RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Procedures voor de goedkeuring van internationale overeenkomsten

De goedkeuringsprocedure voor internationale overeenkomsten verloopt in verschillende fasen. Eerst keurt de Raad de aanbevelingen voor het onderhandelingsmandaat van de Commissie goed. Vervolgens voert de Commissie onderhandelingen over de overeenkomst, die zij vervolgens met de Raad ondertekent. Het Parlement wordt steeds geraadpleegd en moet in bepaalde gevallen zijn goedkeuring geven. Ten slotte wordt de overeenkomst door de Raad gesloten. Eventueel kan een beroep worden gedaan op het Hof van Justitie om de geldigheid van de overeenkomst te controleren.

De goedkeuringsprocedure voor internationale overeenkomsten tussen de Europese Unie (EU) enerzijds en een derde land of organisatie anderzijds is vastgesteld in artikel 218 van het Verdrag betreffende de werking van de EU. De procedure omvat verschillende fasen.

Het initiatief

Het initiatief berust bij de Commissie krachtens haar algemene bevoegdheid tot vertegenwoordiging van de EU. Zij legt de Raad aanbevelingen voor om de onderhandelingen aan te vatten. De aanbevelingen worden door de bevoegde diensten van de Commissie in overleg met nationale deskundigen uitgewerkt overeenkomstig de comitéprocedures.

De aanbevelingen worden uitgewerkt door de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid indien de overeenkomst uitsluitend betrekking heeft op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.

De onderhandelingen

De Commissie voert de onderhandelingen, waarvoor zij een mandaat van de Raad krijgt. De Raad neemt daartoe een besluit aan waarin hij de Commissie machtigt de onderhandelingen aan te vatten. Hij kan voor de Commissie bovendien ook richtsnoeren vaststellen die als kader voor de onderhandelingen dienen.

De Commissie onderhandelt in samenwerking met de lidstaten. De betrokkenheid van de lidstaten hangt af van het beleidsdomein waarop de overeenkomst betrekking heeft:

  • wanneer de overeenkomst betrekking heeft op een beleidsdomein waarvoor de EU exclusief bevoegd is, is de Commissie de enige onderhandelaar. De nationale deskundigen worden via speciale comités wel nauw bij de werkzaamheden van de Commissie betrokken volgens de in het kader van de comitéprocedure vastgestelde regels;
  • wanneer de overeenkomst betrekking heeft op een beleidsdomein van gedeelde bevoegdheid, worden de onderhandelingen gezamenlijk door de Commissie en de nationale deskundigen gevoerd.

Goedkeuring door of raadpleging van het Europees Parlement

Het Verdrag van Lissabon heeft het Europese Parlement heel wat meer zeggenschap gegeven in de goedkeuringsprocedure voor internationale overeenkomsten. Zo moet het Parlement zijn goedkeuring geven voor:

  • alle overeenkomsten met betrekking tot beleidsdomeinen waarop de gewone wetgevingsprocedure of een bijzondere wetgevingsprocedure van toepassing is die de goedkeuring van het Europees Parlement vereist;
  • associatieovereenkomsten tussen de EU en derde landen;
  • overeenkomsten die door de instelling van samenwerkingsprocedures een specifiek institutioneel kader scheppen (bijvoorbeeld wanneer de betrokken overeenkomst voorziet in de oprichting van een gemengde commissie met beslissingsbevoegdheid);
  • overeenkomsten met aanzienlijke budgettaire gevolgen voor de EU;
  • de overeenkomst houdende toetreding tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden;
  • overeenkomsten houdende toetreding van een land tot de EU.

Voor alle andere overeenkomsten hoeft het Parlement zijn goedkeuring niet te geven, maar moet het wel in de loop van de procedure worden geraadpleegd.

De sluiting

De procedure verloopt in drie fasen:

  • de Commissie ondertekent de tekst van de overeenkomst onder voorbehoud van een nader besluit van de Raad. Zij legt de Raad twee voorstellen voor een besluit voor: een besluit tot ondertekening en een besluit tot sluiting van de overeenkomst;
  • de Raad keurt een besluit (soms een verordening) tot ondertekening van de overeenkomst goed. Voorlopige toepassing van de overeenkomst, met de bedoeling de overeenkomst snel ten uitvoer te leggen, is mogelijk indien daarvoor een bepaling is opgenomen in het besluit tot ondertekening van de overeenkomst of indien tezelfdertijd een interimovereenkomst werd ondertekend;
  • de Raad keurt een besluit tot de eigenlijke sluiting van de overeenkomst goed, wat als ratificering van de overeenkomst geldt. Bij gemengde overeenkomsten gaat de goedkeuring gepaard met een ratificering van de overeenkomst door de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen.

In beginsel keurt de Raad besluiten tot sluiting van internationale overeenkomsten goed bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Goedkeuring met eenparigheid van stemmen is evenwel vereist voor:

  • associatieovereenkomsten tussen de EU en derde landen;
  • overeenkomsten op gebieden die zelf eenparigheid van stemmen vereisen.

Bovendien voorziet artikel 207 van het Verdrag betreffende de werking van de EU in twee bijzondere gevallen waarin de Raad een besluit met eenparigheid van stemmen kan aannemen:

  • overeenkomsten inzake handel in culturele en audiovisuele diensten;
  • overeenkomsten inzake handel in sociale, onderwijs- en gezondheidsdiensten.

Raadpleging van het Hof van Justitie

De Raad, de Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten kunnen het advies inwinnen van het Hof van Justitie over de geldigheid van een overeenkomst. De controle heeft betrekking op de formele (de naleving van de goedkeuringsprocedure) en de materiële geldigheid (de verenigbaarheid van het akkoord met het primair Europees recht). Bij een negatief advies moet het akkoord worden herzien alvorens het in werking kan treden.

Laatste wijziging: 20.08.2010
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven