RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Przestrzeganie oraz promowanie wartości Unii Europejskiej

Komisja Europejska dąży do wyznaczenia ram analizy warunków stosowania art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej (UE). Przyjęty komunikat ma na celu objaśnienie ewentualnego wdrożenia systemu zapobiegania oraz sankcji, jakie mogą zostać uruchomione w przypadku naruszenia lub ryzyka naruszenia wspólnych wartości unijnych. Dokument zawiera również listę środków, jakie mogą zostać przyjęte w ramach działań prewencyjnych.

AKT

Communication from the Commission to the Council and the European Parliament on Article 7 of the Treaty on European Union - Respect for and promotion of the values on which the Union is based [COM(2003) 606 final - Not published in the Official Journal] (Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 15 października 2003 r. w sprawie art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej – Poszanowanie i promowanie wartości, na których opiera się Unia [COM(2003) 606 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym]).

STRESZCZENIE

Poszanowanie godności oraz praw człowieka, wolności, demokracji, równości oraz państwa prawa są wspólnymi wartościami wymienionymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, na których opiera się Unia Europejska (UE).

Poszanowanie powyższych zasad jest warunkiem przynależności do Unii Europejskiej, a art. 7 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 354 Traktatu o funkcjonowaniu UE (TFUE) zapewniają instytucjom środki gwarantujące przestrzeganie wartości przez wszystkie państwa członkowskie. Artykuł 7 TUE umożliwia wdrożenie systemu zapobiegania w przypadku ryzyka naruszenia wspólnych wartości przez państwo członkowskie oraz system sankcji w przypadku naruszenia tychże wartości.

Warunki stosowania

Wdrożenie art. 7 TUE zakłada wystąpienie pewnych warunków:

  • wyraźne ryzyko poważnego naruszenia” wartości, o których mowa w art. 2, odnośnie do systemu zapobiegania. Stanowi to sytuację potencjalną, która wyklucza jednak ewentualne ryzyko. Przy tej hipotezie organy władzy mogą zastosować środki ostrzegawcze wobec państwa członkowskiego zanim ryzyko się urzeczywistni,
  • poważne i stałe naruszenie” wartości, o których mowa w art. 2, odnośnie do systemu sankcji. W tej sytuacji następuje materialne urzeczywistnienie się ryzyka, a naruszenie może być rozłożone w czasie.

W obydwu przypadkach naruszenie musi okazać się poważne. Kryterium może mieć inne znaczenie w zależności od przedmiotu naruszenia (np. grupa ludności) oraz jego konsekwencji (naruszenie jednej wspólnej wartości wystarczy do uaktywnienia systemu, jednakże naruszenie wielu wartości może być oznaką poważnego naruszenia).

Artykuł 7 TUE nie ma zastosowania w indywidualnych przypadkach naruszeń, które wynikają z kompetencji sądownictwa krajowego, europejskiego oraz międzynarodowego, zaś jest stosowane do naruszeń mających wymiar problemu systematycznego.

Wdrożenie

Artykuł 7 TUE daje Radzie oraz Radzie Europejskiej swobodę oceny dla stwierdzenia naruszenia lub ryzyka naruszenia praw podstawowych. Ponadto Rada ma możliwość, ale nie obowiązek, wdrożenia sankcji. Uprawnienia Rady oraz Rady Europejskiej są poddawane demokratycznej kontroli Parlamentu Europejskiego, który musi zatwierdzić ich decyzje. Kontrola Trybunału Sprawiedliwości dotyczy jedynie postępowania.

Zapobieganie

Sprawozdanie roczne Parlamentu Europejskiego na temat sytuacji praw podstawowych w UE umożliwia opracowanie szczegółowej analizy dla państw unijnych. Dostępne są również inne źródła informacji w tym zakresie (organizacje pozarządowe, orzecznictwo regionalne i międzynarodowe, organizacje międzynarodowe itp.). Skargi indywidualne skierowane do Komisji oraz Parlamentu stanowią również źródło informacji na temat niepokojów społeczeństwa w zakresie praw podstawowych.

Komisja podkreśla w tym obszarze istotną rolę sieci niezależnych ekspertów w dziedzinie praw podstawowych oraz znaczenie sprawozdania rocznego. Sieć została włączona do Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej utworzonej w 2007 r., która corocznie przedstawia sprawozdanie na temat sytuacji praw podstawowych w UE.

Ponadto Komisja opracowuje każdego roku sprawozdanie roczne na temat stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Pierwsze opracowane sprawozdanie obejmowało 2010 r. Tego typu sprawozdania umożliwiają wykrycie sytuacji mogących prowadzić do naruszenia praw podstawowych z art. 7 TUE.

W przypadku zastosowania art. 7 TUE przez Komisję wobec danego państwa członkowskiego może ona ustanowić porozumienie z innymi instytucjami, w szczególności z Parlamentem Europejskim, oraz z danym państwem członkowskim na każdym etapie postępowania. Nieformalne kontakty umożliwią analizę sytuacji oraz zebranie informacji z danego kraju.

W celu dodatkowej wymiany informacji Komisja proponuje prowadzenie konsultacji z Radą Europy, a w szczególności z Komisarzem Praw Człowieka. W tym samym celu należy podjąć trwały i regularny dialog ze społeczeństwem obywatelskim, przede wszystkim z NGO działającymi w obszarze ochrony oraz promocji praw podstawowych. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż uwagę ogółu społeczeństwa w kwestii ewentualnych naruszeń przyciągają liczne działania niewspólnotowe.

Zdaniem Komisji konieczny jest rozwój polityki edukacyjnej i informacyjnej w celu podnoszenia świadomości społeczeństwa w zakresie praw podstawowych.

Kontekst

Traktat amsterdamski (1997) wprowadził możliwość interwencji ze strony Unii, a posteriori, w przypadku poważnego i stałego naruszenia przez państwo członkowskie wspólnych wartości. Traktat nicejski (2001) umożliwił wprowadzenie systemu zapobiegania w przypadku zaistnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wartości. Następnie, w traktacie lizbońskim (2007), uwzględniono modyfikacje dotyczące procedury działania.

AKTY POWIĄZANE

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 30 marca 2011 r. – Sprawozdanie ze stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w 2010 r. [COM(2011) 160 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2011
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony