RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Procedura przyjmowania umów międzynarodowych

Procedura przyjęcia umów międzynarodowych odbywa się w kilku etapach: Rada przyjmuje zalecenia, które określają mandat negocjacyjny Komisji. Następnie Komisja negocjuje umowę i podpisuje ją z Radą. Zawsze należy skonsultować się z Parlamentem Europejskim, który w pewnych przypadkach musi wyrazić zgodę. Wreszcie Rada zawiera umowę. Trybunał Sprawiedliwości może ewentualnie sprawdzić ważność takiej umowy.

Procedura przyjęcia umów międzynarodowych zawartych między Unią Europejską (UE) a innym krajem lub organizacją jest opisana w art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu UE. Procedura ta składa się z kilku etapów.

Inicjatywa

Inicjatywa należy do Komisji z racji jej ogólnej kompetencji do reprezentowania UE. Komisja przedstawia swoje zalecenia Radzie w celu rozpoczęcia negocjacji. Zgodnie z procedurami komitetowymi zalecenia opracowywane są przez właściwe służby Komisji po skonsultowaniu się z ekspertami krajowymi.

Ponadto jeśli umowa dotyczy wyłącznie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zalecenia są opracowywane przez wysokiego przedstawiciela unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa.

Negocjacje

Komisja prowadzi negocjacje, ale działa z upoważnienia Rady. Ta przyjmuje decyzję uprawniającą do podjęcia rozmów. Może także skierować do Komisji dyrektywy, aby wyznaczyć ramy, w jakich toczyć się mają negocjacje.

Następnie Komisja prowadzi negocjacje przy współpracy z państwami członkowskimi. Ich włączenie do procesu zależy od dziedziny, której dotyczy umowa:

  • jeśli dotyczy dziedziny, w której UE ma wyłączną kompetencję, Komisja sama prowadzi negocjacje, ale krajowi eksperci są włączeni do prac Komisji w ramach komitetów specjalnych, zgodnie z zasadami ustanowionymi w procedurze komitetowej,
  • jeśli umowa dotyczy dziedziny objętej kompetencją dzieloną, negocjacje prowadzone są przez Komisję i ekspertów krajowych.

Konsultacja lub zgoda Parlamentu Europejskiego

Traktat lizboński w istotny sposób wzmocnił rolę Parlamentu Europejskiego w procedurze przyjmowania umów międzynarodowych. Dzięki temu zgoda Parlamentu wymagana jest w następujących przypadkach:

  • wszystkie umowy dotyczące dziedzin, do których stosuje się zwykłą procedurę ustawodawczą lub specjalną procedurę ustawodawczą, w której wymagana jest zgoda Parlamentu Europejskiego;
  • układy o stowarzyszeniu między UE a państwami trzecimi,
  • umowy, które tworzą specyficzne ramy instytucjonalne przez organizację procedur współpracy (np. w wyniku umowy powstaje komitet mieszany posiadający kompetencje do decydowania),
  • umowy mające istotne skutki budżetowe dla Unii,
  • umowa dotycząca przystąpienia UE do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,
  • umowy dotyczące przyjęcia państwa do UE.

Dla innych rodzajów umów zgoda Parlamentu nie jest obowiązkowa, ale należy się z nim skonsultować w trakcie procedury.

Zawarcie umowy

Procedura podzielona jest na trzy etapy:

  • Komisja składa podpis pod tekstem umowy z zastrzeżeniem podjęcia późniejszej decyzji przez Radę. Przedstawia Radzie dwie propozycje aktów – jedną z podpisem i drugą - stwierdzającą zawarcie umowy.
  • Komisja podejmuje decyzję (czasem rozporządzenie) dotyczące podpisania umowy. Ponadto tymczasowe stosowanie mające na celu przyspieszenie zastosowania, może wynikać z: postanowień decyzji o podpisaniu; umowy tymczasowej podpisanej równocześnie.
  • Komisja przyjmuje decyzję dotyczącą właściwego zawarcia umowy, oznaczającą ratyfikację umowy. Dla porozumień mieszanych procedura przyjęcia łączy się z procesem ratyfikacji przez każde państwo członkowskie, zgodnie z jego zasadami konstytucyjnymi.

Z reguły decyzja o zawarciu umowy jest przyjmowana przez Radę większością kwalifikowaną głosów. Jednak Rada stanowi jednogłośnie w przypadku:

  • układów o stowarzyszeniu między UE a państwami trzecimi,
  • umów dotyczących dziedzin, w których należy stanowić jednogłośnie.

Ponadto art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dodaje dwa szczególne przypadki, w których Rada może stanowić jednomyślnie:

  • porozumienia w dziedzinie handlu usługami w zakresie kultury i audiowizualnymi,
  • porozumienia w dziedzinie handlu usługami społecznymi oraz w zakresie edukacji i zdrowia.

Konsultowanie Trybunału Sprawiedliwości

Rada, Komisja, Parlament Europejski lub państwo członkowskie mogą zwrócić się do Trybunału o sprawdzenie ważności umowy. Kontrola dotyczy zgodności formalnej (przestrzeganie procedury adopcyjnej) oraz materialnej (przestrzeganie zgodności treści umowy z pierwotnym prawem UE). W przypadku negatywnej opinii, aby umowa mogła wejść w życie, konieczna jest jej rewizja.

Ostatnia aktualizacja: 20.08.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony