RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Globalna strategia UE dotycząca pomocy przy organizowaniu wyborów i czynności monitorujących

Celem niniejszego komunikatu jest opracowanie strategii i określenie metod dotyczących pomocy zapewnianej przez Unię Europejską (UE) przy organizowaniu wyborów i czynności monitorujących w państwach trzecich.

AKT

Communication from the Commission of 11 April 2000 on EU election assistance and observation [COM(2000) 191 final – Not published in the Official Journal] (Komunikat Komisji z dnia 11 kwietnia 2000 r. dotyczący pomocy przy organizowaniu wyborów i czynności monitorujących [COM(2000) 191 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).

STRESZCZENIE

Prawo każdego człowieka do uczestniczenia w rządzeniu swoim krajem jest zagwarantowane w Powszechnej deklaracji praw człowieka. W przypadku wyborów dobre zarządzanie wymaga odpowiednich ram legislacyjnych i regulacyjnych oraz przejrzystej i rzetelnej administracji wyborczej, w szczególności niezależnego nadzoru i monitoringu zapewniającego poszanowanie praworządności. Podstawowe znaczenie ma również informowanie obywateli i ich uczestnictwo w całym procesie wyborczym.

Kryteria określone w Powszechnej deklaracji praw człowieka dotyczące potwierdzenia ważności obserwowanych wyborów są międzynarodowo akceptowane. Wybory muszą być wolne, sprawiedliwe, autentyczne, tajne i odbywać się okresowo.

Międzynarodowa pomoc w organizacji wyborów składa się z technicznego i materialnego wsparcia procesów wyborczych obejmującego pomoc w ustanowieniu ram prawnych wyborów, w rejestracji partii politycznych lub wyborców oraz w zapewnianiu edukacji i szkoleń obywatelskich dla lokalnych obserwatorów i dziennikarzy. Pomoc w organizacji wyborów jest komplementarna w stosunku do obserwacji wyborów.

Międzynarodowa obserwacja wyborów ma na celu umocnienie demokracji, potwierdzenie zgodności procesu wyborczego z prawem, zwiększenie zaufania obywateli, zapobieganie oszustwom, umocnienie poszanowania praw człowieka i przyczynienie się do rozwiązywania konfliktów. Opiera się na zasadach pełnego relacjonowania, bezstronności, przejrzystości i profesjonalizmu.

Wspieranie przez Unię Europejską (UE) praw człowieka, demokracji i praworządności jest przewidziane w traktatach. W art. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jasno stwierdza się, że Unia Europejska oparta jest na zasadach wolności, demokracji, poszanowania praw człowieka i praworządności, które są fundamentalnymi wartościami uznawanymi przez wszystkie państwa członkowskie. Misje obserwacji wyborów są akceptowane w ramach mandatu UE.

Wnioski płynące z doświadczeń

W niniejszym komunikacie dokonano przeglądu wniosków płynących z unijnych misji pomocy i obserwacji w latach 1993–2000:

  • Unia potrzebuje spójnej strategii w tej dziedzinie,
  • podczas misji obserwacyjnych należy zachowywać ostrożność, aby nie zatwierdzać nielegalnych procesów wyborczych,
  • należy zapewnić lepszą współpracę z grupami krajowych obserwatorów oraz szkolenia tych grup,
  • zapewnianie pomocy i obserwacji potrzebne jest również w przypadku niektórych wyborów regionalnych i lokalnych,
  • potrzebne są misje rozpoznawcze przed podjęciem decyzji o wysłaniu misji obserwacyjnych,
  • misje obserwacji wyborów muszą zostać utrzymane przez okres wystarczający, aby były obecne na wszystkich etapach procesu wyborczego,
  • ocena wyborów jest delikatnym zadaniem i powinna prowadzić do sformułowania zaleceń dotyczących przyszłych działań,
  • rzecznicy misji powinni zawsze wygłosić wstępne oświadczenie po głosowaniu, natomiast ostateczne obwieszczenia powinny być wydawane dopiero na końcu procesu wyborczego,
  • unijne podmioty działające w tej dziedzinie powinny zawsze zajmować jednolite stanowisko,
  • wskazane jest powołanie jednostki Komisji do spraw wyborów w krajach trzecich,
  • należy wyjaśnić i zracjonalizować unijną procedurę podejmowania decyzji,
  • potrzebna jest spójna i przejrzysta polityka finansowa,
  • należy wzmocnić koordynację pomiędzy Radą, Komisją i Parlamentem Europejskim,
  • koordynacja działań z innymi międzynarodowymi podmiotami działającymi w tej dziedzinie powinna opierać się na partnerstwach,
  • misje UE powinny stać się bardziej widoczne,
  • zasoby ludzkie zaangażowane w obserwację wyborów i pomoc przy ich organizacji muszą odpowiadać celom politycznym,
  • wskazane jest wprowadzenie przyspieszonej formuły podejmowania decyzji w UE,
  • jednolite metody rekrutowania obserwatorów poprawiłyby jakość misji,
  • unijni obserwatorzy powinni otrzymywać lepsze szkolenie i wytyczne dotyczące pracy w terenie.

Zalecenia na przyszłość

W komunikacie podkreśla się potrzebę przyjęcia przez Unię strategii pomocy przy organizowaniu i obserwacji wyborów, która:

  • umożliwia podejmowanie decyzji oddzielnie dla każdego przypadku,
  • wspiera rozwój trwałych struktur krajowych,
  • promuje pluralizm na poziomie politycznym i w lokalnym społeczeństwie obywatelskim,
  • zachęca do partnerstw pomiędzy europejskimi a lokalnymi organizacjami pozarządowymi oraz lokalnymi obserwatorami.

Decyzja o rozpoczęciu unijnej misji obserwacji wyborów powinna opierać się na ocenie jej celowości, efektywności i użyteczności. Rada opracowała kryteria w tym zakresie, które zawarto w załączniku III do komunikatu. W załączniku określono również warunki, jakie muszą spełniać obserwatorzy, aby mogli wykonywać swoją pracę.

Następujące kryteria mogą stanowić podstawę do podjęcia decyzji o zapewnieniu pomocy przy organizacji wyborów:

  • wniosek o pomoc od rządu państwa przyjmującego,
  • ogólne porozumienie głównych partii politycznych i innych partnerów,
  • UE już wcześniej monitorowała sytuację polityczną w danym kraju lub prowadziła tam programy rozwojowe,
  • odpowiednie ramy czasowe,
  • swoboda przepływu,
  • dostęp do informacji,
  • bezpieczeństwo zespołu ds. pomocy technicznej.

Obecnie Komisja bada celowość ustanowienia jednostki ds. wyborów odpowiedzialnej za horyzontalną koordynację obserwacji i pomocy przy organizacji wyborów, z uwzględnieniem wcześniejszego planowania i oceny, aby wesprzeć jednostki geograficzne i delegatury Komisji oraz utrzymywać kontakty z innymi zaangażowanymi instytucjami i organizacjami. Ten nowy zespół powinien ułatwiać Radzie, Parlamentowi i Komisji osiąganie porozumienia w sprawie misji obserwacji wyborów.

Jeżeli chodzi o finansowanie misji, badane są różne sposoby przyspieszania i upraszczania decyzji w sprawie przekazywania funduszy i realizowania wydatków.

Według komunikatu uzgodnione kryteria dotyczące wyboru (załącznik IV) i kodeksu postępowania unijnych obserwatorów (załącznik III) stanowią dobrą podstawę dla rekrutacji obserwatorów.

Wytyczne dla osiągnięcia powodzenia misji

Aby misje pomocy przy organizacji i obserwacji wyborów były przeprowadzane z powodzeniem, komunikat zaleca uwzględnianie następujących aspektów:

  • określanie jasnego mandatu dla misji,
  • rozpoczynanie działań w każdym przypadku od misji rozpoznawczej,
  • ustanawianie unijnej terenowej jednostki ds. wyborów z kluczowym zespołem odpowiedzialnym za koordynację,
  • wysyłanie pomocy technicznej w teren wystarczająco wcześnie,
  • regularne opracowywanie sprawozdań z misji,
  • szkolenie wszystkich unijnych obserwatorów w ramach wspólnego programu szkoleniowego,
  • współpraca z innymi organizacjami w celu wyszkolenia obserwatorów,
  • wysyłanie obserwatorów długoterminowych dwa miesiące przed dniem wyborów i utrzymywanie ich na miejscu do czasu rozstrzygnięcia wszelkich ewentualnych sporów wyborczych,
  • zapewnianie przestrzegania kodeksu postępowania przez wszystkich obserwatorów.

Do celów oceny wyników wyborów, w komunikacie zaleca się wykorzystanie kryteriów określonych w załączniku III.

Aby poprawić widoczność unijnych działań dotyczących wyborów w komunikacie sugeruje się publikowanie informacji na temat tych działań w Internecie, stworzenie dobrych relacji z mediami, wykorzystywanie odpowiednich materiałów reklamowych i włączanie kwestii widoczności do porozumień z innymi partnerami.

AKTY POWIĄZANE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2008 r. w sprawie misji obserwacji wyborów UE: cele, praktyka i przyszłe wyzwania [nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

Konkluzje Rady w sprawie pomocy przy organizacji i obserwacji wyborów. Rada ds. rozwoju – 31 maja 2001 r. [nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Rada z zadowoleniem przyjmuje i przywołuje zasady, którymi UE powinna się kierować udzielając pomocy przy organizacji wyborów: dialog z zaangażowanymi władzami zwiększający zaufanie elektoratu do wyborów, zapobiegający konfliktom i eliminujący oszustwa. Rada podkreśla, że należy rozgraniczyć pomoc przy organizacji wyborów od obserwacji wyborów. Rada uważa ponadto za wskazane wyznaczanie głównego obserwatora z Parlamentu Europejskiego dla każdej misji obserwacji wyborów. Działania, które należy podjąć, obejmują:

  • budowanie potencjału instytucjonalnego, uwzględniając porozumienia ramowe w sprawie finansowania wyborów i w sprawie partii politycznych,
  • szkolenie lokalnego personelu,
  • podnoszenie świadomości obywateli w zakresie ich prawa do głosowania,
  • organizowanie lokali wyborczych,
  • wspieranie lokalnego społeczeństwa obywatelskiego,
  • wspieranie mediów.

Przegląd wsparcia procesów wyborczych oczekiwany jest co trzy lata.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie komunikatu Komisji dotyczącego pomocy przy organizowaniu wyborów i czynności monitorujących [nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].
Parlament Europejski z zadowoleniem przyjmuje komunikat. Sugeruje ustanowienie grupy Parlamentu Europejskiego ds. koordynacji wyborów, a także wzywa Komisję do przygotowania dokumentów strategii krajowych na temat pomocy przy organizacji wyborów oraz wytycznych w sprawie oceny pomocy przy organizacji wyborów. Zaleca unikanie nakładania się misji europejskich i międzynarodowych oraz proponuje zorganizowanie konferencji z innymi zaangażowanymi podmiotami, aby ustalić wspólne kryteria pracy i oceny. Parlament Europejski uważa ponadto za ważne zapewnianie pomocy przy organizacji wyborów w ramach linii budżetowych dla każdego obszaru geograficznego.

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2011

Zobacz także

  • Portal Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) w sprawie pomocy przy organizacji i obserwacji wyborów (EN)
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony