Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa
WPROWADZENIE
Na mocy traktatu lizbońskiego utworzona została funkcja Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, którego rolą jest prowadzenie polityki zagranicznej Unii Europejskiej (UE).
Zadania wysokiego przedstawiciela przypisane były wcześniej w ramach UE dwóm osobom:
- Wysokiemu Przedstawicielowi do Spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB),
- komisarzowi do spraw stosunków zewnętrznych.
Na mocy traktatu lizbońskiego kompetencje związane ze wspólną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa podlegają jednej osobie. Dzięki temu działania zewnętrzne UE mają być bardziej spójne, skuteczne i wyraźne.
Jednak wysoki przedstawiciel nie ma monopolu na reprezentację UE na zewnątrz. W ramach traktatu lizbońskiego do reprezentowania UE na zewnątrz uprawniony jest na swoim poziomie przewodniczący Rady Europejskiej, nie ograniczając uprawnień wysokiego przedstawiciela. W traktacie nie określono jednak, jak prace między tymi dwoma urzędami mają być podzielone, pozostawiając kwestię tego podziału do rozwiązania w praktyce.
ZAKRES UPRAWNIEŃ
Wysoki przedstawiciel aktywnie uczestniczy we wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwa Unii. Bierze przede wszystkim udział w kształtowaniu tej polityki, przedkładając propozycje Radzie i Radzie Europejskiej. Następnie wykonuje przyjęte decyzje z upoważnienia Rady.
Wysoki przedstawiciel Unii pełni funkcję reprezentacji. Prowadzi dialog polityczny z państwami trzecimi i wyraża stanowisko UE w organizacjach międzynarodowych.
Zastąpiwszy wysokiego przedstawiciela ds. WPZiB i komisarza do spraw stosunków zewnętrznych, wysoki przedstawiciel przejął ich zadania:
- zapewnia w ramach Rady spójność i ciągłość prac w zakresie polityki zagranicznej UE. W tym celu przewodniczy Radzie do Spraw Zagranicznych,
- ponosi w ramach Komisji odpowiedzialność za jej obowiązki w dziedzinie stosunków zewnętrznych. Odpowiada też za koordynację polityki zagranicznej i innych polityk oraz służb Komisji.
MIANOWANIE
Wysoki przedstawiciel mianowany jest przez Radę Europejską, stanowiącą większością kwalifikowaną, i za zgodą przewodniczącego Komisji. Rada Europejska może pozbawić przewodniczącego mandatu zgodnie z tą samą procedurą.
Wysoki przedstawiciel jest jednym z wiceprzewodniczących Komisji. W ramach tej funkcji razem z przewodniczącym i pozostałymi członkami Komisji podlega zatwierdzeniu w drodze głosowania przez Parlament Europejski. W Traktacie o UE przewidziano, że w przypadku uchwalenia przez Parlament Europejski wotum nieufności w stosunku do kolegium, wysoki przedstawiciel musi zrezygnować ze swojej funkcji pełnionej w ramach Komisji. Swoje obowiązki w ramach Rady wypełnia jednak dalej do czasu powołania nowego składu Komisji.
EUROPEJSKA SŁUŻBA DZIAŁAŃ ZEWNĘTRZNYCH
W sprawowaniu swojej funkcji wysoki przedstawiciel Unii wspomagany jest przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych. Podstawą prawną służby jest 27 ust. 3 Traktatu o UE. Jej organizacja i zasady funkcjonowania określa decyzja Rady, która stanowi na wniosek wysokiego przedstawiciela. W październiku 2009 r. Rada przyjęła wytyczne dotyczące roli i zasad funkcjonowania służby 
.
Zgodnie z tymi wytycznymi Europejska Służba Działań Zewnętrznych podlega wysokiemu przedstawicielowi, którego wspomaga w przygotowywaniu propozycji z zakresu polityki zagranicznej Unii i wykonywaniu decyzji przyjętych przez Radę w tej dziedzinie.
Europejska Służba Działań Zewnętrznych może też wspierać w działaniach związanych z polityką zagraniczną UE przewodniczącego Rady Europejskiej, przewodniczącego Komisji i komisarzy.
TABELA ZBIORCZA
| Artykuły | Temat | |
|---|---|---|
|
Traktat o Unii Europejskiej | Mianowanie i uprawnienia Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa |