RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Inne instytucje i organy Unii

WPROWADZENIE

Traktat lizboński dokonał szeroko zakrojonej reformy instytucjonalnej, obejmującej przede wszystkim Radę Europejską, Komisję, Radę, Parlament i Trybunał Sprawiedliwości. W mniejszym stopniu wprowadza zmiany w składzie i funkcjonowaniu dwóch komitetów doradczych UE. Natomiast Europejski Bank Centralny zyskuje status instytucji.

EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY

Ilość miejsc w Komitecie nie przekracza 350 przedstawicieli państw członkowskich. Podział mandatów pomiędzy państwa członkowskie nie jest już ujęty w traktatach, jak miało to miejsce uprzednio. Podobnie jak w przypadku podziału miejsc w Parlamencie Rada przyjmuje jednomyślnie decyzję ustalającą skład Komitetu. Ponadto traktat lizboński zmienia kadencję członków Komitetu z 4 na 5 lat, tak jak dla członków Komisji i Parlamentu. W związku z tym przewodniczący i biuro Komitetu będą wybierani na 2,5 roku, a nie na 2 lata.

Komitet Ekonomiczno-Społeczny w ramach funkcji doradczej może wydawać opinie na wniosek Parlamentu Europejskiego.

KOMITET REGIONÓW

Podobnie jak w Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Społecznym liczba członków Komitetu Regionów wynosi 350, a o rozdziale miejsc między państwa członkowskie jednogłośnie decyduje Rada. Członkowie Komitetu Regionów są nominowani na okres 5 lat, a nie 4, jak dotychczas. Natomiast przewodniczący i biuro wybierani są na 2,5 roku.

Traktat lizboński wzmacnia doradczą rolę Komitetu Regionów i rozszerza jego zakres działania. Do listy dziedzin, w których Komitet powinien być konsultowany, dodano obronę cywilną, zmianę klimatu, energetykę oraz usługi użyteczności publicznej. Oprócz tego nie tylko Komisja i Rada, ale teraz również Parlament Europejski mogą zasięgać rady Komitetu Regionów.

Komitet Regionów zyskał w UE nowe uprawnienia dzięki możliwości składania dwóch rodzajów odwołania do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Z jednej strony Komitet staje się gwarantem stosowania zasady pomocniczości w UE. Ma prawo występowania do Trybunału Sprawiedliwości o stwierdzenie nieważności aktu, który nie przestrzega zasady pomocniczości (art. 8 Protokołu w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności), z tym że prawo to ogranicza się do spraw, które są obowiązkowo konsultowane z Komitetem. Natomiast z drugiej strony artykuł 263 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej uprawnia Komitet do wnoszenia skarg do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, aby zapewnić ochronę jego uprawnień. Komitet uzyskał przez to środki prawne, dzięki którym może wywierać nacisk na inne instytucje UE i domagać się przestrzegania prawa doradczego.

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY

EBC otrzymał status instytucji UE tak samo, jak Rada Europejska, Parlament, Rada, Komisja, Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy. Tym samym stał się jedyną instytucją o osobowości prawnej.

Kierowany jest przez trzy główne organy:

  • Radę Prezesów EBC, w skład której wchodzą członkowie zarządów i prezesów krajowych banków centralnych strefy euro. Jest to główny organ decyzyjny. Prowadzi politykę monetarną strefy euro,
  • Zarząd składający się z 6 członków nominowanych przez Radę Europejską stanowiącą większością kwalifikowaną, aby uniknąć zagrożenia blokady decyzji,
  • Radę Ogólną skupiającą członków zarządu i prezesów banków centralnych wszystkich państw członkowskich.

Traktat lizboński precyzuje także dwa podstawowe zadania EBC:

  • EBC i banki centralne państw członkowskich UE tworzą Europejski System Banków Centralnych (ESBC). Jego głównym celem jest utrzymanie stabilności cen. Przyczynia się także do ogólnej polityki ekonomicznej UE,
  • EBC i banki centralne państw członkowskich należących do strefy euro tworzą Eurosystem. W przeciwieństwie do ESBC Eurosystem określa i prowadzi politykę monetarną Unii. Termin Eurosystem używany był dotychczas przez EBC w sposób nieformalny. Obecnie został w pełni uznany przez traktat lizboński.

Traktat ten potwierdza także niezależność EBC, która gwarantowana jest dość długim okresem kadencji członków zarządu (osiem lat). Ponadto EBC i krajowe banki centralne mają zakaz przyjmowania instrukcji od innych instytucji UE, rządów państw członkowskich lub innych organów.

TABELA ZBIORCZA

ArtykułyTemat

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

282 do 284

Skład i uprawnienia Europejskiego Banku Centralnego

301 do 304

Skład i uprawnienia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

305 do 307

Skład i uprawnienia Komitetu Regionów

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony