιτροπή να εγκρίνει νέα κατηγορία πράξεων: τις κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Εξάλλου, ενισχύει την αρμοδιότητα της Επιτροπής όσον αφορά την έγκριση εκτελεστικών πράξεων. Οι δύο αυτές αλλαγές στόχο έχουν να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα της λήψης αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς και την εφαρμογή αυτών των αποφάσεων.

Προς υπενθύμιση, οι νομικές πράξεις της ΕΕ είναι νομοθετικές ή μη-νομοθετικές πράξεις που εγκρίνονται από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Οι πράξεις αυτές, ανάλογα με τη φύση τους, μπορούν να έχουν νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΑΞΕΩΝ

Πριν τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας, υπήρχαν δεκατέσσερα είδη νομικών πράξεων τις οποίες μπορούσαν να εγκρίνουν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Αυτή η πληθώρα νομικών πράξεων οφείλονταν κυρίως στην παλαιά δομή της ΕΕ σε πυλώνες: κάθε πυλώνας διέθετε τα δικά του νομικά μέσα.

Στο εξής, η συνθήκη της Λισσαβόνας βάζει τέλος σε αυτή τη δομή σε πυλώνες. Μάλιστα, προβαίνει σε νέα ταξινόμηση των νομικών πράξεων. Στο εξής, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα μπορούν να εγκρίνουν μόνο πέντε είδη πράξεων:

Σύμφωνα με το άρθρο 288 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, ο κανονισμός, η οδηγία και η απόφαση είναι πράξεις που έχουν δεσμευτική ισχύ. Αντίθετα, η σύσταση και η γνώμη δε δεσμεύουν νομικά τους αποδέκτες τους.

Εξάλλου, η απόφαση δεν οφείλει πια υποχρεωτικά να ορίζει αποδέκτη. Έτσι, αποκτά μεγαλύτερη εμβέλεια και αντικαθιστά κυρίως όλα τα μέσα που στο παρελθόν χρησιμοποιούνταν στον τομέα της ΚΕΠΠΑ.

ΟΙ ΚΑΤ' ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΠΡΑΞΕΙΣ

Η συνθήκη της Λισσαβόνας δημιουργεί μία νέα κατηγορία νομικών πράξεων: τις κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Έτσι, ο νομοθέτης αναθέτει στην Επιτροπή την εξουσία έκδοσης πράξεων που τροποποιούν τα μη ουσιώδη στοιχεία μίας νομοθετικής πράξης.

Για παράδειγμα, οι κατ' εξουσιοδότηση πράξεις αποσαφηνίζουν ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες ή συνιστούν μεταγενέστερη τροποποίηση ορισμένων στοιχείων μίας νομοθετικής πράξης. Ο νομοθέτης μπορεί έτσι να επικεντρωθεί στον πολιτικό προσανατολισμό και τους στόχους χωρίς να υπεισέρχεται στις πολύ τεχνικές συζητήσεις.

Ωστόσο, η εξουσιοδότηση αυτή εντάσσεται σε αυστηρά πλαίσια. Πράγματι, μόνο η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να εγκρίνει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Εξάλλου, ο νομοθέτης ορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί να εκτελεστεί η εν λόγω εξουσιοδότηση. Έτσι, το άρθρο 290 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ διευκρινίζει ότι το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο μπορούν να ανακαλέσουν την εξουσιοδότηση ή να της προσδώσουν περιοριοσμένη χρονική διάρκεια.

ΟΙ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Εξάλλου, η συνθήκη της Λισσαβόνας ενισχύει τις εκτελεστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής. Προς υπενθύμιση, η εφαρμογή τού ευρωπαϊκού δίκαιου στην επικράτεια των κρατών μελών είναι κατ' αρχήν ευθύνη των κρατών μελών. Ωστόσο, για ορισμένα ευρωπαϊκά μέτρα είναι αναγκαία ομοιόμορφη εφαρμογή εντός της ΕΕ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να εγκρίνει τις εκτελεστικές πράξεις που αφορούν την εφαρμογή τέτοιων μέτρων.

Μέχρι τη θέση σε ισχύ της συνθήκης της Λισσαβόνας, την εκτελεστική εξουσία κατείχε το Συμβούλιο που ανέθετε στη συνέχεια στην Επιτροπή την έγκριση εκτελεστικών πράξεων. Στο εξής, το άρθρο 291 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ αναγνωρίζει την καταρχήν δικαιοδοσία της Επιτροπής. Έτσι, για τα ευρωπαϊκά μέτρα που απαιτούν ομοιόμορφη εφαρμογή στα κράτη μέλη εξουσιοδοτείται άμεσα η Επιτροπή να εγκρίνει εκτελεστικές πράξεις.

Παράλληλα, η συνθήκη της Λισσαβόνας ενισχύει και τις εξουσίες του Κοινοβουλίου όσον αφορά τον έλεγχο των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων της Επιτροπής. Πράγματι, οι τρόποι άσκησης αυτού του ελέγχου αποφασίζονταν στο παρελθόν από το Συμβούλιο. Στο εξής, οι τρόποι αυτοί εγκρίνονται με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, κατά την οποία το Κοινοβούλιο διαδραματίζει ισότιμο ρόλο με το Συμβούλιο.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 29.06.2010
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας