RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Strategia przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia

Niniejszy dokument zawiera kompleksowy plan działań Unii Europejskiej w walce z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia (BMR). Strategia UE podkreśla znaczenie prowadzenia zdecydowanych działań w celu zapobiegania powstawaniu programów rozprzestrzeniania broni masowego rażenia (BMR) i broni rakietowej służących do ich przenoszenia oraz w celu utrudniania i likwidowania takich programów.

AKT

Strategia UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (DE ) (EN ) (FR ). Bruksela, dnia 12 grudnia 2003 r. [Nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym].

STRESZCZENIE

Unia Europejska powinna prowadzić zdecydowane działania z zastosowaniem całego zakresu swoich instrumentów i polityk w celu zapobiegania powstawaniu programów rozprzestrzeniania broni masowego rażenia (BMR) i broni rakietowej służących do ich przenoszenia oraz w celu utrudniania prowadzenia i, o ile to możliwe, likwidowania takich programów.

Choć ustalenia przewidziane w umowach międzynarodowych i mechanizmy kontroli eksportu spowolniły rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, szereg państw, a nawet grup terrorystycznych, próbowały lub nadal próbują rozwijać takie typy broni.

Rosnące zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa

Rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, szczególnie broni nuklearnej, chemicznej i biologicznej oraz środków jej przenoszenia (rakiety średniego i długiego zasięgu, pociski manewrujące i bezzałogowe statki powietrzne) stanowi rosnące zagrożenie.

Rozprzestrzenianie broni masowego rażenia w połączeniu z rozprzestrzenianiem technologii i wiedzy o podwójnym zastosowaniu zwiększa ryzyko, że taka broń będzie stosowana przez państwa lub zostanie zdobyta przez grupy terrorystyczne, które mogłyby bezpośrednio lub pośrednio zagrozić UE, w tym jej szerszym interesom (społeczności emigrantów i interesom gospodarczym).

W kierunku skutecznej wielostronnej reakcji

W ramach skutecznej walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia UE powinna przyjąć energiczne i wielostronne podejście we współpracy ze Stanami Zjednoczonymi i innymi partnerami. Kontrola wywozu oraz wsparcie dla wielostronnych instytucji odpowiedzialnych za sprawdzanie i gwarantowanie przestrzegania traktatów są uważane za podstawowe.

Obok środków zapobiegawczych (traktatów wielostronnych i systemów kontroli wywozu) są stosowane, jeśli to konieczne, środki przymusu na podstawie rozdziału VII Karty ONZ i prawa międzynarodowego (sankcje selektywne lub globalne, przechwytywanie transportów, użycie siły itp.).

W odpowiedzi na zagrożenie bronią masowego rażenia powinny być brane pod uwagę trzy czynniki:

  • znaczenie podejścia wielostronnego: system traktatów wielostronnych stanowi podstawę prawną dla wszystkich działań UE w sprawie nierozprzestrzeniania broni jądrowej. Powszechne stosowanie norm zawartych w traktatach międzynarodowych i ich protokołach (Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (FR) – NPT, porozumienia Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (EN) – MAEA, Konwencja o zakazie broni chemicznej – CWC, Konwencja o zakazie broni biologicznej i toksycznej (EN) – BTWC, Międzynarodowy kodeks postępowania przeciwko rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych – ICOC i Traktat o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową (FR) – CTBT) jest uznawane za cel polityki UE, podobnie jak poprawa mechanizmów weryfikacji naruszania tych norm,
  • potrzeba wspierania stabilnego środowiska regionalnego i międzynarodowego: UE będzie czuwała nad tworzeniem regionalnych układów bezpieczeństwa, stawiając czoła pierwszym przyczynom rozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz nad tworzeniem procesów regionalnych mających na celu ograniczenie zbrojeń i rozbrojenie. UE zwróci szczególną uwagę na problem rozprzestrzeniania broni masowego rażenia w regionie Morza Śródziemnego,
  • ścisłą współpracę z kluczowymi partnerami: opracowanie wspólnego podejścia i zasad współpracy z kluczowymi partnerami (USA, Rosja, Japonia i Kanada), Organizacją Narodów Zjednoczonych i innymi organizacjami międzynarodowymi jest istotne dla skutecznej realizacji zasad nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia.

Zapobieganie, postrzymywanie i, w miarę możliwości, eliminowanie programów rozprzestrzeniania broni masowego rażenia

UE musi wdrożyć na wszystkich poziomach, w celu zmaksymalizowania ich skuteczności, szeroki zakres dostępnych instrumentów walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia, którymi dysponuje:

  • traktaty wielostronne i mechanizmy weryfikacji,
  • krajowe systemy kontroli wywozu, skoordynowane na szczeblu międzynarodowym,
  • programy współpracy mające na celu zmniejszanie zagrożenia,
  • środki polityczne i gospodarcze,
  • zakaz prowadzenia nielegalnej działalności zakupowej,
  • środki przymusu przewidziane w Karcie Narodów Zjednoczonych.

Realizacja strategii UE opierającej się na planie działań poddawanym regularnym rewizjom koncentruje się wokół czterech osi.

Pierwsza oś: zdecydowane działania przeciw podmiotom rozprzestrzeniającym broń masowego rażenia

  • upowszechnianie stosowania głównych traktatów, porozumień i uzgodnień dotyczących weryfikacji oraz, w razie potrzeby, ich wzmacnianie,
  • promowanie roli Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych,
  • wzmacnianie wsparcia politycznego, finansowego i technicznego dla systemów weryfikacji,
  • wzmacnianie polityki i praktyk dotyczących kontroli wywozu,
  • usprawnienie w ramach Unii Europejskiej środków bezpieczeństwa uniemożliwiających nieuprawniony dostęp do materiałów, sprzętu i wiedzy mających istotne znaczenie dla rozprzestrzeniania broni masowego rażenia,
  • wzmacnianie wykrywania, kontroli i przechwytywania nielegalnego handlu.

Druga oś: stabilne środowisko międzynarodowe i regionalne

  • wzmacnianie wspólnotowych programów współpracy z innymi krajami, skoncentrowanych na wspieraniu rozbrojenia, kontroli i środków bezpieczeństwa w odniesieniu do materiałów, urządzeń i wiedzy mających istotne znaczenie dla rozprzestrzeniania broni masowego rażenia,
  • włączanie kwestii dotyczących nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia do innych działań i polityk UE w celu zwiększenia ich skuteczności.

Trzecia oś: ścisła współpraca ze Stanami Zjednoczonymi i innymi kluczowymi partnerami

Czwarta oś: tworzenie koniecznych struktur w ramach UE

  • stworzenie w ramach Sekretariatu Generalnego Rady centrum monitoringu odpowiedzialnego za zapewnienie spójnego stosowania strategii UE. Od 2004 roku półroczne sprawozdanie okresowe jest przedstawiane Radzie UE do akceptacji.

W grudniu 2006 r. Rada zatwierdziła „dokument strategiczny ” dotyczący kontroli i wzmacniania spójnego stosowania strategii UE przeciwko rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia przy wsparciu udzielanym przez centrum monitorowania broni masowego rażenia. Celem dokumentu jest ustanowienie opartej na współpracy metody pracy umożliwiającej Sekretariatowi Generalnemu Rady, służbom Komisji i państwom członkowskim skuteczną współpracę w walce z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia.

Kontekst

Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Salonikach w dniach 19 do 20 czerwca 2003 r. państwa członkowskie przyjęły deklarację w sprawie nierozprzestrzeniania broni jądrowej, w której zobowiązały się do dalszego rozwijania spójnej strategii wspólnotowej, do końca 2003 r., w odpowiedzi na zagrożenie bronią masowego rażenia. W grudniu 2003 r., wraz z przyjęciem europejskiej strategii bezpieczeństwa „Bezpieczna Europa w lepszym świecie”, Rada Europejska przyjęła strategię przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia.

Niniejsze streszczenie jest rozpowszechniane w celach informacyjnych. Jego celem nie jest interpretacja ani zastąpienie dokumentu referencyjnego, który stanowi jedyną wiążącą podstawę prawną.

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2007

Zobacz także

  • Więcej informacji można uzyskać na portalu Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (EN).
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony