RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 15 talen
Nieuwe beschikbare talen:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Officiële controles van diervoeders en levensmiddelen

In het kader van de herziening van de wetgeving voor levensmiddelen en diervoeders (het zogenaamde "hygiënepakket") is een verordening ter reorganisatie van de officiële controles van levensmiddelen en diervoeders goedgekeurd. Doel van de reorganisatie is ervoor te zorgen dat in alle productiefasen en bedrijfstakken controles plaatsvinden. De verordening beschrijft de taken van de Europese Unie bij de organisatie van de controles en bevat bepalingen die de met de officiële controles belaste nationale autoriteiten in acht moeten nemen. Voorts worden de te nemen handhavingsmaatregelen bij inbreuken op de wetgeving van de Europese Unie beschreven.

BESLUIT

Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake officiële controles op de naleving van de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen en de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn [Zie wijzigingsbesluiten].

SAMENVATTING

De onderhavige verordening heeft tot doel de tekortkomingen in de huidige wetgeving voor officiële controles op levensmiddelen en diervoeders op te vangen en stelt hiertoe een communautaire geharmoniseerde aanpak voor de opzet van en het werk met nationale controlesystemen voor.

De verordening beoogt:

  • rechtstreekse of door het milieu veroorzaakte risico's voor mens en dier te voorkomen, weg te nemen of tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen;
  • een eerlijke gang van zaken in de handel met levensmiddelen en diervoeders te bewerkstelligen en consumentenbelangen te beschermen, onder meer door etikettering van diervoeders en levensmiddelen en andere vormen van consumentenvoorlichting.

Onder "officiële controle" wordt verstaan elke vorm van controle die door de bevoegde autoriteit of door de Gemeenschap wordt uitgevoerd om na te gaan of de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen de voorschriften inzake diergezondheid en dierenwelzijn worden nageleefd.

De verordening is niet van toepassing op de officiële controles in verband met de naleving van de voorschriften inzake de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkt.

VERPLICHTINGEN IN VERBAND MET DE OFFICIËLE CONTROLES

In Verordening (EG) nr. 178/2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving zijn de verantwoordelijkheden van de lidstaten reeds in de vorm van een aantal belangrijke uitgangspunten vastgelegd. De onderhavige verordening geeft gedetailleerd aan hoe deze algemene uitgangspunten te interpreteren en in te vullen zijn.

De officiële controles stellen de lidstaten in staat om na te gaan of de nationale en communautaire wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen wordt nageleefd en om de naleving van die wetgeving af te dwingen. De officiële controles vinden regelmatig en in beginsel zonder voorafgaande waarschuwing in elk stadium van de productie, verwerking en distributie van diervoeders en levensmiddelen plaats. Bij de organisatie van de controles moet rekening worden gehouden met reeds vastgestelde risico's, kennis en ervaring van voorgaande controles, de mate aan betrouwbaarheid van reeds uitgevoerde controles door diervoeder- en levensmiddelenbedrijven, en het vermoeden dat niet aan de voorschriften is voldaan.

Bevoegde autoriteiten

Voor de uitvoering van de officiële controles wijzen de lidstaten bevoegde autoriteiten aan. De bevoegde autoriteiten moeten aan een aantal criteria voldoen, die garanderen dat doeltreffend en onpartijdig wordt geopereerd. De bevoegde autoriteiten moeten passend materieel, voldoende gekwalificeerd personeel (zie bijlage II voor de vakken waarin een opleiding moet zijn gevolgd) en rampenplannen in huis hebben. Er kunnen interne en externe audits worden georganiseerd om te waarborgen dat de bevoegde autoriteiten de doelstellingen van de verordening verwezenlijken.

Indien een deel van de controles aan regionale of lokale organen wordt gedelegeerd, is doeltreffende samenwerking tussen de centrale bevoegde autoriteiten en die andere organen nodig.

De bevoegde autoriteiten kunnen specifieke controletaken aan niet-gouvernementele organen delegeren, indien deze aan een aantal strikte voorwaarden uit de onderhavige verordening voldoen. Zo is een procedure vastgelegd voor de opstelling van een lijst van taken die wel en taken die niet kunnen worden gedelegeerd. Het nemen van handhavingsmaatregelen kan niet worden gedelegeerd. De bevoegde autoriteiten kunnen controleorganen aan wie specifieke taken zijn gedelegeerd aan audits of inspecties onderwerpen.

Transparantie en geheimhouding

De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat het publiek kennis kan nemen van alle relevante informatie waarover zij beschikken. Dit geldt in het bijzonder als er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat een levensmiddel of diervoeder een risico voor de gezondheid van mens en dier oplevert.

Het personeel van de bevoegde autoriteiten mag geen gegevens bekendmaken die het bij de uitoefening van de controletaken heeft verkregen en die qua aard onder het beroepsgeheim vallen.

Bemonstering en analyse

De bij de officiële controles te hanteren bemonsterings- en analysemethoden moeten overeenkomstig de communautaire wetgeving of internationaal aanvaarde protocollen volledig gevalideerd zijn. De analysemethoden moeten voldoen aan de criteria in bijlage III en dienen te worden verricht door hiervoor goedgekeurde laboratoria, die voldoen aan de normen van de Europese Commissie voor Normalisatie (CEN).

Rampenplannen

Er worden rampenplannen opgesteld, waarin de te nemen maatregelen in noodgevallen beschreven staan, d.w.z. wanneer diervoeders of levensmiddelen hetzij rechtstreeks, hetzij door het milieu een ernstig risico opleveren voor mens en dier. In de rampenplannen moeten zowel de administratieve autoriteiten worden beschreven die de maatregelen zullen nemen als hun bevoegdheden en verantwoordelijkheden.

Controles van producten uit derde landen

De verordening vormt een aanvulling op de bepalingen van Richtlijn 987/78/EG betreffende controles van diervoeders en levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Zij voorziet bijvoorbeeld in de volgende beginselen voor diervoeders en levensmiddelen van niet-dierlijke oorsprong:

  • regelmatige controles door de lidstaten van diervoeders en levensmiddelen van niet-dierlijke oorsprong die de Europese Unie (EU) binnenkomen. Deze controles kunnen in elk stadium van de distributie plaatsvinden: voordat de diervoeders en levensmiddelen vrij op de markt komen of daarna (bijvoorbeeld bij de importeur), tijdens het verwerkingsproces of op de plaats van verkoop aan de consument. In elk geval moet er sprake zijn van nauwe samenwerking tussen de douanediensten en de bevoegde autoriteiten;
  • op communautair niveau wordt een lijst van diervoeders en levensmiddelen opgesteld en bijgehouden, die risico's opleveren. Deze diervoeders en levensmiddelen moeten bij speciaal daarvoor aangewezen en uitgeruste inspectieposten worden aangeboden, zodat ze aan de noodzakelijke controles kunnen worden onderworpen. Deze controles moeten bij binnenkomst in de EU plaatsvinden, voordat de diervoeders en levensmiddelen in het vrije verkeer terechtkomen;
  • er kunnen officiële controles worden verricht op diervoeders en levensmiddelen uit derde landen die in vrije zones of vrije entrepots zijn ingevoerd, onder de regeling voor douanevervoer worden vervoerd, in een douane-entrepot zijn opgeslagen, onder de regeling actieve veredeling of de regeling behandeling onder douanetoezicht vallen, of tijdelijk zijn ingevoerd.

Onder de hierboven genoemde controles vallen ten minste een documentencontrole en in voorkomend geval ook een overeenstemmingscontrole en een materiële controle.

Indien wordt vastgesteld dat niet aan de wetgeving is voldaan, kunnen de betrokken producten in beslag genomen, verbeurd verklaard, vernietigd, aan een speciale behandeling onderworpen of op kosten van de exploitant van de omstreden zending naar het derde land teruggezonden worden.

Specifieke controles door derde landen vóór uitvoer naar de Gemeenschap kunnen worden erkend, indien ze aan de communautaire vereisten of daaraan gelijkwaardige vereisten voldoen. Indien een dergelijke erkenning is verleend, kan een aanpassing van de frequentie van de door de lidstaten uit te voeren controles plaatsvinden.

Financiering van officiële controles

De lidstaten zorgen ervoor dat er voldoende financiële middelen voor de officiële controles beschikbaar zijn.

Indien kosten op de exploitanten van diervoeder- en levensmiddelenbedrijven worden verhaald, wordt de hoogte van die te verhalen kosten aan de hand van een aantal gemeenschappelijke beginselen vastgesteld. De te hanteren methoden en gegevens voor de berekening worden gepubliceerd of ter kennis van het publiek gebracht.

Indien uit officiële controles blijkt dat de wetgeving inzake diervoeders en levensmiddelen niet is nageleefd, komen de extra kosten van eventueel intensievere controles ten laste van de betrokken exploitanten van diervoeder- of levensmiddelenbedrijven.

Certificering

De verordening voorziet in een procedure, waardoor kan worden vastgesteld in welke gevallen en onder welke voorwaarden een officieel certificaat moet worden afgegeven.

Referentielaboratoria

In het kader van de geldende communautaire wetgeving zijn verscheidene communautaire referentielaboratoria (CRL) opgericht (bijlage VII). Ze kunnen financiële steun van de Europese Unie verkrijgen en hebben de volgende taken:

  • verstrekken van gedetailleerde informatie over analysemethoden aan nationale referentielaboratoria;
  • organiseren van vergelijkende tests en coördineren van praktisch en wetenschappelijk werk aan nieuwe analysemethoden;
  • organiseren van cursussen;
  • verlenen van technische bijstand aan de Commissie.

De lidstaten dragen er zorg voor dat voor elk communautair referentielaboratorium een of meerdere nationale referentielaboratoria worden aangewezen. Deze nationale referentielaboratoria fungeren als communicatiepunt tussen het communautair referentielaboratorium en alle officiële laboratoria in de lidstaten.

MAATREGELEN VAN ADMINISTRATIEVE AARD

Bijstand en samenwerking

Wanneer op grond van de resultaten van officiële controles een ingrijpen van meer dan één lidstaat is vereist, verlenen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten elkaar administratieve bijstand. Deze bijstand kan uitgroeien tot actieve samenwerking, met inbegrip van controles van deskundigen in een andere lidstaat.

De lidstaten wijzen een contactinstantie aan om de communicatie te vergemakkelijken en te coördineren en verzoeken om bijstand door te geven en te behandelen. Na ontvangst van een gemotiveerd verzoek om bijstand (indien er sprake is van een ernstig risico) neemt de contactinstantie contact op met de relevante autoriteiten. Zij moeten erop toezien dat de verzoekende partij alle noodzakelijke informatie en documenten krijgt, die haar in staat stellen om na te gaan of de wetgeving is nageleefd.

Indien de bevoegde autoriteiten van een lidstaat informatie ontvangen uit een derde land, worden de bevoegde autoriteiten van de lidstaten die hier belang bij kunnen hebben, geïnformeerd.

Administratieve bijstand omvat de uitwisseling van alle informatie, met uitzondering van gegevens uit strafrechtelijke procedures en gegevens die de commerciële belangen van natuurlijke of rechtspersonen zouden kunnen schaden.

Nationale controleplannen

De lidstaten stellen een geïntegreerd meerjarig nationaal controleplan op. In dit controleplan, dat uiterlijk op 1 januari 2007 in werking moet treden, worden het nationale controlesysteem en de nationale controleactiviteiten uitgebreid beschreven. Het controleplan wordt uitgewerkt overeenkomstig in overleg met de lidstaten opgestelde richtsnoeren van de Commissie. Doel is om tot een geharmoniseerde aanpak te komen, die bevorderlijk is voor de toepassing van "best practices".

Een jaar na de inwerkingtreding van de controleplannen en daarna jaarlijks dienen de lidstaten bij de Commissie een verslag in, waarin het initiële plan wordt bijgesteld. De Commissie stelt, aan de hand van de verslagen van de lidstaten en de resultaten van de door haar uitgevoerde audits, een algemeen verslag over de nationale controlesystemen op. Dit verslag wordt aan het Europees Parlement en de Raad voorgelegd en gepubliceerd.

Communautaire controles in de lidstaten

Tot dusver werd de organisatie van de communautaire controles in de lidstaten afgestemd op de mandaten die de Commissie uit hoofde van de verschillende sectorale richtlijnen had. Door de onderhavige verordening, die een enkele wettelijke grondslag introduceert, en de opstelling van controleplannen kunnen de communautaire controlediensten van de EU de controlesystemen van de lidstaten aan een algemene controle onderwerpen. De inspecties en audits van het Voedsel- en Veterinair Bureau (VVB) van de Commissie in de lidstaten kunnen indien nodig in een bepaalde sector of bij een bepaald probleem worden aangevuld met meer specifieke audits en inspecties. De Commissie stelt over elke controle een verslag op met haar bevindingen. Indien nodig bevat dit verslag bepaalde aanbevelingen aan de lidstaten, die hieraan een passend gevolg moeten geven.

In de verordening is tevens bepaald dat de deskundigen van de Commissie controles verrichten in derde landen en dat derde landen voor de producten die ze naar de Europese Unie exporteren over controleplannen moeten beschikken, die vergelijkbaar zijn met de voor de lidstaten voorgeschreven controleplannen. Deze plannen moeten in het licht van de specifieke situatie en structuur van het derde land en de aard van de geëxporteerde producten technisch en economisch gezien realiseerbaar zijn.

Controles in derde landen

Derde landen die hun producten naar de EU willen exporteren, verstrekken de Commissie gegevens over de opzet en het algemene beheer van hun controlesystemen. Indien de gegevens niet voldoen, kan de Commissie na overleg met het betrokken land tijdelijke maatregelen nemen.

De Commissie houdt rekening met de lijsten die opgesteld zijn uit hoofde van Verordening (EG) nr. 854/2004 houdende vaststelling van specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong. Voor andere typen producten kan de Commissie eventueel vergelijkbare lijsten opstellen of andere maatregelen nemen (certificaten, specifieke invoervoorwaarden, enz.).

Opleiding van controleurs

De opleiding van controleurs in de lidstaten vindt in een communautair kader plaats, zodat gegarandeerd is dat uniforme beslissingen worden genomen. De Commissie kan opleidingen organiseren over de wetgeving, controlemethoden en controletechnieken, en de productie, verwerking en afzet van diervoeders en levensmiddelen.

Controles door derde landen in de Gemeenschap

De autoriteiten van derde landen kunnen controles in de lidstaten organiseren. De controleurs uit derde landen kunnen bij hun bezoek aan de lidstaten eventueel vergezeld worden door vertegenwoordigers van het VVB. Deze vertegenwoordigers kunnen de lidstaten informatie en gegevens verstrekken die op communautair niveau beschikbaar zijn en die in het kader van de controle van het derde land van nut zouden kunnen zijn.

Nationale handhavingsmaatregelen

Indien tijdens de officiële controles wordt vastgesteld dat de wetgeving niet nagekomen is, nemen de betrokken bevoegde autoriteiten met inachtneming van de aard van de inbreuk en de antecedenten van de betrokken exploitant passende maatregelen. Hierbij kan het om administratieve maatregelen (uit de handel nemen of vernietiging van een product, sluiting van een bedrijf of intrekking van de erkenning van een bedrijf, enz.) of sancties gaan. Deze sancties moeten doeltreffend, afschrikwekkend en evenredig aan de ernst van de overtreding zijn.

Communautaire handhavingsmaatregelen

De verordening voegt een nieuwe dimensie toe aan de vrijwaringsmaatregelen in Verordening (EG) nr. 178/2002. De Commissie kan nu maatregelen nemen, indien blijkt dat het controlesysteem van een lidstaat ernstige tekortkomingen vertoont. Het in de handel brengen van een bepaald product kan bijvoorbeeld worden opgeschort en er kunnen ook speciale voorwaarden voor het in de handel brengen worden afgekondigd. Deze maatregelen worden genomen, indien bij communautaire controles gebleken is dat de communautaire wetgeving niet nageleefd is en de betrokken lidstaten niet aan het verzoek van de Commissie hebben voldaan om hieraan binnen de door de Commissie gestelde termijn een eind te maken.

CONTEXT

In januari 2000 is de Commissie met een volledige herschikking van de wetgeving op het gebied van de levensmiddelenhygiëne en veterinaire vraagstukken (het zogenaamde "hygiënepakket") gekomen. De vijf wetsbesluiten in dit verband zijn gewijd aan:

De onderhavige verordening is op 20 mei 2004 in werking getreden. Ze is van toepassing vanaf 1 januari 2006. Uitgezonderd zijn artikel 27 en artikel 28 (financiering van officiële controles), die pas op 1 januari 2007 van toepassing worden.

REFERENTIES

BesluitDatum van inwerkingtreding - vervaldatumUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 882/2004

20.5.2004

-

L 165 van 30.4.2004

AFWIJKING VAN HET BESLUIT

Verordening (EG) nr. 1162/2009 [Publicatieblad L 314 van 1.12.2009].
Verordening (EG) nr. 1162/2009 voorziet meer tijd voor laboratoria die officiële Trichinellatests uitvoeren en in slachthuizen en wildverwerkingsinrichtingen gevestigd zijn om volledige accreditering te verkrijgen. Deze afwijking wordt slechts onder bepaalde voorwaarden toegestaan. De betrokken laboratoria moeten met name kunnen aantonen dat zij stappen hebben ondernomen met het oog op hun accreditering en dat zij voldoende garanties bieden wat de kwaliteit van de door hen uitgevoerde analysen betreft.

Wijzigingsbesluit(en)Datum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 1029/2008

10.11.2008

-

L 278 van 21.10.2008

Verordening (EG) nr. 596/2009

7.8.2009

-

L 188 van 18.7.2009

De opeenvolgende wijzigingen en rectificaties van Verordening (EG) nr. 882/2004 zijn in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie heeft slechts informatieve waarde.

GERELATEERDE BESLUITEN

Beschikking 2009/821/EG van de Commissie van 28 september 2009 tot opstelling van een lijst van erkende grensinspectieposten, tot vaststelling van bepaalde voorschriften voor door veterinaire deskundigen van de Commissie uitgevoerde inspecties en tot vaststelling van de veterinaire eenheden in Traces [Publicatieblad L 296 van 12.11.2009].
Zie geconsolideerde versie .

Verordening (EG) nr. 669/2009 van de Commissie van 24 juli 2009 ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft meer uitgebreide officiële controles op de invoer van bepaalde diervoeders en levensmiddelen van niet-dierlijke oorsprong en tot wijziging van Beschikking 2006/504/EG [Publicatieblad L 194 van 25.7.2009].
Zie geconsolideerde versie .

Laatste wijziging: 07.10.2010
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven