RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Reagowanie UE na sytuacje niestabilności

Omawiany komunikat proponuje strategię wspólnej i skoordynowanej reakcji Unii Europejskiej (UE) na sytuacje niestabilności w krajach spoza UE. Strategia ta opiera się na lepszym wykorzystaniu różnych instrumentów rozwoju i bezpieczeństwa, którymi dysponuje UE, na poziomie politycznym, dyplomatycznym, humanitarnym.

AKT

Komunikat Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów – Strategie reagowania UE na sytuacje niestabilności – podejmowanie działań w trudnych warunkach na rzecz zrównoważonego rozwoju, stabilności i pokoju [COM(2007) 643 wersja ostateczna – nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

STRESZCZENIE

Sytuacje niestabilności stanowią poważną przeszkodę dla zrównoważonego rozwoju, stabilności regionalnej i bezpieczeństwa międzynarodowego. Powstają w wyniku połączenia wielu czynników, takich jak słabość gospodarki pod względem strukturalnym, pewne niedoskonałości demokratycznych rządów, degradacja środowiska lub dostęp do zasobów naturalnych. W takiej sytuacji państwo nie chce lub nie może dopełnić obowiązków związanych z dostawą podstawowych usług, zagospodarowania zasobów, państwa prawa, bezpieczeństwa i ochrony ludności oraz ochrony i promowania praw i wolności obywateli.

Unia – z pozycji głównego inicjatora pomocy humanitarnej i rozwojowej oraz pierwszoplanowej roli w sprawach polityki międzynarodowej i bezpieczeństwa – ponosi szczególną odpowiedzialność za reagowanie na sytuacje niestabilności.

W dziedzinie zapobiegania sytuacjom niestabilności istnieją narzędzia wczesnego ostrzegania, analizy, nadzoru i oceny. Współpraca na rzecz rozwoju oraz instrumenty polityczne odgrywają ważną rolę we wprowadzaniu środków prewencyjnych. Z jednej strony współpraca na rzecz rozwoju skierowana jest na głębokie przyczyny sytuacji kryzysowej. W takim kontekście dokumenty strategiczne stanowią potencjał wymagający wzmocnienia. Z drugiej strony dialog polityczny – niezbędny element porozumienia o współpracy UE z krajem trzecim – może pomóc przy opracowaniu strategii krajowych, mających na celu trwałe wyjście z niestabilnej sytuacji.

Reakcją na niestabilność jest w pierwszej kolejności długoterminowa współpraca na rzecz rozwoju, w szczególności przy pomocy dokumentów strategicznych. W przypadku gdy nie jest już to możliwe z powodu pogorszenia sytuacji, UE stosuje instrumenty polityczne i dyplomatyczne. Wreszcie kiedy sytuacja niestabilności przechodzi w kryzys wymagający wsparcia ludności, niesiona jest pomoc humanitarna.
Reakcja na niestabilność musi być dostosowana do sytuacji danego kraju: reakcja strategiczna musi być skoncentrowana na perspektywie długoterminowej, a pomoc wstępna – na zaspokojeniu najpilniejszych potrzeb ludności, zwłaszcza z grup najbardziej wrażliwych. Ponadto należy unikać sytuacji, w których niektóre kraje będą pomijane przy udzielaniu pomocy, poprzez podejmowanie wysiłków na rzecz komplementarności działań dzięki kodeksowi postępowania UE i – w ramach pomocy humanitarnej – metodologii identyfikacji zapomnianych kryzysów. Na szczeblu UE konieczny jest także zwiększony poziom koordynacji.

Zarządzanie etapem pokryzysowym zapewniane jest przez ramy strategiczne „Łączenie pomocy doraźnej, odbudowy i rozwoju” (LRRD), które mają na celu stworzenie płynnego przejścia od wycofania pomocy humanitarnej i przejścia do działań na rzecz rozwoju. Komisja podkreśla konieczność udoskonalenia tych ram, w szczególności poprzez lepszą integrację władz rządowych, rozwoju instytucjonalnego i bezpieczeństwa.

W reagowaniu na niestabilność UE powinna lepiej skorelować środki, którymi dysponuje, tzn. instrumenty wspólnotowe, mechanizmy polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony (EPBiO), a także pomocy dwustronnej państw członkowskich. Powinna zwłaszcza popierać wzmocnienie współdziałania między istniejącymi instrumentami finansowymi, takimi jak:

  • Europejski Fundusz Rozwoju (EFR), finansujący elastyczne mechanizmy działań po kryzysie oraz przejście do fazy rozwoju,
  • instrumenty współpracy na rzecz rozwoju (DCI) oraz Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI), które przewidują specjalną procedurę pilną, umożliwiającą przejście do fazy rozwoju oraz środki szczególne do wdrożenia, kiedy instrumenty stabilności i pomocy humanitarnej nie mogą być użyte,
  • instrument na rzecz stabilności, umożliwiający udzielenie wsparcia w sytuacji kryzysu lub nadchodzącego kryzysu, wstępnej stabilizacji politycznej po kryzysie lub szybki powrót do normalności po klęsce żywiołowej,
  • instrument pomocy humanitarnej – stosowany, kiedy kryzysy mają skutki humanitarne, niezależnie od poziomu niestabilności i przyczyn kryzysu,
  • program tematyczny „Podmioty niepaństwowe i władze lokalne” oraz europejski instrument na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka (EIDHR), który przewiduje procedury stosowane w sytuacjach niesprzyjających rozwojowi współuczestnictwa lub poszanowaniu praw człowieka. Zwłaszcza EIDHR umożliwia finansowanie działań bez zatwierdzenia przez rządy krajów partnerskich, co jest fundamentalne w niektórych sytuacjach braku stabilizacji.
  • wsparcie budżetowe, które było często wykorzystywane przez Komisję w sytuacjach pokonfliktowych, w odpowiedzi na najpilniejsze potrzeby finansowe, aby skonsolidować kluczowe funkcje państwa i zachować stabilność społeczną.

Komisja proponuje także całą gamę działań, takich jak:

  • przyjęcie i wdrożenie zasad prawidłowego międzynarodowego zaangażowania darczyńcy w państwach i sytuacjach niestabilnych (DE ) (EN ) (ES ) (FR ), opracowanych przez Komitet Pomocy Rozwojowej (DAC) Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD),
  • częstsze włączanie kwestii niestabilności w dialog polityczny z niestabilnymi krajami partnerskimi,
  • regularna wymiana analiz ryzyka przeprowadzanych zarówno w terenie, jak i w siedzibie, i odpowiadających im reakcji UE,
  • wprowadzenie planu warunków pomocy dwustronnej i wspólnotowej ze szczególnym uwzględnieniem uzupełniania się wspólnych działań WPZiB/EPBiO, instrumentu stabilizacji, instrumentu na rzecz pokoju w Afryce i narzędzi współpracy długoterminowej,
  • weryfikacja narzędzi ewaluacji i analizy dotyczących rządzenia, konfliktów i monitorowania katastrof,
  • poprawa mechanizmu wsparcia budżetowego, w tym przy pomocy zwiększonej koordynacji z międzynarodowymi instytucjami finansowymi,
  • intensyfikacja partnerstwa z Organizacją Narodów Zjednoczonych i innymi organizacjami wielostronnymi.

AKTY POWIĄZANE

Konkluzje Rady w sprawie reakcji UE na sytuacje niestabilności. Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych – 19 listopada 2007 r. [nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Rada w imieniu UE zatwierdza między innymi zasady prawidłowego międzynarodowego zaangażowania w państwach i sytuacjach niestabilnych. Zawnioskowała także do Komisji o przedstawienie na 2009 r. planu wdrożenia opartego na konkluzjach.

Ostatnia aktualizacja: 31.01.2008
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony