RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Διαδικασία έγκρισης των διεθνών συμφωνιών

Η διαδικασία έγκρισης των διεθνών συμφωνιών διεξάγεται σε πολλά στάδια: το Συμβούλιο εκδίδει τις συστάσεις που καθορίζουν την εντολή διαπραγμάτευσης της Επιτροπής. Στη συνέχεια, η Επιτροπή διαπραγματεύεται τη συμφωνία την οποία υπογράφει με το Συμβούλιο. Διενεργείται πάντα διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, το οποίο καλείται να δώσει την έγκρισή του σε ορισμένες περιπτώσεις. Τέλος, το Συμβούλιο συνάπτει τη συμφωνία. Το Δικαστήριο μπορεί, ενδεχομένως,να παρέμβει για να ελέγξει την ισχύ της.

Η διαδικασία έγκρισης των διεθνών συμφωνιών που συνάπτονται μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), αφενός, και τρίτης χώρας ή οργανισμού, αφετέρου, καθορίζεται στο άρθρο 218 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ. Διεξάγεται σε πολλά στάδια.

Πρωτοβουλία

Η πρωτοβουλία ανήκει στην Επιτροπή σύμφωνα με τη γενική της εξουσία εκπροσώπησης της ΕΕ. Η Επιτροπή υποβάλλει συστάσεις στο Συμβούλιο με σκοπό την έναρξη διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με τις διαδικασίες επιτροπολογίας, οι συστάσεις καταρτίζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής σε συνεννόηση με τους εθνικούς εμπειρογνώμονες.

Εξάλλου, εφόσον η συμφωνία αφορά αποκλειστικά την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας, οι συστάσεις υποβάλλονται από τον ύπατο εκπρόσωπο για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

Διαπραγματεύσεις

Τις διαπραγματεύσεις διεξάγει η Επιτροπή, ωστόσο ενεργεί μετά από εντολή του Συμβουλίου. Έτσι, το Συμβούλιο εκδίδει μία απόφαση με την οποία επιτρέπει την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Επίσης, μπορεί να απευθύνει στην Επιτροπή οδηγίες που καθορίζουν το πλαίσιο εντός του οποίου διεξάγονται οι διαπραγματεύσεις.

Στη συνέχεια, η διαδικασία διαπραγμάτευσης διεξάγεται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Σε αυτήν την περίπτωση, η συμμετοχή τους στη διαδικασία εξαρτάται από τον τομέα που αφορά η συμφωνία:

  • εφόσον η συμφωνία αφορά έναν τομέα στον οποίο η ΕΕ έχει αποκλειστική αρμοδιότητα, η Επιτροπή διαπραγματεύεται μόνη τη συμφωνία, αλλά οι εθνικοί εμπειρογνώμονες συνεργάζονται στενά στις εργασίες της Επιτροπής, στο πλαίσιο ειδικών επιτροπών, σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίζονται από τη διαδικασία επιτροπολογίας˙
  • εφόσον η συμφωνία αφορά έναν τομέα στον οποίο η ΕΕ έχει συντρέχουσα αρμοδιότητα, τις διαπραγματεύσεις διεξάγουν από κοινού η Ε πιτροπή και οι εθνικοί εμπειρογνώμονες.

Η έγκριση ή η γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Με τη συνθήκη της Λισσαβόνας, ενισχύεται σημαντικά ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη διαδικασία έγκρισης διεθνών συμφωνιών. Έτσι, απαιτείται η έγκριση του Κοινοβουλίου για

  • όλες τις συμφωνίες που καλύπτουν τομείς στους οποίους εφαρμόζεται η συνήθης νομοθετική διαδικασία ή η ειδική νομοθετική διαδικασία όταν απαιτείτο η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου˙
  • συμφωνίες σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών˙
  • συμφωνίες που δημιουργούν ειδικό θεσμικό πλαίσιο θεσπίζοντας διαδικασίες συνεργασίας (για παράδειγμα εάν με την εν λόγω συμφωνία συγκροτείται μεικτή επιτροπή που διαθέτει εξουσία λήψης αποφάσεων)˙
  • συμφωνίες που έχουν σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις για την Ένωση˙
  • συμφωνία για την προσχώρηση της ΕΕ στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών˙
  • συμφωνίες για την προσχώρηση ενός κράτους στην ΕΕ.

Για όλες τις άλλες συμφωνίες δεν απαιτείται η έγκριση του Κοινοβουλίου, ωστόσο η γνωμοδότησή του είναι απαραίτητη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Σύναψη

Η διαδικασία χωρίζεται σε τρία μέρη.

  • η Επιτροπή υπογράφει το κείμενο της συμφωνίας με την επιφύλαξη μεταγενέστερης απόφασης του Συμβουλίου. Υποβάλλει στο Συμβούλιο δύο προτάσεις πράξεων, η μία αφορά την υπογραφή της συμφωνίας και η άλλη τη σύναψή της.
  • το Συμβούλιο εκδίδει απόφαση (ενίοτε κανονισμό) για την υπογραφή της συμφωνίας. Εξάλλου, η προσωρινή εφαρμογή, σκοπός της οποίας είναι να μπορεί η συμφωνία να εφαρμοστεί σύντομα, μπορεί να προκύπτει: είτε από διάταξη της απόφασης για την υπογραφή, είτε από ενδιάμεση συμφωνία που υπογράφηκε παράλληλα.
  • το Συμβούλιο εκδίδει απόφαση για τη σύναψη αυτή καθεαυτή της συμφωνίας, η οποία ισοδυναμεί με κύρωση της συμφωνίας. Όσον αφορά τις μικτές συμφωνίες, η έκδοση της απόφασης συνοδεύεται από διαδικασία κύρωσης της συμφωνίας από καθένα από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς κανόνες τους.

Κατ' αρχήν, η απόφαση για τη σύναψη της συμφωνίας εκδίδεται από το Συμβούλιο με ειδική πλειοψηφία. Ωστόσο, το Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα για:

  • τις συμφωνίες σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών,
  • τις συμφωνίες που αφορούν τομείς στους οποίους απαιτείται ομοφωνία.

Εξάλλου, το άρθρο 207 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ προσθέτει δύο άλλες ειδικές περιπτώσεις όπου το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίζει ομόφωνα:

  • για συμφωνίες στον τομέα του εμπορίου των πολιτιστικών και οπτικοακουστικών υπηρεσιών˙
  • για συμφωνίες στον τομέα του εμπορίου κοινωνικών, εκπαιδευτικών και υγειονομικών υπηρεσιών.

Διαβούλευση με το Δικαστήριο

Το Συμβούλιο, η Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή ένα κράτος μέλος μπορούν να ζητούν από το Δικαστήριο να ελέγξει το κύρος της συμφωνίας. Ο έλεγχος αφορά το τυπικό κύρος (τήρηση της διαδικασίας έγκρισης) και το ουσιαστικό κύρος (η συμφωνία πρέπει να συμβιβάζεται με το πρωτογενές ευρωπαϊκό δίκαιο). Εάν η γνωμοδότηση είναι αρνητική, η συμφωνία πρέπει να αναθεωρηθεί για να μπορέσει να τεθεί σε ισχύ.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 20.08.2010
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας