RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο

Γλωσσάριο

Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ)

Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου υπεγράφη στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950, υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Θεμελίωσε ένα πρωτότυπο σύστημα διεθνούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με το οποίο παρείχε στα άτομα το πλεονέκτημα του δικαστικού ελέγχου όσον αφορά το σεβασμό των δικαιωμάτων τους. Η σύμβαση που επικυρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης, καθιέρωσε διάφορα όργανα ελέγχου με έδρα το Στρασβούργο:

  • Επιτροπή επιφορτισμένη με την προηγούμενη μελέτη των προσφυγών που υποβάλλονται από ένα κράτος ή, ενδεχομένως από ένα άτομο
  • Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο οποίο προσφεύγει η Επιτροπή ή ένα κράτος μέλος μετά από έκθεση της Επιτροπής (σε περίπτωση δικαστικής διευθέτησης)
  • Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης που εκτελεί χρέη "θεματοφύλακα" της ΕΣΔΑ και στην οποία ανατίθεται η πολιτική διευθέτηση μιας διαφοράς στην περίπτωση που η υπόθεση δεν έχει παραπεμφθεί στο Δικαστήριο.

Ο αυξανόμενος αριθμός των υποθέσεων προς διεκπεραίωση επέβαλε την μεταρρύθμιση του μηχανισμού ελέγχου που θεσπίστηκε από τη σύμβαση. Στα πλαίσια αυτά τα εν λόγω όργανα αντικαταστάθηκαν, την 1η Νοεμβρίου 1998, από ένα ενιαίο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η απλούστευση των δομών επέτρεψε τη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών καθώς και την ενίσχυση του νομικού χαρακτήρα του συστήματος.

Η ιδέα της προσχώρησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ΕΣΔΑ διατυπώθηκε επανειλημμένα αλλά σε γνώμη της 28ης Μαρτίου 1996, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απεφάνθη ότι η Κοινότητα δεν έχει τη δυνατότητα να προσχωρήσει στη σύμβαση δεδομένου ότι η συνθήκη ΕΚ δεν προέβλεπε καμία αρμοδιότητα για θέσπιση κανόνων ή σύναψη διεθνών συμφωνιών σε θέματα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Το γεγονός αυτό δεν εμπόδισε τη σαφή αναφορά στο κείμενο της συνθήκης του Άμστερνταμ στο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία εγγυάται η σύμβαση, σχηματοποιώντας παράλληλα τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον εν λόγω τομέα. Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των δύο δικαστηρίων, η πρακτική που ανέπτυξε το Δικαστήριο να ενσωματώσει τις αρχές της σύμβασης στο δίκαιο της Ένωσης, επέτρεψε να διατηρηθεί η συνοχή στις εργασίες των δικαστηρίων αυτών καθώς και η ανεξαρτησία τους.

Όσον αφορά τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας την 1η Δεκεμβρίου 2009, η Συνθήκη της ΕΕ παρέχει τώρα τη νομική βάση για την προσχώρηση της Ένωσης στην ΕΣΑΔ. Αυτό θα επιτρέψει να ερμηνεύεται το δίκαιο της ΕΕ υπό το φως της Σύμβασης, και να βελτιώνεται η νομική προστασία των πολιτών της ΕΕ, επεκτείνοντας σε πράξεις της Ένωσης την προστασία της οποίας χαίρουν οι πολίτες από τα κράτη μέλη.

Βλέπε:

 

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας