RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο

Γλωσσάριο

Αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις

Ο στόχος της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις, στα πλαίσια του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, είναι να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο ασφάλειας για τους ευρωπαίους πολίτες με την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Σε αυτό αναφέρεται ο τίτλος V της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Κεφάλαια I, IV και V).

Η αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις αφορά ειδικότερα:

  • τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αστυνομικών υπηρεσιών,
  • τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών τελωνειακών υπηρεσιών,
  • τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών δικαστικών αρχών.

Εφαρμόζεται με τη στήριξη οργανισμών που ιδρύθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως της Eurojust, της Europol και του Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου.

Η συνεργασία που διεξάγεται στο πλαίσιο του τίτλου V συνεπάγεται επίσης την προσέγγιση των κανόνων ποινικού δικαίου των κρατών μελών, καθώς και την εφαρμογή μηχανισμών αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών σε ποινικές υποθέσεις. Μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση, με εξαίρεση την επιχειρησιακή συνεργασία, υιοθετούνται από το Συμβούλιο (με ψηφοφορία ειδικής πλειοψηφίας) και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Η νομοθεσία μπορεί είτε να προταθεί από την Επιτροπή, είτε να αποτελέσει πρωτοβουλία ενός τετάρτου των κρατών μελών.

Σε περιπτώσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα, είναι δυνατόν να προταθούν ελάχιστοι κανόνες για τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αναγνώρισης των δικαστικών αποφάσεων και διαταγών καθώς και του ορισμού των αδικημάτων και των κυρώσεων στους τομείς της ιδιαιτέρως σοβαρής εγκληματικότητας. Μεσω ενός μηχανισμού πέδης έκτακτης ανάγκης (“emergency brake”), τα κράτη μέλη δύνανται να αναστείλουν την έγκριση αυτών των κανόνων, καθιστώντας απαραίτητη τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συναίνεση, τα κράτη μέλη δύνανται να θέσουν σε εφαρμογή την πρόταση μέσω ενισχυμένης συνεργασίας.

Αρχικά, ο τίτλος VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση περιλάμβανε διατάξεις που θέσπιζαν συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Ωστόσο η συνθήκη του Άμστερνταμ μείωσε τους τομείς που καλύπτονται από τον τίτλο VI μεταθέτοντας ορισμένο αριθμό από αυτούς στη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (πρώτο πυλώνα) ήτοι τίτλο ΙV με τίτλο «άδειες εισόδου, άσυλο, μετανάστευση και άλλες πολιτικές που συνδέονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων». Στον τίτλο VI της συνθήκης ΕΕ (τρίτος πυλώνας) εξακολουθούν να προβλέπονται διατάξεις σχετικά με την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, οι τίτλοι αυτοί αποτελούν ένα σύνολο νομικών βάσεων του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Μετά την εξάλειψη του τρίτου πυλώνα, η συνθήκη της Λισσαβόνας συγκεντρώνει αυτές τις διατάξεις στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό τον τίτλο V "Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης".

Βλέπε:

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας