EUROPA

STRESZCZENIE

Uprawnienia wykonawcze pozwalają Komisji przyjąć środki dla wykonania aktu europejskiego. Komisja dysponuje uprawnieniami wykonawczymi jedynie w przypadku, gdy akt podstawowy je przyznaje, nie chodzi więc o uprawnienia ogólne. Ponadto wykonywanie tych uprawnień jest ściśle uregulowane, tak aby pozwolić państwom członkowskim na uczestnictwo w przygotowaniu aktów wykonawczych.

Dlatego niniejsze rozporządzenie określa przepisy dotyczące kontroli wykonywania uprawnień wykonawczych Komisji. Kontrola odbywa się dzięki procedurom komitologii: Komisja musi przedłożyć każdy projekt aktu wykonawczego komitetom złożonym z przedstawicieli państw członkowskich.

Komitety

Istnieje około 300 komitetów, których działania pokrywają się prawie całkowicie z kompetencjami Unii. Komitety te są złożone z przedstawicieli państw członkowskich, a także z ekspertów naukowych lub przedstawicieli środowisk gospodarczych i zawodowych. Ich pracom przewodniczy reprezentant Komisji, który jednak nie uczestniczy w głosowaniu komitetu w sprawie wydania opinii dotyczącej projektu aktu wykonawczego.

Rolą komitetów jest wspomaganie Komisji w opracowywaniu aktów wykonawczych. W ten sposób Komisja konsultuje się każdorazowo, gdy przygotowuje przyjęcie aktu wykonawczego. W zależności od zastosowanej procedury opinia komitetu może być fakultatywna bądź obowiązkowa. We wszystkich przypadkach komitety oferują forum dyskusyjne dla Komisji oraz krajowych administracji państw członkowskich i zawsze poszukują rozwiązania cieszącego się największym poparciem.

Procedury przyjmowania aktów wykonawczych

Komitety działają w ramach dwóch typów procedur: procedury sprawdzającej i procedury doradczej. Wybór procedury przewidziany jest w akcie podstawowym, który przyznaje Komisji uprawnienia wykonawcze.

W przypadku procedury sprawdzającej Komisja może przyjąć akt wykonawczy jedynie po uzyskaniu pozytywnej opinii komitetu. Jeśli opinia jest negatywna, Komisja może przedstawić zmienioną wersję projektu aktu w ciągu dwóch miesięcy albo przekazać sprawę do komitetu odwoławczego. Aby projekt aktu został przyjęty, komitet odwoławczy, któremu przekazano sprawę, musi wydać opinię pozytywną.

Z zasady procedurę sprawdzającą stosuje się w przypadku przyjmowania aktów wykonawczych:

• o zasięgu ogólnym,
• dotyczących programów o znacznych skutkach,
• dotyczących wspólnej polityki rolnej i wspólnej polityki rybołówstwa,
• dotyczących środowiska, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, zwierząt i roślin,
• dotyczących wspólnej polityki handlowej,
• dotyczących opodatkowania.

Procedurę doradczą stosuje się z zasady we wszystkich innych przypadkach. W przypadku zastosowania procedury doradczej Komisja decyduje o przyjęciu aktu, uwzględniając w jak największym stopniu wnioski płynące z dyskusji w ramach komitetu.

Przyjmowanie aktów wykonawczych w wyjątkowych przypadkach

W wyjątkowych przypadkach Komisja może przyjąć akt wykonawczy, nawet jeśli nie uzyskał on pozytywnej opinii komitetu, o ile przyjęcie jego jest konieczne, aby uniknąć powstania:

• znaczących zakłóceń w działaniach rynków rolnych,
• zagrożenia dla interesów finansowych Unii.

W takim przypadku Komisja przedkłada natychmiast przyjęty akt wykonawczy komitetowi odwoławczemu. W przypadku wydania przez komitet odwoławczy opinii negatywnej akt wykonawczy zostaje uchylony.

Przyjmowanie aktów wykonawczych mających natychmiastowe zastosowanie

W nagłych przypadkach akt podstawowy może przewidywać natychmiastowe zastosowanie przyjętych przez Komisję środków wykonawczych. W ten sposób Komisja może przyjąć akty wykonawcze bez konieczności ich konsultacji z odpowiednim komitetem.

Okres obowiązywania tych aktów nie może jednak przekraczać sześciu miesięcy. Ponadto akt musi zostać przekazany do komitetu odwoławczego najpóźniej 14 dni po jego przyjęciu. W przypadku wydania przez komitet odwoławczy opinii negatywnej akt wykonawczy zostaje uchylony.

Kontekst

Artykuł 291 Traktatu o Unii Europejskiej („TFUE”) stanowi podstawę prawną wykonywania uprawnień wykonawczych. Zgodnie z tym artykułem uprawnienia wykonawcze należą z zasady do państw członkowskich, te zaś są zobligowane do wprowadzenia prawa europejskiego do prawa krajowego za pośrednictwem swojej administracji krajowej.

Istnieją jednak przypadki, gdy konieczne jest jednolite stosowanie prawa europejskiego w celu uniknięcia na przykład wszelkiej formy dyskryminacji lub zakłócenia konkurencji. Dlatego Artykuł 291 TFUE pozwala Komisji na przyjmowanie środków wykonawczych zawartych w europejskich aktach prawnych. Podstawowy akt prawny musi wyraźnie powierzać Komisji uprawnienia wykonawcze.