RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 11 γλώσσες

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Έκθεση της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα - 2003

Αρχεία

Η ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα περιλαμβάνει επισκόπηση των πολιτικών και δράσεων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τόσο στο εσωτερικό της Ένωσης όσο και στο πλαίσιο των εξωτερικών της σχέσεων. Στην έκθεση, η οποία καλύπτει την περίοδο από τον Ιούλιο του 2002 μέχρι τον Ιούνιο του 2003, επιχειρείται επίσης αξιολόγηση της πολιτικής της Ένωσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ συγχρόνως εντοπίζονται πιθανές βελτιώσεις.

ΠΡΑΞΗ

Ετήσια έκθεση της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα - 2003. Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 10ης Οκτωβρίου 2003.

ΣΥΝΟΨΗ

Η έκθεση περιλαμβάνει ανάλυση των πολιτικών και δράσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά την περίοδο από τον Ιούλιο του 2002 μέχρι τον Ιούνιο του 2003 στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εντός και εκτός της Ένωσης. Βασίζεται στην ιδέα ότι η δημοκρατία, το κράτος δικαίου και η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών αποτελούν καθοριστικές αρχές της Ένωσης. Ωστόσο, την τελική ευθύνη για το σεβασμό των αρχών αυτών έχουν οι κυβερνήσεις.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

Τον Σεπτέμβριο του 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημιούργησε, μετά από σχετική σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δίκτυο (EN) (FR) εμπειρογνωμόνων στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που σκοπό έχει την καλύτερη πληροφόρηση και ανάλυση της κατάστασης που επικρατεί σε κάθε κράτος μέλος. Στο πλαίσιο της εντολής του, το δίκτυο εμπειρογνωμόνων πρέπει να εκπονεί τα εξής:

  • ετήσια έκθεση για την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση και στα κράτη μέλη της, έχοντας ως σημείο αναφοράς το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·
  • επιμέρους παρατηρήσεις επί συγκεκριμένων θεμάτων, τα οποία επιλέγονται από την Επιτροπή.

Ρατσισμός και ξενοφοβία

Μετά την υιοθέτηση της συνθήκης του Αμστερνταμ, με την οποία η Κοινότητα απόκτησε νέες αρμοδιότητες στον τομέα των διακρίσεων, τα σημαντικότερα μέτρα που θεσπίστηκαν είναι τα εξής:

  • η οδηγία 2000/43/ΕΚ για τη φυλετική ισότητα·
  • η οδηγία 2000/78/ΕΚ για την ισότητα όσον αφορά την απασχόληση·
  • το κοινοτικό πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων (2001-2006
  • η ανακοίνωση σχετικά με τη μετανάστευση, την ενσωμάτωση και την απασχόληση.

Στις 16 Ιουνίου 2003, η Επιτροπή εγκαινίασε μια ενημερωτική εκστρατεία με σύνθημα «Υπέρ της διαφορετικότητας, κατά των διακρίσεων». Από τα τέλη του 2002 μέχρι τις αρχές του 2003, η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Φαινομένων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας (EUMC) διοργάνωσαν σειρά συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης με θέμα τον αντισημιτισμό και την ισλαμοφοβία.

Τέλος, μέσω του προγράμματος AGIS (2003-2007), η Επιτροπή συμμετέχει στη χρηματοδότηση δράσεων αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, που αφορούν ιδίως το ρατσισμό και την ξενοφοβία καθώς και την παροχή βοήθειας στα θύματα.

Ασυλο και μετανάστευση

Η περίοδος μεταξύ Ιουλίου 2002 και Ιουνίου 2003 χαρακτηρίστηκε από έντονη δραστηριότητα στον τομέα αυτόν. Τον Ιούνιο του 2002, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης όρισε προθεσμίες για την επίτευξη συμφωνίας για ορισμένες νομοθετικές πράξεις στο συγκεκριμένο τομέα. Τον Ιούνιο του 2003 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης ενέκρινε συμπεράσματα όσον αφορά τις πολιτικές ένταξης για την ισότιμη μεταχείριση των υπηκόων τρίτων χωρών. Συγκεκριμένα, το 2003 εγκρίθηκαν δύο οδηγίες, οι οποίες αφορούν, αντιστοίχως, το δικαίωμα στην οικογενειακή επανένωση και το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν επί μακρόν στο έδαφος των κρατών μελών.

Για να διευκολύνει τη στενότερη συνεργασία με τις τρίτες χώρες καταγωγής και διαμετακόμισης, η Επιτροπή εξέδωσε στις 3 Δεκεμβρίου 2002 την ανακοίνωση COM(2002) 703 με τίτλο «Ενσωμάτωση των θεμάτων της μετανάστευσης στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις τρίτες χώρες». Το Συμβούλιο, από την πλευρά του, εξέδωσε την οδηγία 2003/9/ΕΚ σχετικά με τους όρους υποδοχής των αιτούντων άσυλο στα κράτη μέλη και τον κανονισμό αριθ. 343/2003 για τη θέσπιση κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης ασύλου που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας (Δουβλίνο II).

Στο πλαίσιο της διαχείρισης των μεταναστευτικών ρευμάτων, η Επιτροπή έχει κατ' επανάληψη υπογραμμίσει τον οριζόντιο χαρακτήρα των θεσπιζόμενων μέτρων, και μάλιστα τελευταία στην ανακοίνωση της 3ης Ιουνίου 2003 σχετικά με την ανάπτυξη κοινής πολιτικής για τη λαθρομετανάστευση, την παράνομη διακίνηση και εμπορία ανθρώπων, τα εξωτερικά σύνορα και την επαναπροώθηση των παρανόμως διαμενόντων.

Προστασία των μειονοτήτων

Το 2002 η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με ορισμένα φαινόμενα αντισημιτικού χαρακτήρα. Η Ένωση καταδίκασε με δριμύτητα τα περιστατικά αυτά και θέσπισε σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση των αιτίων τους. Επιπλέον, οι εκθέσεις του Επιτρόπου του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα ανθρώπινα δικαιώματα θίγουν θέματα σχετικά με τον αποκλεισμό των Ρομ τόσο στην Ένωση όσο και στις υπό ένταξη χώρες. Έτσι, το πρόγραμμα PHARE χρηματοδότησε έργα για τη βελτίωση της κατάστασης της συγκεκριμένης μειονότητας.

Εμπορία ανθρώπων και δικαιώματα του παιδιού

Στον τομέα της εμπορίας ανθρώπων, το σημαντικότερο έγγραφο είναι η «Δήλωση των Βρυξελλών», τελικό αποτέλεσμα της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, που πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2002. Σύμφωνα με σχετική σύσταση της εν λόγω δήλωσης, η Επιτροπή αποφάσισε, στις 25 Μαρτίου 2003, τη σύσταση συμβουλευτικής ομάδας, της «Ομάδας εμπειρογνωμόνων σε θέματα εμπορίας ανθρώπων», η οποία απαρτίζεται από είκοσι ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες. Η δήλωση αποτέλεσε επίσης τη βάση των συζητήσεων των σχετικών σεμιναρίων που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Φόρουμ για την πρόληψη του οργανωμένου εγκλήματος.

Όσον αφορά τα νομοθετικά μέτρα, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση-πλαίσιο σχετικά με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, η οποία καθιερώνει έναν κοινό ορισμό για το συγκεκριμένο έγκλημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς και σχέδιο απόφασης-πλαισίου σχετικά με την καταπολέμηση της σεξουαλικής εκμεταλλευσης των παιδιών και της παιδικής πορνογραφίας.

Το 2002 το πρόγραμμα STOP II ( (ES) (DE) (EN) (FR)) παρείχε χρηματοδοτική στήριξη σε δεκαέξι προγράμματα για την καταπολέμηση της εμπορίας ή της σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Μετά τη λήξη του, το πρόγραμμα αυτό αντικαταστάθηκε από το AGIS, το πρόγραμμα-πλαίσιο για την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις.

Θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών

Η κοινοτική στρατηγική-πλαίσιο για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών (2001-2006) θεσπίζει ένα συνολικό πλαίσιο για την προώθηση της ισότητας μεταξύ των φύλων σε πέντε τομείς παρέμβασης: οικονομική ζωή, ίση συμμετοχή και εκπροσώπηση, κοινωνικά και ατομικά δικαιώματα και, τέλος, γυναικείοι και ανδρικοί ρόλοι και στερεότυπα. Στις 5 Μαρτίου 2003 η Επιτροπή δημοσίευσε την έβδομη έκθεσή της για την ισότητα των ευκαιριών.

Επιχειρήσεις

Τον Ιούλιο του 2002, για να προωθήσει την ανάπτυξη της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, η Επιτροπή εξέδωσε «ανακοίνωση σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη: μια συνεισφορά των επιχειρήσεων στη βιώσιμη ανάπτυξη». Επιπλέον, στις 16 Οκτωβρίου 2002, ξεκίνησε το ευρωπαϊκό πολυμερές φόρουμ για την εταιρική κοινωνική ευθύνη, με τη συμμετοχή όλων των οργανώσεων που δραστηριοποιούνται σε επίπεδο Ένωσης, καθώς και εκπροσώπων των δικτύων επιχειρήσεων, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των μη κυβερνητικών οργανώσεων.

Σε διεθνές επίπεδο, η Ένωση έπαιξε επίσης ενεργό ρόλο στην προώθηση των κατευθυντήριων αρχών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OΟΣΑ) για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις των 37 υπό ένταξη χωρών.

Τέλος, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή επεξεργάστηκε σχέδιο κανονισμού για την απαγόρευση ή τον περιορισμό της εξαγωγής και εισαγωγής ορισμένων κατηγοριών ειδών, τα οποία είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για βασανιστήρια ή για την επιβολή της θανατικής ποινής.

Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Στο σχέδιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος, η Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης προτείνει να ενταχθεί πλήρως ο Χάρτης στο μελλοντικό Σύνταγμα, και συγκεκριμένα στο μέρος ΙΙ, ώστε αυτός να καταστεί νομικά δεσμευτικός.

ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΕΝΩΣΗΣ

Μέσα που χρησιμοποιούνται στις σχέσεις με τις τρίτες χώρες

Οι στρατηγικές, οι δράσεις και οι κοινές θέσεις (νομικά μέσα της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, της ΚΕΠΠΑ) συχνά αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση, η Ένωση συνέχισε να εφαρμόζει κοινές στρατηγικές για τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Μεσόγειο. Στις δύο πρώτες χώρες, η έμφαση δόθηκε στην ελευθερία των μέσων ενημέρωσης. Στη Μεσόγειο, οι προσπάθειες επικεντρώθηκαν στην καθιέρωση ενός καλύτερα διαρθρωμένου διαλόγου στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποφασίστηκαν οι ακόλουθες κοινές δράσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: η αστυνομική αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η στρατιωτική δράση της Ένωσης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και η παράταση της εντολής και ο διορισμός ειδικών εντεταλμένων της Ένωσης σε ορισμένες τρίτες χώρες. Επίσης, στην έκθεση γίνεται επισκόπηση των κοινών θέσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι οποίες υιοθετήθηκαν κατά την ίδια περίοδο. Οι κοινές αυτές θέσεις αφορούν διάφορες χώρες και γεωγραφικές περιοχές καθώς και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Ο διάλογος για τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελεί ένα από τα μέσα που προωθεί η Ένωση ώστε να σημειωθεί πρόοδος στο θέμα του σεβασμού των δικαιωμάτων αυτών στις τρίτες χώρες. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση, έγιναν ορισμένα θετικά βήματα στο πλαίσιο του διαλόγου με την Κίνα. Τον Οκτώβριο του 2002, άρχισε ένας διαρθρωμένος διάλογος με το Ιράν. Στόχος για τη χώρα αυτή είναι να σημειωθεί πρόοδος σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τη μη διάδοση των όπλων, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή.

Οι διαβουλεύσεις στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεταξύ της Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο και τον Δεκέμβριο του 2002 καθώς και τον Φεβρουάριο του 2003. Διαβουλεύσεις έχουν διεξαχθεί επίσης με τον Καναδά και τις συνδεδεμένες χώρες.

Σήμερα, στις συμφωνίες που υπογράφει η Επιτροπή με τις τρίτες χώρες εισάγεται αυτόματα ρήτρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ρήτρα αυτή καθιστά το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ουσιώδες στοιχείο της εκάστοτε συμφωνίας. Σε περίπτωση μη τήρησης της εν λόγω ρήτρας, είναι δυνατόν να ληφθούν διάφορα μέτρα έναντι της συγκεκριμένης χώρας (από την τροποποίηση του περιεχομένου των προγραμμάτων συνεργασίας μέχρι την αναστολή της συνεργασίας).

Το 2002, είχε διατεθεί προϋπολογισμός ύψους 104 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας για τη Δημοκρατία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (ΕΠΔΑΔ) και χρηματοδοτήθηκαν εκατό περίπου έργα στους εξής τομείς: κατάργηση της θανατικής ποινής, καταπολέμηση της ατιμωρησίας, πρόληψη των βασανιστηρίων και αποκατάσταση των θυμάτων τους, καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων εις βάρος των μειονοτήτων και των αυτοχθόνων πληθυσμών, καθώς και ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου.

Δράσεις της Ένωσης στο πλαίσιο των διεθνών φορέων

Στο πλαίσιο της 57ης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), η βασική δήλωση της Ένωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα αφορούσε για πρώτη φορά δύο συγκεκριμένα θέματα: την κατάργηση της θανατικής ποινής και την πρόληψη των βασανιστηρίων. Κατά τη σύνοδο αυτή, εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία το προαιρετικό πρωτόκολλο της σύμβασης κατά των βασανιστηρίων.

Κατά την 59η σύνοδο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η Ένωση ανέλαβε πάνω από δέκα πρωτοβουλίες και εξέδωσε πολλά ψηφίσματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα σε διάφορες χώρες και περιοχές. Επίσης, πρότεινε δηλώσεις της προεδρίας για την Κολομβία και το Ανατολικό Τιμόρ. Στο πλαίσιο του εν λόγω φορέα υπήρξε μεγαλύτερος, σε σχέση με το παρελθόν, συντονισμός των εργασιών τόσο μεταξύ των κοινοτικών οργάνων όσο και με τις τρίτες χώρες, τις συνδεδεμένες χώρες και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ).

Το Νοέμβριο του 2002, τα κράτη μέλη της Ένωσης συμμετείχαν στη δεύτερη υπουργική διάσκεψη της Κοινότητας των Δημοκρατιών. Εγκρίθηκε, αφενός, σχέδιο δράσης, το οποίο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου, τις ελεύθερες εκλογές, την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και το διαχωρισμό των εξουσιών και, αφετέρου, δήλωση σχετικά με την τρομοκρατία.

Η Ένωση εκφράζει την ικανοποίησή της για τις διάφορες πρωτοβουλίες στον τομέα της προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει την έκθεση. Το ίδιο ισχύει και για τις δραστηριότητες που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), ιδίως για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.

Η Ένωση υποστηρίζει τις δραστηριότητες του Συμφώνου Σταθερότητας για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Η δράση του εν λόγω φορέα στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατά την περίοδο που καλύπτει η έκθεση, επικεντρώθηκε στην ελευθεροτυπία, την τοπική δημοκρατία και τη διασυνοριακή συνεργασία.

Σημαντικά επιμέρους ζητήματα

Η καταπολέμηση της τρομοκρατίας αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της Ένωσης. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση, η Ένωση συνέχισε τη συνεργασία της με την Επιτροπή κατά της Τρομοκρατίας, που δημιουργήθηκε από τον ΟΗΕ μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Στο πλαίσιο του ΟΗΕ, η Ένωση συνέβαλε επίσης στην προετοιμασία ενός σχεδίου γενικής σύμβασης για την τρομοκρατία και ενός σχεδίου διεθνούς σύμβασης για την καταστολή πράξεων πυρηνικής τρομοκρατίας. Κατά την 57η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ εκδόθηκε, με την υποστήριξη της Ένωσης, ψήφισμα για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διεθνούς νομιμότητας στο πλαίσιο της καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Επίσης, η Ένωση υποστήριξε την έγκριση ψηφίσματος για το ίδιο θέμα κατά την 59η σύνοδο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η Ένωση εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι, τον Ιούνιο του 2003, 149 κράτη προέβησαν σε κύρωση του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα. Το 2002 η Ένωση ανέλαβε πρωτοβουλίες για την ανεξιθρησκία στο Πακιστάν, τη Λευκορωσία και τη Γεωργία. Επίσης, υπό την αιγίδα της Ένωσης, εκδόθηκε ψήφισμα για την εξάλειψη της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας. Εντός του 2002, η ΕΠΔΑΔ χρηματοδότησε έργα για την κατάργηση της θανατικής ποινής, την καταπολέμηση της ατιμωρησίας, την πρόληψη των βασανιστηρίων και την αποκατάσταση των θυμάτων τους, την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων εις βάρος των μειονοτήτων και των αυτοχθόνων πληθυσμών, καθώς και για την ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης και του κράτους δικαίου.

Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι πρέπει να αποδίδεται στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα η ίδια σημασία που αποδίδεται και στα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, παρόλο που η πλήρης άσκηση των πρώτων δεν είναι δυνατή βραχυπρόθεσμα.

Η Ένωση αντιτίθεται στη θανατική ποινή σε οιαδήποτε περίσταση. Στο πλαίσιο των σχέσεών της με τις τρίτες χώρες, υπερασπίζεται την κατάργησή της παγκοσμίως. Εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Κύπρος, η Σερβία-Μαυροβούνιο και η Τουρκία κατάργησαν πρόσφατα τη θανατική ποινή. Στην έκθεση αναφέρονται όλες οι χώρες με τις οποίες η Ένωση συζήτησε το πρόβλημα αυτό, κατά την περίοδο από τον Ιούλιο 2002 έως τον Ιούνιο 2003.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση, ολοκληρώθηκαν δράσεις για τη συστηματική εφαρμογή των στόχων της Ένωσης σε ό,τι αφορά τα βασανιστήρια και τις άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης. Το 2002 εγκρίθηκε το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων. Το εν λόγω πρωτόκολλο προβλέπει, ως μέσο πρόληψης των βασανιστηρίων, τη διενέργεια ανεξάρτητων επισκέψεων στους τόπους κράτησης. Κατά την περίοδο 2002-2003, η Κοινότητα διέθεσε 25 εκατ. ευρώ υπέρ των κέντρων αποκατάστασης των θυμάτων βασανιστηρίων και υπέρ της πρόληψης των βασανιστηρίων.

Το καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου άρχισε να ισχύει τον Ιούλιο του 2002. Εντός του 2003 εγκαινιάστηκε το Δικαστήριο και διορίστηκε ο πρώτος εισαγγελέας του. Η Ένωση υιοθέτησε κοινή θέση με την οποία υποστηρίζει την αποτελεσματική λειτουργία του Δικαστηρίου καθώς και την καθολική συμμετοχή στο καταστατικό του. Από το 1995, η Επιτροπή έχει χορηγήσει, μέσω της ΕΠΔΑΔ, πάνω από 13 εκατ. ευρώ για δραστηριότητες στήριξης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Η στήριξη των εκλογών αποτελεί ένα από τα βασικά μέσα που χρησιμοποιεί η Ένωση για την προώθηση της δημοκρατίας στις τρίτες χώρες. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει η έκθεση, χρηματοδοτήθηκαν δράσεις εκλογικής βοήθειας στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στο Πακιστάν, στη Μαδαγασκάρη, στη Νιγηρία, στα Κατεχόμενα της Δυτικής Όχθης του Ιορδάνη και της Λωρίδας της Γάζας, στην Υεμένη, στην Τζαμάικα, στον Ισημερινό, στη Μοζαμβίκη και στη Γεωργία. Επιπλέον, χρηματοδοτήθηκαν οριζόντιες δράσεις για την ενίσχυση της νομοθετικής ικανότητας στα Βαλκάνια, καθώς και για την κατάρτιση και επιλογή εκλογικών παρατηρητών. Στο πλαίσιο της ΕΠΔΑΔ, χρηματοδοτήθηκαν κατά την ίδια περίοδο δραστηριότητες εκλογικής παρακολούθησης στον Ισημερινό, στο Πακιστάν, στη Μαδαγασκάρη, στην Κένυα, στη Νιγηρία, στη Ρουάντα και στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας.

Το 2002, στο πλαίσιο της ΕΠΔΑΔ, διατέθηκαν 21 περίπου εκατ. ευρώ για την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων εις βάρος των εθνοτικών μειονοτήτων και των αυτοχθόνων πληθυσμών. Τα θέματα αυτά υπήρξαν μία από τις προτεραιότητες της ΕΠΔΑΔ για την περίοδο 2002-2004. Η Ένωση εκφράζει στην έκθεση την ικανοποίησή της για το διορισμό, από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, πέντε εμπειρογνωμόνων στους οποίους ανετέθη η παρακολούθηση της Παγκόσμιας Διάσκεψης κατά του Ρατσισμού. Πολλά κράτη μέλη υπέγραψαν το πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την εγκληματικότητα στον κυβερνοχώρο, το οποίο αφορά την ποινικοποίηση πράξεων ρατσιστικού και ξενοφοβικού χαρακτήρα, οι οποίες διαπράττονται με τη χρήση συστημάτων πληροφορικής.

Η Ένωση ζήτησε από τις χώρες μέλη να υπογράψουν και να κυρώσουν το προαιρετικό πρωτόκολλο της σύμβασης για την άσκηση των δικαιωμάτων του παιδιού, το οποίο αφορά τη συμμετοχή παιδιών σε ένοπλες συγκρούσεις. Επίσης, προωθεί την επικύρωση του καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, το οποίο θεωρεί ως έγκλημα πολέμου τη στρατολόγηση παιδιών ηλικίας κάτω των 15 ετών.

Κατά την 57η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, τα κράτη μέλη της Ένωσης υποστήριξαν δύο ψηφίσματα (που στη συνέχεια εγκρίθηκαν με συναίνεση) για τα δικαιώματα των γυναικών. Τα ψηφίσματα αυτά αφορούν την εξάλειψη των εγκλημάτων για λόγους τιμής και κάθε μορφής διακριτικής μεταχείρισης εις βάρος των γυναικών. Το 2003, κατά την 47η σύνοδο της Επιτροπής για τη Θέση της Γυναίκας, εγκρίθηκαν κείμενα σχετικά με την πρόσβαση των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης και στις τεχνολογίες πληροφοριών, την κατάσταση των γυναικών στο Αφγανιστάν, τις γυναίκες που πάσχουν από AIDS και την ένταξη της ισότητας των φύλων στις διάφορες πολιτικές της Ένωσης. Με την ευκαιρία της 59ης συνόδου της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εκδόθηκε ψήφισμα για τις επιπτώσεις του κοινωνικοοικονομικού περιβάλλοντος στις γυναίκες.

Το 2003, η Επιτροπή χορήγησε 12 εκατ. ευρώ για δραστηριότητες που υλοποιήθηκαν με την ευκαιρία του ευρωπαϊκού έτους των ατόμων με αναπηρία. Η επιτροπή του ΟΗΕ, η αρμόδια για την κατάρτιση διεθνούς σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων και της αξιοπρέπειας των ατόμων με αναπηρία, εξέδωσε απόφαση για τη σύσταση ομάδας η οποία θα συντάξει σχετικό σχέδιο κειμένου.

Τον Νοέμβριο του 2002 το Συμβούλιο της Ένωσης ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με τους αυτόχθονες πληθυσμούς. Εν συνεχεία, η Επιτροπή προέβη στη σύσταση ομάδας εργασίας, η οποία συντονίζει τις αρμόδιες υπηρεσίες για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών και διοργανώνει προγράμματα κατάρτισης του προσωπικού.

Από τον Ιούλιο του 2002 μέχρι τον Ιούνιο του 2003, η Ένωση συνέχισε να αποτελεί τον μεγαλύτερο χρηματοδότη της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (HCR). Στο πλαίσιο του φορέα αυτού, εγκρίθηκε τον Οκτώβριο του 2002 ατζέντα για τη διεθνή προστασία. Κατά την 57η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και την 59η σύνοδο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα κράτη της Ένωσης υποστήριξαν σχετικά ψηφίσματα για την HCR, για την παροχή αρωγής στους πρόσφυγες, τους επαναπατριζόμενους και τους εκτοπισμένους στην Αφρική καθώς και για τους εκτοπισμένους μέσα στην ίδια τους τη χώρα.

Η Ένωση αποδίδει ύψιστη σημασία στο έργο που επιτελούν οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κατά την 57η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και κατά την 59η σύνοδο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τα κράτη μέλη υποστήριξαν ψηφίσματα τόσο για το δικαίωμα των ατόμων και κοινωνικών ομάδων και φορέων στην προώθηση και προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, όσο και για την τριετή παράταση της θητείας της Ειδικής Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα για τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο

Στην έκθεση γίνεται επισκόπηση του τρόπου με τον οποίο απάντησε η Ένωση στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις διάφορες χώρες και περιοχές του κόσμου.

ΒΕΛΤΙΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Η έκθεση συμβάλλει επίσης στη συζήτηση σχετικά με τα μέσα βελτίωσης της ευρωπαϊκής πολιτικής για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι προτεραιότητες που έχει υποδείξει το Συμβούλιο για να ξεκινήσει η συζήτηση αυτή είναι οι εξής:

  • ενίσχυση της συνοχής μεταξύ κοινοτικών δράσεων, ΚΕΠΠΑ και αναπτυξιακής πολιτικής·
  • ένταξη του θέματος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις άλλες πολιτικές και δράσεις της Ένωσης·
  • αύξηση της διαφάνειας της πολιτικής για τα ανθρώπινα δικαιώματα·
  • καθορισμός δράσεων προτεραιότητας και συστηματική επανεξέτασή τους στο πλαίσιο της εφαρμογής της πολιτικής για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Για να θέσει σε εφαρμογή τις προτεραιότητες αυτές, το Συμβούλιο ανέλαβε, το Δεκέμβριο του 2002, τις εξής υποχρεώσεις:

  • να συμπεριλάβει τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ημερήσια διάταξη της ετήσιας συζήτησης σχετικά με τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Ένωσης·
  • να εξετάσει τα θέματα τα οποία συνδέονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα και με τα οποία ενδέχεται να ασχοληθούν τα διάφορα όργανα του ΟΗΕ, ώστε να καθοριστεί εκ των προτέρων η γενική θέση της Ένωσης·
  • να παρακολουθεί την εφαρμογή των ψηφισμάτων που εκδίδονται με πρωτοβουλία της Ένωσης στο πλαίσιο της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.

Η έκθεση καταλήγει ότι η Ένωση δεν εκπληρώνει συστηματικά τους στόχους της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η μέχρι σήμερα εμπειρία δείχνει ότι η επίτευξη των στόχων καθίσταται ευκολότερη όταν:

  • οι στόχοι είναι σαφώς καθορισμένοι (μέσω κατευθυντηρίων γραμμών ή κοινών θέσεων)·
  • οι στόχοι αποτελούν αντικείμενο διαβήματος ή κοινής προσπάθειας εκ μέρους της Ένωσης και των τρίτων χωρών (π.χ. μέσω του πολιτικού διαλόγου)·
  • είναι διαθέσιμοι οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί πόροι για την εδραίωση της στρατηγικής της Ένωσης (π.χ. η ΕΠΔΑΔ).
Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 05.06.2007
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας