RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Σχέδιο στρατηγικής της ΕΕ κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφήςή:Όπλα μαζικής καταστροφής

Στο παρόν έγγραφο παρουσιάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ). Το στρατηγικό σχέδιο της ΕΕ υπογραμμίζει τη σημασία αποφασιστικής δράσης με στόχο την πρόληψη, την αποτροπή, τη διακοπή και τη ματαίωση των προγραμμάτων διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ) και πυραύλων.

ΠΡΑΞΗ

Σχέδιο στρατηγικής της ΕΕ κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής . Βρυξέλλες, 12 Δεκεμβρίου 2003 [Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει με αποφασιστικότητα, χρησιμοποιώντας το σύνολο των μέσων και των πολιτικών που διαθέτει, με στόχο την πρόληψη, την αποτροπή, τη διακοπή και, όπου είναι εφικτό, τη ματαίωση των προγραμμάτων διάδοσης των όπλων μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ) και των πυραύλων.

Παρότι τα καθεστώτα διεθνών συνθηκών και οι ρυθμίσεις για τον έλεγχο των εξαγωγών έχουν επιβραδύνει τη διάδοση των ΟΜΚ, ορισμένα κράτη, ακόμα και τρομοκρατικές ομάδες, έχουν επιχειρήσει ή επιχειρούν να αναπτύξουν τέτοιου είδους όπλα.

Αυξανόμενη απειλή κατά της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας

Η διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής, ειδικότερα πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων, καθώς και των φορέων τους (πύραυλοι μέσου και μεγάλου βεληνεκούς, πύραυλοι κρουζ και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα) αποτελεί αυξανόμενη απειλή.

Η διάδοση όπλων μαζικής καταστροφής, σε συνδυασμό με τη διάδοση της τεχνολογίας και των γνώσεων διπλής χρήσεως, αυξάνει τον κίνδυνο εκμετάλλευσης των όπλων αυτών από κράτη ή την απόκτησή τους από τρομοκρατικές ομάδες που θα μπορούσαν, άμεσα ή έμμεσα, να απειλήσουν την ΕΕ και τα ευρύτερα συμφέροντά της (κοινότητες αποδήμων και οικονομικά συμφέροντα).

Πολυμερής και αποτελεσματική αντιμετώπιση

Στο πλαίσιο αποτελεσματικής καταπολέμησης της διάδοσης, απαιτείται ενεργός και πολυμερής προσέγγιση εκ μέρους της ΕΕ, σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους λοιπούς συμμάχους της. Οι έλεγχοι των εξαγωγών και η στήριξη των πολυμερών οργάνων των οποίων καθήκον είναι να ελέγχουν και να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση προς τις συνθήκες, έχουν θεμελιώδη σημασία.

Στα μέτρα πρόληψης (πολυμερείς συνθήκες και καθεστώτα ελέγχου των εξαγωγών) προστίθενται, ανά περίπτωση, καταναγκαστικά μέτρα σύμφωνα με το κεφάλαιο VII του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και με το διεθνές δίκαιο (επιλεκτικές ή γενικές κυρώσεις, παρακολούθηση αποστολών φορτίου, χρήση βίας κ.λπ.)

Για να αντιμετωπιστεί η απειλή των ΟΜΚ, πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν τρεις παράμετροι:

  • η σημασία της πολυμέρειας: το σύστημα των πολυμερών συνθηκών παρέχει τη νομική βάση για όλες τις προσπάθειες της ΕΕ που αφορούν τη μη διάδοση. Η καθολική ισχύς των κανόνων που ορίζονται στις διεθνείς συνθήκες και τα πρωτόκολλά τους [τη Συνθήκη μη διάδοσης πυρηνικών όπλων (FR) - ΝΡΤ/TNP, τις συμφωνίες του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (EN) - ΙΑΕΑ/AIEA, τη Σύμβαση για τα χημικά όπλα – CWC/CAC, τη Διεθνή Σύμβαση περί απαγορεύσεως βιολογικών και τοξινικών όπλων (EN) - BTWC, τοv Διεθνή κώδικα συμπεριφοράς κατά της διάδοσης των βαλλιστικών πυραύλων - ICOC και τη Συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών (FR) - CTBT] αποτελεί πολιτικό στόχο της ΕΕ, όπως και η βελτίωση των μηχανισμών ελέγχου των παραβιάσεων των εν λόγω κανόνων·
  • η ανάγκη προαγωγής ενός σταθερού περιβάλλοντος σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο: η ΕΕ θα φροντίσει να αναπτύξει περιφερειακούς διακανονισμούς ασφάλειας –πλήττοντας τις λανθάνουσες αιτίες της διάδοσης – καθώς και περιφερειακές διαδικασίες ελέγχου των όπλων και του αφοπλισμού. Θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή στο πρόβλημα της διάδοσης στοv μεσογειακό χώρο·
  • η στενή συνεργασία με βασικούς εταίρους: ο καθορισμός μιας κοινής προσέγγισης και η συνεργασία με βασικούς εταίρους (Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσική Ομοσπονδία, Ιαπωνία και Καναδά), με τα Ηνωμένα Έθνη και με άλλους διεθνείς οργανισμούς έχουν αποφασιστική σημασία για την πρακτική εφαρμογή του καθεστώτος μη διάδοσης των ΟΜΚ.

Αποτροπή, διακοπή και, όπου είναι εφικτό, ματαίωση των προγραμμάτων διάδοσης

Η ΕΕ πρέπει να ενσωματώσει σε όλα τα επίπεδα το ευρύ φάσμα των μέσων που διαθέτει για να καταπολεμήσει τη διάδοση των ΟΜΚ, με τρόπο που θα μεγιστοποιήσει την αποτελεσματικότητα αυτών των μέσων, που είναι:

  • πολυμερείς συνθήκες και μηχανισμοί ελέγχου·
  • εθνικοί και διεθνώς συντονισμένοι έλεγχοι των εξαγωγών·
  • προγράμματα συνεργασίας για τον περιορισμό της απειλής·
  • πολιτικοί και οικονομικοί μοχλοί·
  • απαγόρευση παράνομων δραστηριοτήτων στον τομέα των προμηθειών·
  • αναγκαστικά μέτρα που προβλέπονται στοv Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Η εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ βασίζεται σε ένα σχέδιο δράσης που θα υπόκειται σε τακτική επανεξέταση, και αρθρώνεται γύρω από τέσσερις άξονες:

Πρώτος άξονας: αποφασιστική δράση κατά των χωρών που διαδίδουν όπλα

  • να καταβληθούν προσπάθειες για την καθολική ισχύ και, όπου χρειάζεται, την επίρρωση των βασικών συνθηκών, συμφωνιών και ελεγκτικών ρυθμίσεων·
  • να στηριχθεί ο ρόλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών·
  • να ενισχυθεί η πολιτική, οικονομική και τεχνική στήριξη των συστημάτων ελέγχου·
  • να ενισχυθούν οι πολιτικές και οι πρακτικές ελέγχου των εξαγωγών·
  • να ενισχυθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα μέτρα ασφαλείας που αποτρέπουν την πρόσβαση χωρίς άδεια σε υλικά, εξοπλισμό και γνώσεις όταν υφίσταται κίνδυνος διάδοσής τους·
  • να ενισχυθούν ο εντοπισμός, ο έλεγχος και η παρακολούθηση του λαθρεμπορίου.

Δεύτερος άξονας: σταθερό περιβάλλον σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο

  • να ενισχυθούν τα προγράμματα συνεργασίας της ΕΕ με τρίτες χώρες, τα οποία εστιάζουν στη στήριξη του αφοπλισμού, τον έλεγχο και την προστασία υλικών, εγκαταστάσεων και γνώσεων που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν παράνομα·
  • να ενσωματωθεί ο προβληματισμός για τη μη διάδοση των ΟΜΚ στις λοιπές δράσεις και προγράμματα της ΕΕ, με στόχο την αυξημένη αποτελεσματικότητά τους.

Τρίτος άξονας: στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ και άλλους βασικούς εταίρους

Τέταρτος άξονας: ανάπτυξη των αναγκαίων δομών εντός της Ένωσης

  • να συσταθεί, στο πλαίσιο της Γραμματείας του Συμβουλίου, ένα κέντρο ελέγχου επιφορτισμένο να παρακολουθεί τη συνεπή εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ. Αρχής γενομένης το 2004, υποβάλλεται κάθε εξάμηνο έκθεση προόδου στο Συμβούλιο της ΕΕ προς έγκριση.

Τοv Δεκέμβριο του 2006 το Συμβούλιο ενέκρινε ένα «έγγραφο γενικής ιδέας » που αφορά την παρακολούθηση και βελτίωση της συνέπειας στην εφαρμογή της στρατηγικής της ΕΕ κατά της διάδοσης ΟΜΚ μέσω Κέντρου Παρακολούθησης ΟΜΚ. Στόχος του εγγράφου είναι η καθιέρωση μιας συνεργατικής μεθόδου εργασίας, που επιτρέπει στη Γραμματεία του Συμβουλίου, στις υπηρεσίες της Επιτροπής και στα κράτη μέλη να συνεργάζονται αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της διάδοσης ΟΜΚ.

Πλαίσιο

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης (19 και 20 Ιουνίου 2003), τα κράτη μέλη υιοθέτησαν μία διακήρυξη για τη μη διάδοση, όπου δεσμεύονται να εκπονήσουν συνολικό σχέδιο στρατηγικής της ΕΕ πριν κλείσει το 2003, με σκοπό να αντιμετωπίσουν την απειλή των ΟΜΚ. Τοv Δεκέμβριο του 2003, παράλληλα με την έγκριση της ευρωπαϊκής στρατηγικής ασφάλειας «Μια ασφαλής Ευρώπη σ’ έναν καλύτερο κόσμο», το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε το σχέδιο στρατηγικής κατά της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής.

Το παρόν δελτίο διανέμεται ενημερωτικά. Δεν έχει ως στόχο να ερμηνεύσει ή να αντικαταστήσει το έγγραφο αναφοράς, που παραμένει η μόνη δεσμευτική νομική βάση.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 13.04.2007

βλέπε και

  • Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EN)
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας