RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Akty jednostronne

Aktami jednostronnymi są akty prawa wtórnego Unii Europejskiej (UE). Powodują powstanie prawa z samej woli instytucji. Pierwszy rodzaj aktów dotyczy tych, które pojawiają się w art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: rozporządzenie, dyrektywa, decyzja, opinie i zalecenia. Drugi rodzaj nie jest ujęty w tym artykule. Są to akty nietypowe, takie jak komunikaty czy białe i zielone księgi.

Akty jednostronne mogą być określone jako akty tworzące prawa z samej woli instytucji. Przyjmowane są przez instytucje na podstawie traktatów założycielskich Unii Europejskiej (UE). Akty jednostronne stanowią wraz z aktami umownymi, akty prawa wtórnego UE.

Akty jednostronne

Akty jednostronne przewidziane w art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu UE to:

Ponadto art. 289 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ustanawia podział na akty ustawodawcze, tzn. podjęte w drodze procedury ustawodawczej oraz akty domyślnie nieustawodawcze. Akty nieustawodawcze mają z reguły na celu wdrożenie aktów ustawodawczych lub pewnych szczególnych przepisów traktatowych. Są to np. regulaminy wewnętrzne instytucji, niektóre decyzje Rady, środki podjęte przez Komisję w sprawie konkurencyjności itp.

Niektóre akty nietypowe mogą także zaliczać się do kategorii aktów jednostronnych. Akty te nazywane są nietypowymi, ponieważ nie są wymieniane w traktatach. Zrodziły się z praktyki poszczególnych instytucji i są przez nie bardzo często stosowane. Są to rezolucje, konkluzje, komunikaty itp. Akty te mają znaczenie polityczne, ale nie są prawnie wiążące.

Akty jednostronne jako instrumenty w służbie polityki europejskiej

Władze UE mogą swobodnie wybierać rodzaj aktu, który wydaje się im najlepszy dla realizacji danej polityki. I tak w sprawach wymagających zachęty, Rada lub Komisja mogą skłaniać się ku zaleceniom.

Zgodnie z zasadą przydzielenia, akty opierają się na podstawie prawnej Traktatu o UE lub Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zależności od dziedziny, w której instytucje chcą interweniować. W przypadku braku wyraźnej podstawy prawnej mogą skorzystać z klauzuli elastyczności (art. 352 Traktatu o funkcjonowaniu UE), która dotyczy kompetencji pomocniczych UE.

Akty jednostronne przyjęte przez instytucje unijne poddawane są kontroli sądowej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Porządek prawny aktów jednostronnych

Co do formy, akty wiążące muszą zawierać umocowanie (słowo „uwzględniając”) oraz motywy (wyrażenie „mając na uwadze”), odnoszące się do swoich podstaw prawnych.

Ponadto akty wiążące muszą być publikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Mogą być także podane do wiadomości adresatów, jak w przypadku decyzji.

Wejście w życie następuje zwykle w dniu powiadomienia lub publikacji w Dzienniku Urzędowym. W drodze wyjątku akty mogą wchodzić w życie dwudziestego dnia po opublikowaniu. Mogą także przewidywać stosowanie w późniejszym terminie niż data wejścia w życie.

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony