RSS
Innéacs A - Z
Tá an leathanach seo ar fáil i 23 theanga
Teangacha nua atá ar fáil:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


An Coimisiún Eorpach

RÉAMHRÁ

Athdhearbhaíonn Conradh Liospóin feidhmeanna bunúsacha an Choimisiúin maidir lena cheart tionscnaimh agus lena ról feidhmitheach, seiceála agus ionadaíochta. Baineann mionathruithe áirithe dár rinneadh le comhdhéanamh an Choimisiúin go háirithe. Tá cruthú an phoist Ardionadaí an Aontais Eorpaigh do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála ar cheann de na príomhnuálaíochtaí. Ina theannta sin, féachann Conradh Liospóin le freagairt shásúil a fháil ar an cheist a bhí faoi chaibidil le fada ag am Chonarthaí Amstardam agus Nice faoi líon na gcoimisinéirí. Ar deireadh, ag leanúint ar na Conarthaí leasaitheacha roimhe seo, neartaíodh ról agus cumhachtaí an Uachtaráin.

COMHDHÉANAMH

Tá coimisinéir amháin in aghaidh gach Ballstáit sa chéad Choimisiún, a ainmníodh de réir Chonradh Liospóin sa bhliain 2009. Ach ón mbliain 2014 amach, beidh níos lú coimisinéirí ná Ballstáit sa Choimisiún de réir an Chonradh Liospóin. Roghnófar baill an Choimisiúin de réir uainíochta cothromaíche agus cinnfidh an Chomhairle Eorpach ar an mhodh imeachta agus iad á ndéanamh de thoil a chéile agus de réir na bprionsabal seo a leanas:

  • ba chóir gurb ionann líon na gcoimisinéirí agus dhá thrian de líon na mBallstát;
  • caithfear déileáil leis na Ballstáit go cothromaíoch maidir le hord na huainíochta agus leis an fhad ama a chaitheann a náisiúnaithe taobh istigh den Choláiste. Ar chaoi ar bith, ní féidir beirt bhall den náisiúntacht chéanna a bheith ann sa Choláiste;
  • caithfear gach coláiste ina dhiaidh sin a chur le chéile chun éagsúlacht dhéimeagrafach agus gheografach Bhallstáit an AE ina n-iomlán a thaispeáint.

Is é an córas uainíochta seo an bhunriail a chumhdaíonn an Conradh AE. Mar sin féin, is féidir maolú sa Chonradh, ós rud é go bhféadann an Chomhairle Eorpach, ar thoil a chéile, cinneadh líon na gcoimisinéirí a athrú. Baineadh úsáid as an rogha seo cheana féin. Ghlac an Chomhairle Eorpach an 11 agus an 12 Nollaig 2008 (DE ) (EN ) (FR ), chun cur i bhfeidhm Chonradh Liospóin a éascú, le cinneadh chun go mbeadh ionadaí náisiúnta as gach Ballstát sa Choimisiún i ndiaidh 2014.

Cruthaíonn Conradh Liospóin ról nua fosta taobh istigh den Choimisiún: Ardionadaí an Aontais Eorpaigh do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála. Tá sin in áit an choimisinéara a bhí i gceannas gnóthaí eachtracha agus an t-ardionadaí a bhí freagrach as an bheartas eachtrach agus comhshlándála. Beartas eachtrach an Aontais a threorú is ea an ról aige. Tá an tArdionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála sa chathaoir ag Comhairle na nGnóthaí Eachtracha, ach tá sé ar dhuine de Leasuachtaráin an Choimisiúin fosta. Ainmníonn an Chomhairle Eorpach é, de réir tromlaigh cháilithe, i gcomhaontas le hUachtarán an Choimisiúin. San am céanna, in éineacht leis an Uachtarán agus le baill eile an Choimisiúin, cuirtear faoi réir vóta formheasta ag Parlaimint na hEorpa é.

NÓSANNA IMEACHTA AINMNITHE

Níor athraigh an dóigh a roghnaítear Uachtarán an Choimisiúin. Molann an Chomhairle Eorpach é, de réir tromlaigh cháilithe, agus ansin formheasann Parlaimint na hEorpa é. Mar sin féin, tá Conradh Liospóin ag déanamh rud nua agus é ag tabhairt ceangail dhíreach isteach idir torthaí thoghcháin Pharlaimint na hEorpa agus rogha an iarrthóra ar Uachtaránacht an Choimisiúin. As seo amach, caithfidh an Chomhairle Eorpach cur san áireamh torthaí na Parlaiminte nuair a ainmnítear an duine ar mhaith leis an Chomhairle a bheith mar Uachtarán an Choimisiúin. Méadaíonn an t-athrú seo anáil na Parlaiminte ar ainmniú an Uachtarán agus mar sin ardaíonn sé na geallta polaitíochta a bhaineann le toghcháin Eorpacha.

Ansin, glacann an Chomhairle, i gcomhaontas leis an Uachtarán tofa, le liosta na ndaoine atá sí ag iarraidh ainmniú ina mbaill den Choimisiún, ach amháin an tArdionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála. Roghnaítear baill an Choimisiúin mar gheall ar a gcumas ginearálta agus ar a neamhspleáchas. Tugann Conradh Liospóin critéar nua isteach maidir lena dtiomantas don Eoraip.

RÓL AN UACHTARÁIN

Mhéadaigh Conarthaí Amstardam agus Nice go mór cumhachtaí Uachtarán an Choimisiúin. Is amhlaidh go bhfuil air treoir pholaitíochta an Choláiste a leagan amach, ach tá air cinneadh ar eagraíocht inmheánach an Choimisiúin fosta. Mar sin, dáileann an tUachtarán tascanna ar choimisinéirí éagsúla agus féadann sé a bhfreagrachtaí a athrú le linn a shainordaithe. Roghnaíonn sé na Leasuachtaráin ó bhaill an Choimisiúin, ach amháin an tArdionadaí do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála. Ó theacht i bhfeidhm Chonradh Liospóin, féadann sé tabhairt ar choimisinéir éirí as a phost gan fhormheas ón Choláiste.

TÁBLA ACHOMAIR

AirteagailÁbhar

Conradh ar an AE

17

Ról agus comhdhéanamh an Choimisiúin; ceapadh agus cumhachtaí Uachtarán an Choimisiúin

18

Ceapadh agus cumhachtaí Ardionadaí an Aontais Eorpaigh do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála

Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

244 go 250

Feidhmiú an Choimisiúin

Nuashonrú is déanaí: 22.12.2009
Fógra dlíthiúil | Maidir leis an láithreán seo | Cuardaigh | Teagmháil | Barr an leathanaigh