RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Algemene strategie inzake bijstand en verkiezingswaarneming

Het doel van deze mededeling is bij te dragen aan het uitstippelen van een strategie en een methode inzake bijstand en waarneming van de Europese Unie (EU) bij verkiezingen in niet-EU-landen.

BESLUIT

Mededeling van de Commissie van 11 april 2000 over verkiezingsondersteuning en verkiezingswaarneming door de EU [COM(2000) 191 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

SAMENVATTING

Het recht om aan het bestuur van een land deel te nemen, is vastgelegd in de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Bij verkiezingen wordt onder een goed bestuur een passend wet- en regelgevingskader verstaan en een transparant en verantwoordelijk beheer van de verkiezingen, hetgeen met name toezicht inhoudt en controle door mensen van buiten die erop moeten toezien dat de rechtsstaat wordt geëerbiedigd. Voorlichting en participatie van de burgers tijdens het gehele verkiezingsproces zijn tevens van fundamenteel belang gebleken.

De in de Universele Verklaring van de Rechten van Mens opgestelde criteria voor de geldigheid van verkiezingen waar waarnemers bij aanwezig zijn, zijn internationaal aanvaard. Vereist is dat verkiezingen vrij, eerlijk en geheim zijn, periodiek worden gehouden en niet worden vervalst.

Onder internationale verkiezingsondersteuning wordt verstaan technische en materiële steun die voor verkiezingen wordt verleend, met inbegrip van hulp bij het tot stand brengen van het juridisch kader voor de verkiezingen, bij de registratie van politieke partijen of kiezers en bij de vorming of opleiding van plaatselijke waarnemers en journalisten. Verkiezingsondersteuning vormt een aanvulling op verkiezingswaarneming.

Met internationale verkiezingswaarneming wil men de democratie consolideren, het verkiezingsproces legitimiteit verschaffen, het vertrouwen van het publiek in het verkiezingsproces versterken, fraude ontmoedigen, de eerbiediging van de mensenrechten versterken en een bijdrage leveren aan de oplossing van conflicten. Internationale verkiezingswaarneming berust op de volgende beginselen: totaalwaarneming, onpartijdigheid, doorzichtigheid en professionaliteit.

De steun van de Europese Unie (EU) voor de rechten van de mens, democratie en de rechtsstaat is vastgelegd in de verdragen. Artikel 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie stelt duidelijk dat de Unie gebaseerd is op wezenlijke waarden die alle EU-landen gemeen hebben, zoals vrijheid, democratie, eerbiediging van de rechten van de mens en de rechtsstaat. Verkiezingsmissies worden algemeen erkend als deel van de taak van de EU.

In het verleden opgedane ervaringen

Deze mededeling biedt een overzicht van de ervaring die de Unie heeft opgedaan met haar verkiezingsondersteuning- en waarnemingsmissies in de periode van 1993 tot 2000:

  • de EU heeft behoefte aan een coherente strategie ter zake;
  • er moet over worden gewaakt dat waarnemingsmissies onwettige verkiezingsprocessen geen legitimiteit verschaffen;
  • er moet meer worden samengewerkt met binnenlandse groepen waarnemers, die beter moeten worden opgeleid;
  • ook voor regionale en lokale verkiezingen kan verkiezingsondersteuning en -waarneming nodig zijn;
  • oriënterende missies zijn noodzakelijk alvorens wordt besloten om waarnemingsmissies te sturen;
  • verkiezingswaarnemingsmissies dienen voldoende tijd ter plaatse door te brengen om alle stadia van het verkiezingsproces te kunnen beoordelen;
  • beoordeling van verkiezingen is een netelige zaak, en dient ook aanbevelingen voor toekomstige maatregelen te bevatten;
  • de woordvoerder van een missie moet zo spoedig mogelijk na de stemming een voorlopige verklaring over tendensen afleggen, terwijl de definitieve resultaten pas na de afronding van het verkiezingsproces mogen worden afgekondigd;
  • EU-waarnemers op het terrein dienen altijd met één stem te spreken;
  • er moet binnen de Commissie een eenheid worden opgezet die gewijd is aan verkiezingen in niet-EU-landen;
  • de besluitvorming van de EU moet worden verhelderd en gerationaliseerd;
  • een coherent en transparant financieringsbeleid is vereist;
  • de coördinatie tussen de Raad, de Commissie en het Europees Parlement moet hechter worden;
  • de coördinatie met andere internationale actoren moet berusten op partnerschappen;
  • de EU-missies moeten beter in beeld komen;
  • middelen en politieke doelstellingen moeten op elkaar aansluiten;
  • er is een versnelde EU-besluitvormingsprocedure nodig;
  • een geharmoniseerde aanwervingsprocedure voor waarnemers zou meer duidelijkheid brengen in missies;
  • er is een nieuwe aanpak nodig met name wat betreft de rol van binnenlandse waarnemers.

Aanbevelingen voor de toekomst

De mededeling onderstreept dat de Unie een strategie moet uitstippelen op het gebied van verkiezingswaarneming en -ondersteuning die:

  • het mogelijk maakt per geval beslissingen te nemen;
  • de totstandbrenging van duurzame nationale structuren bevordert;
  • pluralisme bevordert, zowel op politiek vlak als op het niveau van de plaatselijke burgerbevolking;
  • de vorming van partnerschappen aanmoedigt tussen Europese en plaatselijke ngo’s en plaatselijke waarnemers.

Alvorens wordt besloten om waarnemers te zenden, dienen de raadzaamheid, de uitvoerbaarheid en het nut van een dergelijke missie in overweging te worden genomen. De Raad heeft hiertoe de in bijlage III bij de mededeling opgenomen criteria bepaald. In diezelfde bijlage zijn ook de voorwaarden vastgesteld waaraan waarnemers moeten voldoen om als waarnemer te kunnen optreden.

Criteria inzake het al dan niet verlenen van verkiezingsondersteuning zouden kunnen omvatten:

  • een verzoek van de overheid van het gastland om ondersteuning van de Gemeenschap bij de verkiezingen;
  • algemene instemming van de belangrijkste politieke partijen en de andere mogelijke partners;
  • het al eerder door de EU volgen van politieke ontwikkelingen of eerdere ontwikkelingsprogramma’s;
  • een voldoende lange voorbereidingsperiode;
  • bewegingsvrijheid;
  • toegang tot alle informatie;
  • veiligheid van de leden van het verkiezingsondersteuningsteam.

De Commissie onderzoekt momenteel of het wenselijk is een verkiezingseenheid op te zetten die zou instaan voor de horizontale coördinatie van verkiezingsbijstand en -waarnemingen, met inbegrip van voorafgaande planning en evaluaties, ter ondersteuning van de geografische diensten en delegaties van de Commissie en ter bevordering van de contacten met andere instellingen en organen. Dit nieuwe team zou de besluitvorming inzake verkiezingsmissies tussen de Raad, het Parlement en de Commissie moeten vergemakkelijken.

De Commissie bestudeert verschillende mogelijkheden om de besluitvorming inzake de toewijzing van middelen en de uitvoering van activiteiten te versnellen en te vereenvoudigen.

Volgens de mededeling vormen de goedgekeurde selectiecriteria (zie bijlage IV) en de gedragscode voor EU-waarnemers (zie bijlage III) een goede basis voor de werving van waarnemers.

Richtsnoeren voor succes

De Commissie beveelt in de mededeling aan rekening te houden met de volgende aspecten om missies voor verkiezingsondersteuning en -waarneming tot een goed einde te brengen:

  • een duidelijk mandaat voor de missie;
  • een oriënterende missie, in alle gevallen;
  • een EU-verkiezingseenheid ter plaatse met een kernteam dat belast is met coördinatie;
  • het EU-team voor technische bijstand moet bijtijds ter plaatse zijn;
  • met regelmaat verslagen over de missie;
  • alle EU-waarnemers moeten worden opgeleid voor een gemeenschappelijk kader;
  • opleidingsinitiatieven gecoördineerd met andere organisaties;
  • waarnemers op lange termijn worden ingezet twee maanden vóór de dag van de verkiezingen;
  • alle waarnemers dienen zich te houden aan de gedragscode.

Om de resultaten van een verkiezing te kunnen evalueren wordt er in de mededeling voor gepleit rekening te houden met de in bijlage III vastgestelde criteria.

Om de zichtbaarheid van de activiteiten van de EU op verkiezingsgebied te verbeteren, stelt de Commissie in de mededeling voor informatie over de activiteiten op het internet te publiceren, goede betrekkingen te onderhouden met de media, geschikt publiciteitsmateriaal te gebruiken en het zichtbaarheidsaspect in overeenkomsten met andere partners op te nemen.

GERELATEERDE BESLUITEN

Resolutie van het Europees Parlement van 8 mei 2008 betreffende verkiezingswaarnemingsmissies van de EU: doelstellingen, praktijken en uitdagingen voor de toekomst [Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

Conclusies van de Raad inzake verkiezingsondersteuning en -waarneming. Raad ontwikkelingssamenwerking – 31 mei 2001 [Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].
De Raad is verheugd over de mededeling en geeft aan welke beginselen ten grondslag liggen aan de verkiezingsondersteuning van de EU: dialoog met de nationale autoriteiten, kiezers meer vertrouwen geven in het verkiezingsproces, het voorkomen van conflicten en de kans op fraude verkleinen. Hij benadrukt dat een onderscheid moet worden gemaakt tussen verkiezingsondersteuning en verkiezingswaarneming. De Raad acht het voorts wenselijk dat voor elke verkiezingsmissie een lid van het Europees Parlement tot hoofdwaarnemer wordt benoemd. Als toekomstige acties noemt de Raad:

  • de versterking van de institutionele capaciteitsopbouw met inbegrip van kaderregelingen voor politieke partijen en verkiezingsfinanciering;
  • opleiding en vorming van plaatselijk personeel;
  • bewustmakingscampagnes inzake het individueel stemrecht;
  • opzetten van verkiezingslocaties;
  • steun aan binnenlandse organisaties;
  • steun aan de media.

De Raad verwacht om de drie jaar een evaluatie van de geboden verkiezingsondersteuning.

Resolutie van het Europees parlement van 15 maart 2001 betreffende de mededeling van de Commissie over verkiezingsondersteuning en verkiezingswaarneming door de EU [Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].
Het Europees Parlement is verheugd over de mededeling. Het stelt voor binnen het Parlement een coördinatiegroep verkiezingen in te stellen en verzoekt de Commissie per land een strategiedocument over verkiezingsondersteuning op te stellen en richtsnoeren te formuleren voor een evaluatie van de verkiezingsondersteuning. Het beveelt aan dubbel werk tussen de Europese en internationale missies te voorkomen en stelt voor met andere actoren een conferentie te organiseren om gemeenschappelijke criteria vast te stellen voor de werkzaamheden en de evaluatie. Het Europees Parlement acht het voorts belangrijk dat op elke geografische begrotingslijn een toereikend bedrag wordt gereserveerd voor verkiezingsondersteuning.

Laatste wijziging: 28.04.2011

Zie ook

  • Website van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over verkiezingsondersteuning en –waarneming (EN)
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven