RSS
Alfabetische index

Glossarium

Verdeling van de bevoegdheden

Het Verdrag van Lissabon verduidelijkt de verdeling van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten. Het verdrag legt naast het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel ook het attributiebeginsel vast (artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie - VEU). Dit beginsel bepaalt dat de Unie uitsluitend handelt binnen de bevoegdheidsgrenzen die de lidstaten haar op bepaalde gebieden hebben toegekend.

Er zijn drie bevoegdheidstypes:

  • De exclusieve bevoegdheden: zij worden bepaald in artikel 3 van het Verdrag betreffende de werking van de EU (VWEU). Alleen de Unie is gemachtigd om op deze gebieden wetten te maken. De Unie mag ook internationale overeenkomsten sluiten wanneer dat door een wetgevingsbesluit van de Unie bepaald wordt of wanneer deze overeenkomst noodzakelijk is om een van haar exclusieve bevoegdheden uit te oefenen.
  • De gedeelde bevoegdheden: worden in artikel 4 van het VWEU bepaald. De Unie en de lidstaten mogen op deze gebieden wetten maken. De lidstaten mogen hun bevoegdheid uitoefenen, zolang de Unie haar bevoegdheid niet heeft uitgeoefend of wanneer zij de uitoefening van haar bevoegdheid opgeeft. De lidstaten mogen de Commissie ook verzoeken om een aangenomen wetgevingsbesluit in een van deze gedeelde gebieden in te trekken om de naleving van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel beter te garanderen (aan het Verdrag van Lissabon gehechte verklaring nr. 18).
  • De gebieden waarin de lidstaten bevoegd blijven, maar waarin de Unie hun optreden mag aanvullen door ondersteunend of coördinerend op te treden.

Deze bevoegdheden kunnen uitgebreid worden door de toepassing van de flexibiliteitsclausule (artikel 352 VWEU). Dankzij deze clausule kunnen aan de Unie extra bevoegdheden gegeven worden wanneer de handelingsmiddelen voor de verwezenlijking van een van haar doelstellingen niet door de verdragen bepaald worden.

Het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel garanderen de naleving van deze bevoegdheidsverdeling. De nationale parlementen krijgen een rol toebedeeld in de controle van de naleving van het subsidiariteitsbeginsel.

Zie ook:

Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven