RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 23 talen
Nieuwe beschikbare talen:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


De Europese Commissie

INLEIDING

Het Verdrag van Lissabon bevestigt de essentiële functies van de Commissie met betrekking tot haar initiatiefrecht en haar uitvoerende, controlerende en vertegenwoordigende functie. Een aantal wijzigingen heeft met name betrekking op de samenstelling van de Commissie. Een van de belangrijkste vernieuwingen is de instelling van het ambt van hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het Verdrag van Lissabon geeft ook een bevredigend antwoord op de vraag hoeveel commissarissen het college moet tellen, een vraagstuk waarover veel discussie is geweest in de aanloop naar het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Nice. Tot slot zijn de rol en de bevoegdheden van de voorzitter in het verlengde van de vorige wijzigingsverdragen verder versterkt.

SAMENSTELLING

De eerste Commissie die in 2009 krachtens het Verdrag van Lissabon wordt benoemd, bestaat uit één commissaris van iedere lidstaat. Vanaf 2014 voorziet het Verdrag echter dat de Commissie minder commissarissen telt dan er lidstaten zijn. De leden van de Commissie worden gekozen volgens een toerbeurtsysteem op voet van gelijkheid waarvan de nadere regels door de Raad met eenparigheid van stemmen worden vastgesteld, uitgaande van de volgende beginselen:

  • het aantal commissarissen moet overeenstemmen met twee derde van het aantal lidstaten;
  • de lidstaten dienen volstrekt gelijk behandeld te worden wat de bepaling van de volgorde en de zittingsduur van hun onderdanen als leden van de Commissie betreft. In geen geval kunnen twee personen van dezelfde nationaliteit in het college zetelen;
  • de samenstelling van alle opeenvolgende colleges moet een zo getrouw mogelijke afspiegeling zijn van de demografische en geografische verscheidenheid van de lidstaten van de EU.

Het toerbeurtsysteem is een basisregel die in het Verdrag betreffende de EU is vastgesteld. Het verdrag voorziet evenwel in een uitzondering aangezien de Europese Raad met eenparigheid van stemmen het aantal commissarissen kan wijzigen. Deze mogelijkheid werd reeds gebruikt. Teneinde de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon te vergemakkelijken, werd op de Europese Raad van 11 en 12 december 2008 (FR ) namelijk een besluit voorzien dat ervoor moet zorgen dat de Commissie ook na 2014 één onderdaan per lidstaat blijft tellen.

Het Verdrag van Lissabon voorziet binnen de Commissie tevens in een nieuwe functie, namelijk die van hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Deze functionaris neemt de taken over van zowel de commissaris voor Buitenlandse betrekkingen als van de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hij is verantwoordelijk voor de uitvoering van het buitenlands beleid van de Unie. De hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid zit de Raad Buitenlandse Zaken voor en is tevens een van de ondervoorzitters van de Commissie. Hij wordt in overleg met de voorzitter van de Commissie en bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Raad benoemd. Net zoals dat het geval is voor de voorzitter en de overige leden van de Commissie dient zijn benoeming door het Europees Parlement te worden goedgekeurd.

DE BENOEMINGSPROCEDURES

De benoemingsprocedure voor de voorzitter van de Commissie verandert niet. De voorzitter wordt met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de Europese Raad voorgedragen en vervolgens door het Europees Parlement goedgekeurd. Het Verdrag van Lissabon bevat evenwel een nieuw element, namelijk een direct verband tussen de resultaten van de verkiezingen voor het Europees Parlement en de keuze van de kandidaat voor het voorzitterschap van de Commissie. Voortaan moet de Europese Raad rekening houden met de resultaten van de verkiezingen voor het Europees Parlement bij de voordracht van de persoon die hij tot voorzitter van de Commissie wil benoemen. Deze wijziging geeft het Parlement meer invloed in de benoemingsprocedure van de voorzitter en vergroot bijgevolg de politieke inzet van de Europese verkiezingen.

De Raad neemt vervolgens in onderling overleg met de verkozen voorzitter de lijst aan van de personen die hij tot lid van de Commissie wil benoemen, met uitzondering van de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. De leden van de Commissie worden gekozen op basis van hun algemene competentie en onafhankelijkheid. Het Verdrag van Lissabon voorziet tevens in een nieuw criterium, namelijk de inzet van de kandidaten voor het Europese project.

DE ROL VAN DE VOORZITTER

De prerogatieven van de voorzitter van de Commissie waren reeds aanzienlijk uitgebreid door het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Nice. De voorzitter moet de krachtlijnen voor het beleid van het college vaststellen en de interne organisatie van de Commissie regelen. De voorzitter wijst daarom taken toe aan de verschillende commissarissen, die hij in de loop van zijn ambtstermijn kan herverdelen. Hij benoemt de ondervoorzitters, die hij uit de leden van de Commissie kiest, met uitzondering van de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon kan hij een commissaris ook dwingen zijn functie neer te leggen zonder dat hij daarvoor het college om goedkeuring moet vragen.

SAMENVATTENDE TABEL

ArtikelenOnderwerp

Verdrag betreffende de EU

17

18

Benoeming en prerogatieven van de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

Verdrag betreffende de werking van de EU

244 tot 250

Werking van de Commissie
Laatste wijziging: 22.12.2009
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven