RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 11 talen

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


De Raad van de Europese Unie

INLEIDING

Een Protocol betreffende de instellingen in het vooruitzicht van de uitbreiding is gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en de Verdragen tot oprichting van de Europese Gemeenschappen. Het protocol stelt bepaalde institutionele voorwaarden vast waaraan bij de volgende uitbreiding moet zijn voldaan. Het bepaalt voorts dat een nieuwe Intergouvernementele Conferentie wordt bijeengeroepen voordat de Europese Unie méér dan twintig lidstaten telt. De huidige structuur is immers de erfenis van een organisatie die bestemd was voor zes lidstaten, en hoewel zij is aangepast bij de toetreding van nieuwe lidstaten, is zij nog steeds gebaseerd op dezelfde institutionele beginselen.

In dit kader ziet de Raad zich gesteld voor twee belangrijke kwesties:

  • de weging van de stemmen van de vertegenwoordigers van de lidstaten;
  • de toepassingssfeer van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid.

Het Protocol betreffende de instellingen vormt een gemeenschappelijk kader voor de kwesties betreffende de weging van de stemmen in de Raad en de omvang van de Commissie, waarbij het onderliggende idee een herziening van het communautaire stelsel is, zodat wordt voorkomen dat er op een gegeven moment een wanverhouding ontstaat tussen het relatieve gewicht van de kleine en middelgrote landen en de omvang van hun bevolking.

Deze weging is van bijzonder belang in het licht van de uitbreiding van de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid. Deze is immers van toepassing op de meeste nieuwe bepalingen die door het Verdrag van Amsterdam zijn ingevoerd. Daarnaast is de gekwalificeerde meerderheid uitgebreid tot sommige reeds bestaande bepalingen.

Overigens speelt het Secretariaat-generaal van de Raad voortaan een specifieke rol in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

DE HERWEGING VAN DE STEMMEN EN DE DUBBELE MEERDERHEID

Voor de volgende uitbreiding van de Europese Unie moeten de lidstaten kiezen tussen een herweging van de stemmen of de instelling van een dubbele meerderheid.

Herweging veronderstelt dat het aandeel van de stemmen van de grote lidstaten toeneemt in verhouding tot dat van de kleine lidstaten. Daarentegen wordt bij de dubbele meerderheid de huidige weging in beginsel niet gewijzigd, maar is voor de vaststelling van een besluit door de Raad niet alleen een gekwalificeerde meerderheid vereist, maar moet tevens een nader te bepalen drempel, die overeenstemt met een bepaald deel van de bevolking van de Europese Unie, gehaald worden.

Het Protocol betreffende de instelling brengt deze kwesties betreffende de Raad in verband met de hervorming van de Commissie. Concreet wordt bepaald dat bij de inwerkingtreding van de eerstvolgende uitbreiding de Commissie zal bestaan uit een onderdaan van elke lidstaat, op voorwaarde dat op die datum de weging van de stemmen in de Raad is gewijzigd, hetzij via een herweging van de stemmen, hetzij via een dubbele meerderheid, op een wijze die voor alle lidstaten aanvaardbaar is.

DE UITBREIDING VAN DE STEMMING BIJ GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID

De gekwalificeerde meerderheid is uitgebreid tot de volgende bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (de artikelen tussen haakjes corresponderen met de nieuwe nummering):

  • de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen waarbij een bijzondere regeling is vastgesteld voor vreemdelingen (recht van vestiging, artikel 46, lid 2);
  • de vaststelling en eventuele aanpassing van het kaderprogramma voor onderzoek (artikel 166);
  • de oprichting van gemeenschappelijke ondernemingen op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling (de artikelen 171 en 172).

De stemming bij gekwalificeerde meerderheid is tevens van toepassing op de nieuwe bepalingen die zijn opgenomen in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap:

  • opstelling van richtsnoeren voor de werkgelegenheid (artikel 128);
  • vaststelling van stimuleringsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid (artikel 129);
  • vaststelling van maatregelen ter versterking van de douanesamenwerking tussen de lidstaten en tussen de lidstaten en de Commissie (artikel 135);
  • strijd tegen de sociale uitsluiting (artikel 137, lid 2);
  • vaststelling van maatregelen die moeten leiden tot gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen (artikel 141, lid 3);
  • bevordering van de volksgezondheid (artikel 152, lid 4);
  • vaststelling van de algemene principes met betrekking tot het recht op toegang tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (artikel 255);
  • bestrijding van de fraude die de financiële belangen van de Gemeenschap schaadt (artikel 280);
  • maatregelen met het oog op de opstelling van statistieken (artikel 285);
  • instelling van een onafhankelijk controleorgaan voor de verwerking van persoonsgegevens (artikel 286);
  • vaststelling van de voorwaarden voor de toepassing van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap op de ultraperifere gebieden (artikel 299, lid 2).

Voorts is de stemming bij gekwalificeerde meerderheid voortaan in twee gevallen van toepassing in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) (titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie):

  • bij het aannemen van besluiten betreffende de toepassing van een gemeenschappelijke strategie vastgesteld door de Europese Raad;
  • voor elk besluit waarbij een gemeenschappelijk optreden of een vooraf door de Raad vastgesteld gemeenschappelijk standpunt ten uitvoer wordt gelegd.

HET SECRETARIAAT-GENERAAL

De Secretaris-generaal van de Raad vervult voortaan de functie van hoge vertegenwoordiger voor het GBVB en de plaatsvervangend Secretaris-generaal is nu belast met de leiding van het Secretariaat-generaal. Beiden worden door de Raad met eenparigheid van stemmen benoemd.

De hoge vertegenwoordiger voor het GBVB assisteert het voorzitterschap en de Raad, met name bij de formulering, de voorbereiding en de uitvoering van beleidsbeslissingen. Hij heeft tevens vertegenwoordigende functies en hij wordt bijgestaan door een onder zijn leiding vallende eenheid voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing.

Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven