RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο

Γλωσσάριο

Οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή

Η οικονομική και κοινωνική συνοχή εκφράζει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και των περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προωθεί την ισόρροπη ανάπτυξη της κοινοτικής επικράτειας, τον περιορισμό των διαρθρωτικών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών της Ένωσης καθώς και την ουσιαστική ισότητα ευκαιριών για όλους τους ανθρώπους. Στην πράξη, αυτό επιτυγχάνεται με διάφορες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις, ιδίως με τις παρεμβάσεις των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Κάθε τριετία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποβάλλει έκθεση για την πρόοδο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής και για τη συμβολή των κοινοτικών πολιτικών σε αυτήν την πρόοδο.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο στόχος της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής ανάγεται στη Συνθήκη της Ρώμης (1957), στο προοίμιο της οποίας γίνεται αναφορά στον περιορισμό των αναπτυξιακών ανισοτήτων μεταξύ των περιφερειών. Τη δεκαετία του 1970, ελήφθησαν τα πρώτα κοινοτικά μέτρα για το συντονισμό και τη χρηματοδοτική συμπλήρωση των εθνικών μέσων. Στη συνέχεια, αυτά τα μέτρα αποδείχθηκαν ανεπαρκή λόγω της κατάστασης στην Κοινότητα, όπου η δημιουργία της εσωτερικής αγοράς, αντίθετα με τις προβλέψεις, δεν κατόρθωσε να εξομαλύνει τις διαφορές μεταξύ των περιφερειών. Με την έγκριση της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης το 1986, συμπεριλήφθηκε στους στόχους, εκτός από την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς, η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η συνθήκη του Μάαστριχτ (1992) ενσωμάτωσε τελικά την πολιτική αυτή στη συνθήκη ΕΚ (άρθρα 158 έως 162).

Η οικονομική και κοινωνική συνοχή υλοποιείται κυρίως μέσω της περιφερειακής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκτός από τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής και τη διεύρυνση προς τις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης το 2004, η περιφερειακή πολιτική αποτέλεσε ένα από τα μεγάλα διακυβεύματα που συζητήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος δράσης 2000 που καλύπτει την περίοδο 2000-2006, κυρίως λόγω των δημοσιονομικών επιπτώσεών της.

Η περιφερειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης με χρηματοδότηση 348 δισ. ευρώ (2006) για την περίοδο 2007-2013.

Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε 27 κράτη μέλη τον Ιανουάριο του 2007 ανατρέπει τα δεδομένα. Η έκταση της Ένωσης αυξάνεται κατά περισσότερο από 25%, ο δε πληθυσμός της κατά περισσότερο από 20%, ενώ το ΑΕγχΠ της μόλις κατά 5%. Το μέσο ΑΕγχΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανά κάτοικο μειώνεται κατά περισσότερο από 10%, ενώ οι περιφερειακές ανισότητες διπλασιάζονται. Δεδομένου ότι το 60% περίπου των περιφερειών που παρουσιάζουν καθυστέρηση στην ανάπτυξή τους βρίσκεται εφεξής στα 12 κράτη μέλη που προσχώρησαν από το 2004 και μετά, το κέντρο βάρους της περιφερειακής πολιτικής μετατοπίζεται προς ανατολάς.

Για την περίοδο 2007-2013, η οικονομική και κοινωνική συνοχή θα επικεντρωθεί περισσότερο στα κρίσιμα προβλήματα ανάπτυξης, όπως η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων απασχόλησης, συνεχίζοντας συγχρόνως να υποστηρίζει τις περιφέρειες που δεν θα έχουν επιτύχει ακόμα το στόχο της πραγματικής σύγκλισης. Εξακολουθούν επίσης να είναι αναγκαίες διαρθρωτικές παρεμβάσεις στις γεωγραφικές περιφέρειες που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες διαρθρωτικές δυσκολίες (περιφέρειες βιομηχανικής ανασυγκρότησης, αστικές, αγροτικές ή εξαρτώμενες από την αλιεία περιφέρειες, περιφέρειες με έντονα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα). Τέλος, η απλοποίηση και η αποκέντρωση στη διαχείριση των χρηματοδοτικών μέσων της περιφερειακής πολιτικής (των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής) θα αποτελέσουν βασικούς στόχους κατά την επόμενη μεταρρύθμιση της περιφερειακής πολιτικής για την περίοδο 2007-2013. 

Βλέπε :

 

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας