RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο

Γλωσσάριο

Κατανομή αρμοδιοτήτων

Στη συνθήκη της Λισσαβόνας διευκρινίζεται η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ένωσης και των κρατών μελών. Παράλληλα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, θέτει την αρχή της δοτής αρμοδιότητας (άρθρο 5 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση – ΣΕΕ). Δυνάμει της αρχής αυτής, η Ένωση ενεργεί μόνον εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων που της αναθέτουν τα κράτη μέλη σε συγκεκριμένους τομείς.

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες αρμοδιοτήτων:

  • Αποκλειστικές αρμοδιότητες: προβλέπονται από το άρθρο 3 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ). Μόνον η Ένωση δύναται να νομοθετεί σε αυτούς τους τομείς. Η Ένωση μπορεί επίσης να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες εφόσον η σύναψη αυτή προβλέπεται σε νομοθετική πράξη της Ένωσης ή εφόσον αυτή η συμφωνία είναι απαραίτητη για την άσκηση μίας εκ των αποκλειστικών αρμοδιοτήτων της.
  • Συντρέχουσες αρμοδιότητες: Προβλέπονται στο άρθρο 4 της ΣΛΕΕ. Η Ένωση και τα κράτη μέλη δύνανται να νομοθετούν σε αυτούς τους τομείς. Τα κράτη μέλη μπορούν να ασκούν την αρμοδιότητά τους εφόσον η Ένωση δεν ασκεί τη δική της ή εφόσον παραιτείται από την άσκησή της. Τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να ζητήσουν από την Επιτροπή να καταργήσει μία εγκριθείσα νομοθετική πράξη σε έναν από αυτούς τους κοινούς τομείς, προκειμένου να διασφαλίσει καλύτερα την τήρηση των αρχών επικουρικότητας και αναλογικότητας (δήλωση αριθ. 18 που επισυνάπτεται στη συνθήκη της Λισσαβόνας)˚
  • Οι τομείς για τους οποίους τα κράτη μέλη παραμένουν αρμόδια αλλά στους οποίους η Ένωση δύναται να συμπληρώσει τη δράση τους προβαίνοντας σε δράσεις στήριξης και συντονισμού.

Οι αρμοδιότητες αυτές μπορούν να διευρυνθούν με την εφαρμογή της ρήτρας ευελιξίας (άρθρο 352 ΣΛΕΕ). Η εν λόγω ρήτρα επιτρέπει την ανάθεση περαιτέρω εξουσιών στην Ένωση εφόσον τα αναγκαία μέσα δράσης για την επίτευξη ενός εκ των στόχων της δεν προβλέπονται από τις Συνθήκες.

Οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας παίζουν ρόλο ρυθμιστή των αρμοδιοτήτων, ώστε να εξασφαλίζεται ο σεβασμός αυτής της κατανομής των αρμοδιοτήτων. Αναγνωρίζεται ο ρόλος των εθνικών κοινοβουλίων στον έλεγχο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας.

Βλέπε:

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας