Konsensus europejski w sprawie pomocy humanitarnej
Instytucje Unii Europejskiej (UE) i państwa członkowskie zobowiązują się do koordynowania swoich działań, opierając się podczas operacji niesienia pomocy humanitarnej na wspólnych zasadach. W rzeczywistości konsensus europejski w sprawie pomocy humanitarnej stanowi strategiczne ramy, przyjęte w wyniku analizy przeprowadzonych operacji i konsultacji ze stosownymi podmiotami.
AKT
Wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamencie Europejskim i Komisji Europejskiej – Konsensus europejski w sprawie pomocy humanitarnej [Dz.U. C 25 z 30.1.2008].
STRESZCZENIE
Na podstawie konsensusu europejskiego działania Unii Europejskiej (UE) i państw członkowskich kierowane są tak, aby zwiększyć skuteczność operacji niesienia pomocy humanitarnej.
Celem pomocy humanitarnej jest ochrona życia i łagodzenie cierpienia ludzkiego w sytuacji kryzysu, będącej wynikiem działania człowieka i katastrofy naturalnej. W związku z tym UE podejmuje działania wspierające rządy i podmioty lokalne w sytuacjach kryzysowych, aby:
- wspierać, udzielać pomocy doraźnej i chronić ludność w sytuacji kryzysu lub bezpośrednio w jego następstwie,
- zapewnić swobodne przekazywanie pomocy i dostęp do ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji.
UE ma największy udział w oficjalnej międzynarodowej pomocy humanitarnej, na którą składają się wspólnotowe i dwustronne wkłady państw członkowskich. Pomoc humanitarna leży w zakresie wspólnych kompetencji * UE i jest koordynowana z międzynarodowymi i lokalnymi podmiotami działającymi w dziedzinie pomocy humanitarnej.
Wspólne zasady niesienia pomocy humanitarnej
Pomoc humanitarna opiera się na podstawowych zasadach humanitarnych, tj. zasadach humanitaryzmu *, neutralności *, bezstronności * i niezależności *. UE dostosowuje swoje działania również do prawa międzynarodowego, w szczególności poprzez przyjęcie wytycznych w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego.
Ponadto darczyńcy z UE, pomimo różnych sposobów podejmowania przez państwa członkowskie działań, przestrzegają w dziedzinie pomocy humanitarnej zasad i dobrych praktyk, zwłaszcza w ramach międzynarodowej inicjatywy „Zasady dobrej pomocy humanitarnej” (EN).
Działania związane z pomocą humanitarną muszą być prowadzone przy uwzględnieniu polityki w innych dziedzinach, aby dostosować się do każdej sytuacji i przyczyniać się do osiągnięcia długoterminowych celów rozwoju. W ramach działań związanych z pomocą humanitarną muszą być przestrzegane zasady równości płci i różnorodność potrzeb ludności.
Wspólne ramy dostarczania pomocy humanitarnej
Operacje niesienia pomocy muszą być przeprowadzane:
- przy zachowaniu zasad koordynacji, spójności i komplementarności między zaangażowanymi podmiotami, aby wymieniać się informacjami i fachową wiedzą na temat strategii interwencji i ocen sytuacji, w tym na poziomie międzynarodowym w ramach koordynacji przez ONZ,
- w odpowiedni i skuteczny sposób; w rzeczywistości kryteria interwencji muszą zostać określone w zależności od sytuacji, w jakiej znajduje się dana ludność, jej potrzeb i podatności na zagrożenia,
- w oparciu o zasadę jakości, skuteczności i odpowiedzialności publicznej darczyńców,
- poprzez zwiększenie potencjału szybkiego reagowania, w pierwszej kolejności dzięki ocenie istniejących zdolności (potencjału logistycznego, transportu, komunikacji itd.) i poprzez koordynację działań z zaangażowanymi podmiotami.
Działania humanitarne opierają się na różnorodności i jakości relacji partnerskich, w których biorą udział podmioty lokalne i podmioty społeczeństwa obywatelskiego działające w terenie oraz upoważnione organizacje międzynarodowe. Do niesienia pomocy humanitarnej można też wykorzystywać zasoby wojskowe i zasoby w zakresie ochrony ludności zgodnie z zasadami dotyczącymi koordynacji i wykorzystywania zasobów (EN) (FR).
Działania międzynarodowe
UE wspiera rozwój zbiorowych, globalnych zdolności w zakresie reagowania na kryzysy humanitarne. W tym celu zobowiązuje się do poparcia reformy międzynarodowego systemu pomocy humanitarnej zainicjowanej przez ONZ we współpracy z innymi podmiotami działającymi w dziedzinie pomocy humanitarnej i darczyńcami.
Zważywszy ponadto na rosnące zapotrzebowanie na pomoc humanitarną, konieczne jest zwiększenie i zróżnicowanie finansowania, jego przewidywalności i elastyczności, jak również koordynacji strategicznej.
Strategia długoterminowa
Obok podejmowania działań w sytuacjach kryzysowych UE zobowiązuje się również pracować na rzecz:
- zmniejszenia ryzyka występowania katastrof naturalnych i podwyższenia gotowości ludności na katastrofy na poziomie lokalnym, krajowym i regionalnym oraz poprzez podejmowanie działań na szczeblu międzynarodowym w oparciu o plan działania przyjęty w Hyogo (EN),
- wspierania okresu przejściowego, wczesnego etapu wychodzenia z kryzysu oraz rozwoju, w szczególności poprzez zapewnienie lepszego powiązania między pomocą doraźną, odbudową i rozwojem (LRRD).
| Pojęcia kluczowe |
|---|
|



