RSS
Alfabetische index

Glossarium

Initiatiefrecht

Teneinde haar rol van hoedster van de Verdragen en het algemeen belang ten volle te kunnen vervullen, is de Commissie een recht van initiatief toegekend op grond waarvan zij het recht en de plicht heeft om voorstellen te doen over de onderwerpen die in het Verdrag zijn opgenomen, hetzij omdat het Verdrag dit uitdrukkelijk bepaalt, hetzij omdat de Commissie dit noodzakelijk acht.

Dit initiatiefrecht geldt uitsluitend voor wetgeving van de Unie omdat de Raad in beginsel slechts "op voorstel van de Commissie" besluiten neemt, om er zo voor te zorgen dat elk initiatief in een samenhangend kader past.

Voorts kunnen de Raad en het Europees Parlement de Commissie uitnodigen initiatieven uit te werken indien zij zulks nodig achten.

Het initiatiefrecht wordt beschouwd als een essentieel onderdeel van het institutionele evenwicht van de Europese Unie.

Het Verdrag van Amsterdam heeft het initiatiefrecht van de Commissie uitgebreid met de nieuwe beleidsdomeinen (gezondheidszorg en werkgelegenheid), met aangelegenheden aangaande het vrije verkeer van personen en met de derde pijler.

Volgens het Verdrag van Lissabon zal de derde pijler inzake justitie en binnenlandse zaken na een vijfjarige overgangsperiode volledig verdwijnen en zal het gemeenschappelijk beleid ter zake in de eerste pijler worden opgenomen. De Commissie deelt het initiatiefrecht voor bepaalde aspecten van justitie en binnenlandse zaken met een kwart van de lidstaten.

Het Verdrag van Lissabon verleent de burgers van de EU initiatiefrecht, waardoor deze nauwer bij het Europese besluitvormingsproces betrokken worden. Dit recht houdt in dat zij met de handtekening van ten minste één miljoen burgers uit een significant aantal lidstaten voorstellen aan de Commissie kunnen doen.

In bepaalde gevallen behouden ook de lidstaten initiatiefrecht. Zij kunnen kwesties naar de Europese Raad doorverwijzen indien zij van mening zijn dat hun wezenlijke nationale belangen op het spel staan.

Zie ook:

Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven