RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο

Γλωσσάριο

Ενισχυμένη συνεργασία

Η ενισχυμένη συνεργασία παρέχει τη δυνατότητα μιας στενότερης συνεργασίας μεταξύ των χωρών της Ένωσης οι οποίες επιθυμούν να συνεχίσουν την εμβάθυνση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, σεβόμενες το νομικό πλαίσιο της Ένωσης. Τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μπορούν έτσι να προχωρήσουν με διαφορετικούς ρυθμούς ή/και στόχους το καθένα. Ωστόσο, η ενισχυμένη συνεργασία δεν επιτρέπει τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων, έτσι όπως προβλέπονται από τις Συνθήκες, ούτε μπορεί να εφαρμοστεί σε τομείς που εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Ένωσης. Επιπλέον, η ενισχυμένη συνεργασία εφαρμόζεται μόνον ως έσχατη λύση, εφόσον το Συμβούλιο διαπιστώνει ότι οι επιδιωκόμενοι στόχοι τής συνεργασίας αυτής δεν μπορούν να επιτευχθούν μέσα σε εύλογο χρόνο από την Ένωση στο σύνολό της.

Το γενικό σύστημα της ενισχυμένης συνεργασίας προβλέπεται από τη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (τίτλος ΙV). Κατ' αρχήν, στην ενισχυμένη συνεργασία πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον εννέα κράτη μέλη, ωστόσο είναι ανοιχτή σε κάθε κράτος που επιθυμεί να συμμετάσχει. Δεν πρέπει να εισάγει διάκριση μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών και των υπολοίπων. Οι πράξεις που θεσπίζονται στο πλαίσιο ενισχυμένης συνεργασίας δεσμεύουν μόνο τα κράτη μέλη που συμμετέχουν σε αυτήν, και δεν αποτελούν τμήμα τού κεκτημένου. Οι ενισχυμένες συνεργασίες οφείλουν να διευκολύνουν την πραγμάτωση των στόχων της Ένωσης, να διαφυλάσσουν τα συμφέροντά της και να ενισχύουν τη διαδικασία ολοκλήρωσής της.

Πέρα από το γενικό σύστημα, ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται στη συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Τίτλος ΙΙΙ). Αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο αποδέχεται τις αιτήσεις των κρατών μελών να ξεκινήσουν ενισχυμένη συνεργασία. Οι αποφάσεις με τις οποίες εγκρίνεται συνεργασία στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) λαμβάνονται ομόφωνα από το Συμβούλιο, σεβόμενες τις απόψεις τού ύπατου εκπροσώπου της Ένωσης για τις εξωτερικές υποθέσεις και την πολιτική ασφαλείας καθώς και της Επιτροπής. Ψηφίζουν μόνο τα μέλη του Συμβουλίου που αντιπροσωπεύουν τα κράτη μέλη τα οποία συμμετέχουν στην ενισχυμένη συνεργασία. Γνωστοποιήσεις για τη συμμετοχή σε υπό εξέλιξη ενισχυμένη συνεργασία υποβάλλονται στο Συμβούλιο και την Επιτροπή και, για θέματα που αφορούν την ΚΕΠΠΑ, στον ύπατο εκπρόσωπο. Εκτός από τις αποφάσεις που αφορούν στρατιωτικά και αμυντικά θέματα, το Συμβούλιο δύναται, υπό ορισμένες συνθήκες, να αποφασίζει ομόφωνα να εκδώσει απόφαση με ειδική πλειοψηφία ή με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία.

Η έννοια της «ενισχυμένης συνεργασίας» εισήχθη από τη συνθήκη του Άμστερνταμ τόσο στη συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), στην οποία αφορά τη δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, όσο και στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΣΕΚ). Η συνθήκη της Νίκαιας επέφερε σημαντικές αλλαγές με στόχο την απλούστευση του μηχανισμού. Ειδικότερα, ένα κράτος μέλος δεν μπορεί πλέον να αντιταχθεί στη θέσπιση ενισχυμένης συνεργασίας, όπως προέβλεπε η συνθήκη του Άμστερνταμ αρχικά. Η συνθήκη της Λισσαβόνας, προκειμένου να βελτιώσει τη συνεργασία και να την καταστήσει πιο εύστοχη, προέβλεψε επιπρόσθετες τροποποιήσεις οι οποίες συνδέονται κυρίως με τη διαδικασία δρομολόγησης τής ενισχυμένης συνεργασίας, καθώς και τη λήψη αποφάσεων στο πλαίσιο τής συνεργασίας αυτής.

Βλέπε:

 

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας