EUROPA

STRESZCZENIE

Misją Europejskiej Agencji Obrony jest wspieranie Rady i państw członkowskich w ich wysiłkach na rzecz poprawy zdolności obronnych Unii Europejskiej (UE) w dziedzinie zarządzania kryzysowego i wspierania Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (WPBiO).

W pracach Agencji uczestniczą wszystkie państwa członkowskie UE z wyjątkiem Danii (zgodnie z art. 5 Protokołu w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Dania nie uczestniczy w opracowywaniu i wykonywaniu decyzji i działań Unii Europejskiej, które mają wpływ na kwestie polityczno-obronne). Siedzibą Agencji jest Bruksela.

Agencja działa pod kierownictwem i kontrolą polityczną Rady. Rada określa corocznie wytyczne dotyczące działalności Agencji, w szczególności w odniesieniu do programu prac i ram finansowych Agencji. Agencja składa Radzie regularne sprawozdania ze swojej działalności.

Obszary działania

Do głównych zadań Agencji należy:

• rozwój zdolności obronnych w zakresie zarządzania kryzysowego. Agencja określa przyszłe potrzeby UE w dziedzinie obrony, koordynuje realizację Europejskiego planu działania w sprawach budowania zdolności obronnych i harmonizacji wymagań wojskowych, proponuje wspólne działania w obszarze operacyjnym i zapewnia ocenę priorytetów finansowych,
• promowanie i wzmacnianie europejskiej współpracy w dziedzinie uzbrojenia. Agencja proponuje nowe wielostronne projekty współpracy, działa w celu koordynacji istniejących programów oraz zarządza określonymi programami,
• wzmacnianie europejskiej bazy przemysłowej i technologicznej w dziedzinie obronności i tworzenie konkurencyjnego europejskiego rynku wyposażenia obronnego. Agencja opracowuje odpowiednie polityki i strategie w porozumieniu z Komisją i przemysłem, rozwija i harmonizuje odpowiednie zasady i regulacje,
• zwiększanie efektywności europejskich badań i technologii w dziedzinie obronności. W konsultacji z Komisją Agencja promuje i koordynuje działania badawcze mające na celu zaspokajanie przyszłych potrzeb w dziedzinie zdolności obronnych.

Organizacja

Agencja ma osobowość prawną. Jej organami są m.in. Szef Agencji, Rada Sterująca i Dyrektor Naczelny:

• Szefem Agencji jest Wysoki Przedstawiciel UE do Spraw Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Jest on odpowiedzialny za ogólną organizację i funkcjonowanie Agencji. Zapewnia również, że podległy mu Dyrektor Naczelny Agencji realizuje wytyczne określone przez Radę i wykonuje decyzje przyjęte przez Radę Sterującą,
• Rada Sterująca jest organem decyzyjnym Agencji. W jej skład wchodzi po jednym przedstawicielu z każdego uczestniczącego państwa członkowskiego oraz przedstawiciel Komisji. Rada Sterująca odbywa przynajmniej dwa posiedzenia w roku na poziomie ministrów obrony. Rada Sterująca może również odbywać posiedzenia w różnych składach (takich jak Narodowi Dyrektorzy ds. Badań Obronnych, Narodowi Dyrektorzy ds. Uzbrojenia itp.). Szef Agencji zwołuje i przewodniczy posiedzeniu Rady Sterującej,
• Dyrektor Naczelny Agencji jest powoływany przez Radę Sterującą na wniosek Szefa Agencji na okres trzech lat. Rada Sterująca może przedłużyć ten okres o dwa lata. Dyrektor Naczelny jest szefem personelu Agencji i jest odpowiedzialny za nadzór i koordynację jej jednostek organizacyjnych. Dyrektor Agencji ma dwóch zastępców, którzy są również mianowani przez Radę Sterującą na tych samych warunkach.

Komisja jest członkiem Rady Sterującej bez prawa głosu i w pełni uczestniczy w pracy Agencji. Komisja, w imieniu Wspólnoty, może również uczestniczyć w projektach i programach Agencji.

Projekty ad hoc

Agencja zapewnia państwom członkowskim możliwość prowadzenia projektów ad hoc, tj. dotyczących konkretnego tematu, w które zaangażowane są tylko zainteresowane państwa członkowskie. Ponadto Rada Sterująca może zezwolić osobom trzecim na udział w projektach ad hoc i w tej sytuacji określa warunki współpracy między Agencją i osobami trzecimi.

Zasady finansowe

Postanowienia finansowe stosowane do budżetu ogólnego Agencji są przyjmowane przez Radę, stanowiącą jednomyślnie. Dochody składają się z różnych dochodów i wkładów wpłaconych przez państwa członkowskie uczestniczące w działaniach Agencji.

Rada Sterująca, na wniosek Dyrektora Naczelnego lub państwa członkowskiego, może zadecydować o powierzeniu Agencji przez państwo członkowskie, na zasadach umownych, administracyjnego i finansowego zarządzania określonymi działaniami w ramach jej kompetencji. Rada Sterująca może również upoważnić Agencję do zawierania umów w imieniu niektórych państw członkowskich.

Relacje z organizacjami i państwami trzecimi

W ramach swojej misji Agencja może nawiązywać współpracę z krajami trzecimi. Może także współpracować z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) (EN) (FR) lub Organizacja Współpracy w kwestii Wspólnego Uzbrojenia (OCCAR) (EN). Współpraca z organizacjami i państwami trzecimi dotyczy w szczególności:

• stosunków między Agencją i osobami trzecimi,
• przepisów dotyczących konsultacji w zakresie zagadnień związanych z pracą Agencji,
• kwestii bezpieczeństwa.

Kontekst

Europejska Agencja Obrony została ustanowiona na podstawie artykule 42, ustęp 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Jej zadania są wymienione w artykule 45 TUE. Europejska Agencja jest podstawowym elementem polityki bezpieczeństwa i obrony UE. W istocie, zapewnia ona prawne i instytucjonalne ramy współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinie obronności.