RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens

Dit document omvat een uitgebreid actieplan van de Europese Unie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens (MVW). De EU-strategie benadrukt het belang van het daadkrachtig optreden om de programma's voor de verspreiding van massavernietigingswapens en raketten te voorkomen, te ontmoedigen, tegen te houden en uit te roeien.

BESLUIT

Strategie van de EU ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens . Brussel, 12 december 2003 [Nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad].

SAMENVATTING

De Europese Unie moet daadkrachtig optreden door gebruik te maken van al haar instrumenten en beleidsmaatregelen om de proliferatieprogramma's voor massavernietigingswapens (MVW) en raketten te voorkomen, te ontmoedigen, tegen te houden en – indien mogelijk – volledig uit te roeien.

Het stelsel van internationale verdragen en de regelingen inzake exportcontrole hebben de verspreiding van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen afgeremd, maar een aantal staten streefde c.q. streeft ernaar dergelijke wapens te ontwikkelen.

Een toenemende bedreiging voor de vrede en veiligheid

De verspreiding van massavernietigingswapens, en in het bijzonder nucleaire, chemische en biologische wapens, en hun overbrengingsmiddelen (lange- en middellangeafstandsraketten, kruisraketten en onbemande vliegtuigen) vormt een steeds groter gevaar.

De proliferatie van massavernietigingswapens in combinatie met de verspreiding van technologieën en kennis voor tweeërlei gebruik doet het gevaar toenemen dat deze wapens door staten gebruikt worden of dat zij in het bezit komen van terroristische groeperingen die een rechtstreekse of onrechtstreekse bedreiging voor de EU zouden kunnen inhouden, ook op ruimere basis (buitenlanders en economische belangen).

Voor een doeltreffende, multilaterale reactie

In het kader van een effectieve bestrijding van de verspreiding zou het volstaan dat de EU in samenwerking met de Verenigde Staten en haar andere partners zich sterk en inclusief opstelt. Essentieel hierbij zijn de exportcontrole en de ondersteuning van de multilaterale instellingen die belast zijn met de verificatie en handhaving van de nakoming van deze verdragen.

Naast de preventieve maatregelen (multilaterale verdragen en regelingen voor exportcontrole) zijn er in voorkomend geval nog dwangmaatregelen in het kader van hoofdstuk VII van het VN-Handvest en van het internationale recht (selectieve of wereldwijde sancties, onderscheppen van transport, gebruik van geweld, enz.).

Om het hoofd te bieden aan het gevaar van de MVW moet er met drie elementen rekening gehouden worden:

  • het belang van het multilateralisme: het stelsel van multilaterale verdragen biedt de wettelijke basis voor alle inspanningen van de EU inzake non-proliferatie. De universele toepassing van de in de internationale verdragen en de bijbehorende protocollen genoemde normen (Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (FR)- NPV, akkoorden van de Internationale Organisatie voor Atoomenergie (EN)- IAEA, Verdrag inzake chemische wapens - CWC, Verdrag tot verbod van biologische en toxinewapens (EN)- BTWC, Internationale gedragscode voor de strijd tegen proliferatie van ballististische raketten en alomvattend kernstopverdrag (FR)- CTBT) wordt beschouwd als een politieke doelstelling van de EU, net als de verbetering van de procedures voor het toezicht op de naleving van de vermelde normen;
  • de noodzaak om een stabiele regionale en internationale omgeving te bevorderen: de EU ziet toe op de uitwerking van regionale veiligheidsregelingen – door de achterliggende oorzaken ervan aan te pakken – en van regionale wapenbeheersings- en ontwapeningsprocessen. Bijzondere aandacht gaat uit naar het probleem van de proliferatie in het Middellandse-Zeegebied;
  • een nauwe samenwerking met belangrijke partners: de bepaling van een gemeenschappelijke aanpak en samenwerking met belangrijke partners (de Verenigde Staten, de Russische Federatie, Japan en Canada), de Verenigde Naties en andere internationale organisaties zijn van essentieel belang voor een daadwerkelijke uitvoering van de non-proliferatieregeling inzake de MVW.

Proliferatieprogramma's voorkomen, tegenhouden en, waar mogelijk, uitroeien

De EU moet de brede waaier aan instrumenten waarover zij beschikt voor de bestrijding van de proliferatie van MVW op alle niveaus en zo doeltreffend mogelijk aanwenden:

  • multilaterale verdragen en hun verificatiemechanismen;
  • nationale en internationaal gecoördineerde uitvoercontrole;
  • programma's voor samenwerking ter vermindering van de bedreiging;
  • politieke en economische middelen;
  • verbod op illegale aankoopactiviteiten;
  • dwangmaatregelen in overeenstemming met het VN-Handvest.

De uitvoering van de EU-strategie berust op een actieplan dat regelmatig zal worden herzien. Dit berust op vier pijlers:

Eerste pijler: krachtig optreden tegen wie zich schuldig maakt aan proliferatie

  • ernaar streven dat de belangrijkste verdragen, overeenkomsten en verificatieregelingen wereldwijd worden toegepast en indien nodig versterkt;
  • de rol van de VN-Veiligheidsraad bevorderen;
  • de politieke, financiële en technische steun voor verificatieregelingen uitbreiden;
  • exportcontrolebeleid en -praktijk versterken;
  • proliferatiegevoelige goederen, apparatuur en deskundigheid in de Europese Unie beter beveiligen tegen ongeoorloofde toegang en tegen de risico’s van bestemmingswijziging;
  • opsporing, controle en onderschepping van illegale handel verbeteren.

Tweede pijler: een stabiele internationale en regionale omgeving

  • de samenwerkingsprogramma's van de EU met andere landen, toegespitst op steun voor ontwapening, controle en beveiliging van gevoelig materiaal, gevoelige installaties en deskundigheid versterken;
  • non-proliferatieaangelegenheden inzake MVW integreren in de politieke, diplomatieke en economische activiteiten van de EU, waarbij wordt gestreefd naar de hoogst mogelijke doeltreffendheid.

Derde pijler: nauw samenwerken met de Verenigde Staten en andere belangrijke partners

Vierde pijler: de noodzakelijke structuren binnen de Unie opzetten

  • een monitoringcentrum, binnen het secretariaat van de Raad, belast met de monitoring van de consequente uitvoering van de EU-strategie. Sinds 2004 wordt er een tweejaarlijks voortgangsverslag ter goedkeuring aan de Raad van de EU voorgelegd.

In december 2006 heeft de Raad een „discussiedocument ” betreffende de controle en versterking van de consequente uitvoering van de EU-strategie ter bestrijding van de proliferatie van MVW met behulp van een monitoringcentrum voor de MVW goedgekeurd. Met dit document wil men een werkmethode uitwerken die steunt op samenwerking waarmee het algemeen secretariaat van de Raad, de diensten van de Commissie en de lidstaten doeltreffend kunnen samenwerken voor de bestrijding van de verspreiding van MVW.

Context

Tijdens de Europese Raad in Thessaloniki van 19 tot 20 juni 2003 hebben de lidstaten een verklaring inzake non-proliferatie aangenomen waarin zij zich engageren om verder te werken aan een coherente communautaire strategie, vóór eind 2003, om het hoofd te bieden aan de MVW. In december 2003, gelijktijdig met de aanneming van de Europese veiligheidsstrategie „Een veiliger Europa in een betere wereld”, heeft de Europese Raad de strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens aangenomen.

Deze samenvatting heeft een louter informatief karakter en is niet bedoeld als interpretatie of ter vervanging van het referentiedocument.

Laatste wijziging: 13.04.2007

Zie ook

  • Voor meer informatie, zie de website van de Europese dienst voor extern optreden (EN)
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven