RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Tenuitvoerlegging van het Handvest van de Grondrechten

De mededeling licht de strategie van de Commissie voor de effectieve implementatie van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (EU) toe. Ze beschrijft de rol die grondrechten spelen bij het wetgevende proces, met inbegrip van de methodiek die de Commissie hanteert in het voorbereidende stadium van dat proces, alsook bij de implementatie van communautair recht.

BESLUIT

Mededeling van de Commissie van 19 oktober 2010 – Strategie voor de effectieve implementatie van het Handvest van de Grondrechten door de Europese Unie [COM(2010) 573 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

SAMENVATTING

Met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon op 1 december 2009 werd het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie (EU) juridisch bindend. Dit nieuwe statuut van het handvest versterkt het optreden van de Unie met betrekking tot de naleving van grondrechten. Deze mededeling reikt een strategie aan voor de implementatie van het handvest in de huidige juridische context.

Het doel van de strategie van de Commissie is het verzekeren van de effectieve toepassing van de grondrechten die in het handvest zijn opgenomen. Daartoe dient de Unie zelf het goede voorbeeld te geven om:

  • iedereen die binnen de Unie leeft, de mogelijkheid te bieden om de in het handvest vastgelegde rechten te genieten;
  • het wederzijdse vertrouwen tussen lidstaten te versterken;
  • bij de bevolking vertrouwen te wekken in communautaire beleidsmaatregelen;
  • de geloofwaardigheid van het externe optreden van de EU op het vlak van mensenrechten te verbeteren.

Een grondrechtencultuur binnen de Commissie

De Commissie verricht regelmatig controles om er zich van te vergewissen dat haar wetsvoorstellen en besluiten verenigbaar zijn met het handvest. Toch dient ze deze controles nog te versterken binnen de departementen die de voorstellen en besluiten opstellen, door voor het ontstaan van een „grondrechtencultuur” in alle stadia van de procedure te zorgen. Dat is in het bijzonder belangrijk met het oog op de evaluatie van de noodzaak en de evenredigheid van de voorstellen, met name aangezien sommige rechten absoluut zijn (bijv. menselijke waardigheid, verbod op foltering, enz.), terwijl er voor andere, onder bepaalde omstandigheden, beperkingen kunnen gelden.

De Commissie beschikt over een methodiek om erop toe te zien dat er systematisch grondige controles worden verrichten met betrekking tot de naleving van de grondrechten in ontwerpvoorstellen bij:

  • voorbereidend overleg;
  • effectbeoordelingen;
  • de opstelling van ontwerpteksten.

Verder voert de Commissie controles uit om er zeker van te zijn dat het handvest in aanmerking werd genomen bij ex post-evaluaties van EU-instrumenten. Dat neemt echter niet weg dat er bijkomende inspanningen nodig zijn om de methodiek beter toe te passen in de praktijk. Zo zal ze in het bijzonder aandacht besteden aan voorstellen en besluiten die specifieke verenigbaarheidskwesties aankaarten of de bevordering van een door het handvest beschermd specifiek grondrecht beogen.

Het handvest en het wetgevingsproces

Aangezien de methodiek van de Commissie alleen geldt voor het voorbereidende stadium van het wetgevingsproces, kunnen haar voorstellen gewijzigd worden door de Raad of het Europees Parlement zonder dat de gevolgen van de aldus aangebrachte wijzigingen voor en hun verenigbaarheid met grondrechten systematisch worden nagegaan. Bijgevolg is de Commissie bereid om de andere instellingen te helpen bij het aftoetsen van hun wijzigingen aan het handvest. Bij wijzigingen van haar voorstel die de naleving van grondrechten onvoldoende garanderen, zal de Commissie haar verzet tegen het verlagen van de beschermingsnormen kenbaar maken en actie ondernemen door, waar nodig, haar voorstel opnieuw in te trekken. Elke ontwerpwijziging die onverenigbaar zou kunnen zijn met het handvest, moet verder besproken worden in het kader van een transparante interinstitutionele dialoog.

Het handvest en de lidstaten

De lidstaten zijn alleen bij het implementeren van communautair recht verplicht om het handvest na te leven. De Commissie zal stappen ondernemen om de naleving van grondrechten in lidstaten af te dwingen door:

  • hen aan deze verplichting te herinneren en hen te helpen bij de correcte implementatie van communautair recht;
  • inbreukprocedures in te leiden tegen een lidstaat die zijn verplichting ter zake niet nakomt.

Informatie aan de bevolking

De bevolking moet goed op de hoogte worden gehouden van haar rechten zoals deze in het handvest werden vastgelegd en van de manieren waarop ze deze rechten kan afdwingen, mochten ze geschonden worden, in het bijzonder met betrekking tot de bescherming van de rechten van het kind. Het is van essentieel belang dat de bevolking zich bewust is van de beschikbare rechtsmiddelen en dat ze over alle nodige informatie beschikt om redres te verkrijgen. Daarom is de Commissie vast van plan om doelgerichte en aangepaste maatregelen te treffen om elk eventueel probleem op het vlak van communicatie aan te pakken, zoals:

  • bijkomende informatieactiviteiten over de rol en de bevoegdheden van de Unie inzake grondrechten;
  • acties om ervoor te zorgen dat er praktische informatie beschikbaar is over bestaande rechtsmiddelen, in het bijzonder via het portaal voor e-justitie.

Jaarrapporten over de toepassing van het handvest

Om de geboekte vooruitgang te kunnen opvolgen bij de implementatie van het handvest en om voor regelmatige gedachtewisselingen binnen het Europees Parlement en de Raad te zorgen, zal de Commissie jaarrapporten opstellen over de toepassing van het handvest. Ze zal deze rapporten voorbereiden in nauwe samenwerking met alle instellingen en relevante belanghebbenden.

GERELATEERDE BESLUITEN

Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's – Verslag over de toepassing van het EU-Handvest van de grondrechten 2011 [COM(2012) 169 definitief – Niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].
Uit een Eurobarometer is gebleken dat de respondenten in de hele EU beter willen worden voorgelicht over het EU-Handvest van de grondrechten. Daarom worden in dit verslag de vorderingen bij de effectieve tenuitvoerlegging van het Handvest geschetst en wordt een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen in 2011 gegeven. De Commissie concludeert in het verslag dat de EU in 2011 concrete stappen heeft ondernomen voor de effectieve tenuitvoerlegging van het Handvest, waaronder:

  • een strikte handhaving van het recht van de burgers van vrij verkeer;
  • bevordering van de rechten van het kind door de aanname van de EU-agenda voor de rechten van het kind en de vaststelling van nieuwe regels ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie;
  • verbetering van de rechtspositie van slachtoffers en de procedurele rechten, door voorstellen voor een nieuwe reeks instrumenten die moeten waarborgen dat slachtoffers met respect en waardigheid worden behandeld;
  • herhaling van de krachtige verwerping van de Commissie van alle vormen en uitlatingen van vreemdelingenhaat en racisme;
  • verbetering van het concurrentievermogen van de EU: het recht op een effectief beroep bij een rechter is belangrijk voor de handhaving van de economische regelgeving van de EU die de economische groei ondersteunt. Het waarborgt dat ondernemingen hun in de EU-wetgeving vastgelegde rechten daadwerkelijk kunnen laten gelden.

In het verslag wordt ook erkend dat aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt met de voorbereiding van het voor 2012 geplande voorstel voor nieuwe EU-regels inzake gegevensbescherming.

Laatste wijziging: 05.02.2013
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven