RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


De toegang van het publiek tot de documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie

Artikel 255 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG) voorziet in een recht van toegang tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. De beginselen, voorwaarden en beperkingen voor dat recht van toegang zijn bepaald in de hier besproken verordening. Die verordening bevat ook regels om de uitoefening van dat recht te garanderen en om goede administratieve werkwijzen op dit gebied te bevorderen.

BESLUIT

Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie.

SAMENVATTING

De hier besproken verordening heeft tot doel de toegang tot de documenten * van de Europese instellingen te vergemakkelijken. Op grond van die verordening hebben de burgers er, onder bepaalde voorwaarden en afgezien van enkele uitzonderingen, recht op kennis te nemen van alle soorten documenten. Het gaat om alle documenten op alle werkterreinen van de Europese Unie (EU) die berusten bij de betrokken instelling, d.w.z. door haar zijn opgesteld of ontvangen en zich in haar bezit bevinden.

Toegangsgerechtigd zijn alle burgers van de EU en alle natuurlijke of rechtspersonen met verblijfplaats of statutaire zetel in een lidstaat.

Uitzonderingen en rechten van derden

De instellingen weigeren de toegang tot een document wanneer openbaarmaking ervan een probleem zou kunnen opleveren voor:

  • bepaalde zaken van openbaar belang, namelijk de openbare veiligheid, defensie, de internationale betrekkingen of het financiële, monetaire of economische beleid van de Gemeenschap of van een lidstaat;
  • de persoonlijke levenssfeer en de integriteit van een individu, vooral in het licht van de Gemeenschapswetgeving ter bescherming van persoonsgegevens;
  • de commerciële belangen van een natuurlijke of rechtspersoon;
  • een gerechtelijke procedure of een juridisch advies;
  • het doel van een inspectie, een onderzoek of een audit.

Wat de laatstgenoemde drie gevallen betreft, kan toch tot openbaarmaking worden besloten als daarmee een hoger openbaar belang wordt gediend.

De toegang tot een document dat door een instelling is opgesteld voor intern gebruik, wordt geweigerd als openbaarmaking ervan het besluitvormingsproces van die instelling ernstig zou schaden, maar het betrokken document wordt toch vrijgegeven als daarmee een hoger openbaar belang wordt gediend.

Wanneer het gaat om een document van een derde *, moet de instelling in geval van twijfel die derde raadplegen om er zeker van te zijn dat openbaarmaking is toegestaan.

Documenten die in het bezit zijn van een lidstaat

Wanneer een lidstaat wordt verzocht een document te verstrekken dat in zijn bezit is maar van een instelling afkomstig is, moet hij in geval van twijfel die instelling raadplegen om een besluit te kunnen nemen dat in overeenstemming is met de hier besproken verordening. Ook kan hij het verzoek doorsturen naar de instelling.

Verzoek om toegang, behandeling van dat verzoek en toegang tot het document

Een verzoek om toegang tot een document moet schriftelijk worden gedaan in één van de talen van de EU. Toezending per e-mail geldt als schriftelijk. Het verzoek hoeft niet te worden toegelicht.

Een verzoek om toegang tot een document wordt onmiddellijk in behandeling genomen. De verzoeker krijgt een ontvangstbevestiging. Binnen 15 werkdagen na de registratie van het verzoek gaat de instelling erop in of wijst zij het af.

In geval van een volledige of gedeeltelijke afwijzing kan de verzoeker binnen 15 werkdagen na ontvangst van het antwoord de instelling door middel van een zogenoemd confirmatief verzoek vragen haar standpunt te herzien.

Naargelang van de voorkeur van de verzoeker kan het document toegankelijk worden gemaakt door een (elektronische) kopie te bezorgen of door het ter plaatse te laten inzien.

Behandeling van gevoelige documenten

Een gevoelig document is een document dat afkomstig is van een instelling, een door een instelling opgericht agentschap, een lidstaat, een derde land of een internationale organisatie en dat is gerubriceerd als "TRÈS SECRET/TOP SECRET", "SECRET" of "CONFIDENTIEL". Verzoeken om toegang tot een gevoelig document mogen uitsluitend worden behandeld door personen die zelf gerechtigd zijn om kennis te nemen van dat document. Om een gevoelig document op te nemen in het hierna genoemde register of het vrij te geven is de toestemming nodig van de autoriteit waarvan het afkomstig is.

Register en administratieve werkwijzen

Om de toegang tot de documenten te vergemakkelijken moet elke instelling een documentenregister samenstellen dat elektronisch toegankelijk is.

De lidstaten en de instellingen werken samen om de burgers goed voor te lichten. De instellingen moeten goede administratieve werkwijzen ontwikkelen om de uitoefening te vergemakkelijken van het recht van toegang dat door de hier besproken verordening wordt gegarandeerd. Een door de instellingen opgericht interinstitutioneel comité heeft tot taak de beste werkwijzen te bestuderen, eventuele geschillen te behandelen en de ontwikkelingen op het gebied van de toegang van het publiek tot documenten te volgen.

Bekendmaking in het Publicatieblad

In het Publicatieblad van de Europese Unie moeten naast de tot het eigenlijke Gemeenschapsrecht behorende besluiten ook de volgende documenten worden bekendgemaakt:

  • de voorstellen van de Commissie;
  • de gemeenschappelijke standpunten die zijn vastgesteld op grond van artikel 251 of 252 van het EG-Verdrag;
  • de kaderbesluiten, besluiten en overeenkomsten als bedoeld in artikel 34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (EU-Verdrag);
  • de overeenkomsten tussen lidstaten op grond van artikel 293 van het EG-Verdrag;
  • de door de Europese Gemeenschap of overeenkomstig artikel 24 van het EU-Verdrag gesloten internationale overeenkomsten.

Verslagen

Elke instelling moet jaarlijks in een verslag over het voorgaande jaar aangeven in hoeveel gevallen zij de toegang tot een document heeft geweigerd, wat de redenen daarvoor waren en hoeveel gevoelige documenten niet in het register werden opgenomen.

Belangrijkste begrippen
  • Document: elke inhoud, ongeacht de drager (op papier, in elektronische vorm, als geluids-, beeld- of audiovisuele opname), over een onderwerp op het gebied van de tot de bevoegdheid van de instelling behorende beleidstakken, activiteiten en besluiten.
  • Derden: de natuurlijke of rechtspersonen en de entiteiten buiten de betrokken instelling, met inbegrip van de lidstaten, de andere instellingen en de organen van de Gemeenschap, de instellingen en organen die niet tot de Gemeenschap behoren, en de derde landen.

REFERENTIES

BesluitInwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 1049/2001

3.12.2001

-

PB L 145 van 31.5.2001

GERELATEERDE BESLUITEN

Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie [COM(2008) 229 definitief – Niet in het Publicatieblad bekendgemaakt].
Dit voorstel strekt tot herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001 in het licht van de resolutie van het Europees Parlement van 4 april 2006 betreffende de toegang tot de documenten van de instellingen (A6-0052/2006), van Verordening (EG) nr. 1367/2006 van 6 september 2006 betreffende het Verdrag van Aarhus en van de publieke raadpleging over de herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001 (SEC(2008) 29/2).
Het voorstel houdt wijzigingen in van de volgende artikelen:

  • het doel van de verordening, dat erin bestaat de documenten van de instellingen toegankelijk te maken voor het publiek;
  • de toegangsgerechtigden van de verordening, met name alle natuurlijke of rechtspersonen, ongeacht hun nationaliteit en land van verblijf;
  • de reikwijdte van de verordening. Documenten die derde partijen hebben ingediend bij het Gerecht van Eerste Aanleg of het Hof van Justitie vallen niet binnen deze werkingssfeer. Ook documenten die verband houden met een onderzoek vallen niet onder het toepassingsgebied van de verordening zolang het onderzoek niet is afgerond of de desbetreffende beslissing nog niet definitief is geworden;
  • de definitie van “document”, die aangeeft dat het document formeel is overgedragen aan de ontvanger, is verspreid binnen de instelling of anderszins is geregistreerd. De definitie van “document” is ook van toepassing op gegevens die zich in een elektronisch systeem bevinden, voor zover deze daaraan in leesbare vorm kunnen worden onttrokken;
  • de uitzonderingen op de verordening, waaronder documenten betreffende de bescherming van het milieu en documenten inzake gerechtelijke procedures, arbitrage en geschillenbeslechtingsprocedures alsmede documenten die tot doel hebben procedures voor de selectie van personeel of contractanten te beschermen. De openbaarmaking van niet-beroepsgebonden persoonsgegevens van ambtenaren en belangenvertegenwoordigers wordt geregeld door de communautaire wetgeving inzake de verwerking van persoonsgegevens (Verordening (EG) nr. 45/2001);
  • de raadpleging van derden, met een verplichte raadpleging van de autoriteiten van de lidstaat waar het document vandaan komt, tenzij het document deel uitmaakt van een procedure die uitmondt in een wetgevingshandeling of een niet-wetgevingshandeling van algemene strekking;
  • de verzoeken om toegang tot documenten, rekening houdend met de duidelijkheid van de verzoeken op basis waarvan de gevraagde documenten worden geïdentificeerd;
  • de toegang tot documenten na het toegangsverzoek, ter verduidelijking dat eventuele specifieke toegangsvoorschriften in het EU-recht of het nationale recht moeten worden nageleefd. Dit geldt met name wanneer voor de toegang moet worden betaald;
  • de actieve verspreiding van documenten, teneinde toegang te verlenen tot documenten die deel uitmaken van procedures die leiden tot de vaststelling van EU-wetgevingshandelingen of niet-wetgevingshandelingen van algemene strekking. Elke instelling bepaalt welke andere categorieën documenten rechtstreeks toegankelijk moeten worden gemaakt voor het publiek.

Medebeslissingsprocedure (2008/0090/COD)

Laatste wijziging: 28.10.2008
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven