RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 23 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η κατανομή των εδρών μεταξύ των κρατών μελών και οι αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου στη νομοθετική διαδικασία βρέθηκαν συχνά στο επίκεντρο των συζητήσεων κατά τις προηγούμενες αναθεωρήσεις των Συνθηκών.

Κατά τις διαδοχικές διευρύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), ο αριθμός των βουλευτών στο Κοινοβουλίου παρουσίασε σταθερή αύξηση και οδήγησε σε μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις μεταξύ κρατών μελών. Εξάλλου, οι εξουσίες των ευρωβουλευτών αυξήθηκαν σημαντικά, ιδίως χάρη στη γενίκευση της διαδικασίας συναπόφασης.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας προτείνει μία νέα διαδικασία για την κατανομή των εδρών στο Κοινοβούλιο και αυξάνει σημαντικά τις εν λόγω νομοθετικές και δημοσιονομικές αρμοδιότητες με την τροποποίηση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων της ΕΕ.

ΣΥΝΘΕΣΗ

Η κατανομή των εδρών μεταξύ των κρατών μελών στο Κοινοβούλιο είναι περίπλοκο ζήτημα. Πάνω απ’ όλα, αυτή η κατανομή πρέπει να διατηρεί μία ικανοποιητική αναλογικότητα μεταξύ των εδρών που απονέμονται στα κράτη μέλη και του πληθυσμού των τελευταίων. Εξάλλου, ο συνολικός αριθμός των βουλευτών δεν πρέπει να υπερβαίνει ένα συγκεκριμένο όριο, ώστε να μη θιγεί η αποτελεσματικότητα των εργασιών του Κοινοβουλίου.

Ο αριθμός των εδρών τού Κοινοβουλίου αποτέλεσε, επομένως, αντικείμενο μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων και, κατά κανόνα, οι διάφορες τροποποιητικές Συνθήκες ανέγραφαν τη λεπτομερή κατανομή των εδρών ανά κράτος. Μετά την έναρξη ισχύος της συνθήκης της Λισσαβόνας, αυτή η κατανομή των εδρών δεν αναγράφεται πλέον στις συνθήκες. Στο εξής, θα αποτελεί αντικείμενο πρότασης του Κοινοβουλίου, η οποία θα πρέπει να εγκρίνεται με ομόφωνη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας παραχωρεί, έτσι, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο την ευθύνη να προτείνει τη δική του κατανομή των εδρών˙ ωστόσο, η Συνθήκη ορίζει τους βασικούς κανόνες στα πλαίσια των οποίων πρέπει να πραγματοποιείται αυτή η κατανομή:

  • ο ανώτατος αριθμός βουλευτών ορίζεται σε 751, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου του Κοινοβουλίου˙
  • ο ελάχιστος αριθμός εδρών ανά κράτος μέλος ορίζεται σε έξι βουλευτές ώστε να διασφαλίζεται ακόμη και στις χώρες με μικρό πληθυσμό η δυνατότητα εκπροσώπησης όλων των σημαντικών πολιτικών ρευμάτων˙
  • το ανώτατος όριο εδρών ανά κράτος μέλος ορίζεται σε 96˙
  • η κατανομή των εδρών πρέπει να βασίζεται στην αρχή της «φθίνουσας αναλογικότητας». Με άλλα λόγια, όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός μιας χώρας, τόσο περισσότερους βουλευτές διαθέτει και τόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο αριθμός των εκπροσωπούμενων πολιτών ανά βουλευτή.

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που εκλέχθηκε τον Ιούνιο 2009 απαρτίζεται από 736 βουλευτές, όπως προβλέπεται από τη συνθήκη της Νίκαιας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ωστόσο, προκατάλαβε την έναρξη ισχύος της συνθήκης της Λισσαβόνας, με την πρόβλεψη μεταβατικών διατάξεων για τη σύνθεση του Κοινοβουλίου. Συνεπώς, στα συμπεράσματα (FR ) που εξέδωσε στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 2008, διευκρινίζει ότι ο αριθμός των βουλευτών θα αυξηθεί σε 754 στο τέλος της κοινοβουλευτικής περιόδου 2009-2014. Αυτή η τροποποίηση θα πρέπει να υπογραφεί από το σύνολο των κρατών μελών. Έως την οριστική έγκριση αυτής της αύξησης του αριθμού βουλευτών, οι επιπλέον 18 ευρωβουλευτές θα έχουν μόνο ρόλο παρατηρητή.

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ

Η συνθήκη της Λισσαβόνας ενισχύει το δημοκρατικό χαρακτήρα της ΕΕ διευρύνοντας τις αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η διαδικασία συναπόφασης, στα πλαίσια της οποίας το Κοινοβούλιο αντιμετωπίζεται ισότιμα με το Συμβούλιο, μετονομάζεται σε «συνήθη νομοθετική διαδικασία». Η διαδικασία αυτή διευρύνεται σε νέους πολιτικούς τομείς, όπως η γεωργία, η δικαιοσύνη ή ακόμη η μετανάστευση (βλέπε δελτίο «νομοθετικές διαδικασίες»). Το Κοινοβούλιο διατηρεί επίσης δικαίωμα έγκρισης για τις πράξεις που εκδίδονται στα πλαίσια των διαδικασιών διαβούλευσης και σύμφωνης γνώμης, οι οποίες στο εξής ονομάζονται «ειδικές νομοθετικές διαδικασίες».

Σε διεθνές επίπεδο, το Κοινοβούλιο καλείται να εγκρίνει μία σειρά συμφωνιών όπως οι συμφωνίες σύνδεσης ή οι συμφωνίες σε τομείς που καλύπτονται από τη συνήθη νομοθετική διαδικασία ή την ειδική νομοθετική διαδικασία, εφόσον απαιτείται η έγκριση του Κοινοβουλίου. Εξάλλου, το Κοινοβούλιο πρέπει να ενημερώνεται και να ζητείται η γνώμη του για κάθε άλλο τύπο διεθνών συμφωνιών.

Ενισχύονται επίσης οι δημοσιονομικές εξουσίες του Κοινοβουλίου. Στο εξής, αντιμετωπίζεται ισότιμα με το Συμβούλιο στα πλαίσια της διαδικασίας έγκρισης του ετήσιου προϋπολογισμού της ΕΕ. Για την ακρίβεια, καταργείται η διαφοροποίηση μεταξύ των «μη υποχρεωτικών δαπανών», για τις οποίες το Κοινοβούλιο είχε τον τελευταίο λόγο, και των «υποχρεωτικών δαπανών», για τις οποίες είχε μόνο τη δυνατότητα να προτείνει τροποποιήσεις. Επίσης η διαδικασία απλοποιείται και στο εξής υπόκειται σε μία μόνο ανάγνωση του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και στη συνέχεια, ενδεχομένως, σε επιτροπή συνδιαλλαγής (άρθρο 314 της συνθήκης για την ΕΕ).

Εξάλλου, το Κοινοβούλιο εξακολουθεί να ασκεί ισχυρό πολιτικό έλεγχο επί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκλέγει τον πρόεδρό της και στη συνέχεια εγκρίνει την ανάληψη καθηκόντων από την Επιτροπή ως σύνολο . Σύμφωνα με το άρθρο 234 της συνθήκης για την ΕΕ, μπορεί επίσης να ανατρέψει την Επιτροπή ψηφίζοντας πρόταση μομφής εναντίον της.

Τέλος, το Κοινοβούλιο αναλαμβάνει περισσότερες αρμοδιότητες όσον αφορά την αναθεώρηση των ιδρυτικών συνθηκών της ΕΕ. Συνεπώς, διαθέτει δικαίωμα πρωτοβουλίας που του επιτρέπει να προτείνει στο Συμβούλιο την αναθεώρηση των Συνθηκών. Είναι μέλος της Συνέλευσης που εξετάζει τα σχέδια αναθεώρησης που υποβάλλονται κατά τη συνήθη διαδικασία αναθεώρησης των Συνθηκών. Στα πλαίσια της απλοποιημένης διαδικασίας αναθεώρησης, όπου δεν απαιτείται η παρέμβαση της Συνέλευσης, η διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξακολουθεί να είναι απαραίτητη για την τροποποίηση των Συνθηκών.

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

ΆρθραΘέμα

Συνθήκη για την ΕΕ

14

Ρόλος και σύνθεση του Κοινοβουλίου

Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ

223 έως 234

Τρόπος λειτουργίας και αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 07.01.2010
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας