RSS
Alfabetische index
Deze pagina is beschikbaar in 23 talen
Nieuwe beschikbare talen:  BG - CS - ET - GA - LV - LT - HU - MT - PL - RO - SK - SL

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Levensmiddelenhygiëne

In het kader van de herziening van de wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne (het "hygiënepakket") wordt in deze verordening de nadruk gelegd op de vaststelling van de doelstellingen die op het gebied van de voedselveiligheid moeten worden bereikt, terwijl de exploitanten van levensmiddelenbedrijven worden belast met de verantwoordelijkheid om de veiligheidsmaatregelen goed te keuren die ten uitvoer moeten worden gelegd om de onschadelijkheid van levensmiddelen te garanderen.

BESLUIT

Verordening (EG) nr. 852/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 inzake levensmiddelenhygiëne [Zie wijzigingsbesluiten].

SAMENVATTING

Deze richtlijn vervangt Richtlijn 93/43/EEG inzake levensmiddelenhygiëne * teneinde een allesomvattend en geïntegreerd beleid in te stellen dat voor alle levensmiddelen geldt, van de boerderij tot de verkoop aan de consument.

Toepassingsgebied

Deze verordening beoogt de hygiëne van de levensmiddelen te garanderen in alle fasen van het productieproces, van de primaire productie * tot de verkoop aan de eindconsument. Voedingsaspecten en de samenstelling of de kwaliteit van de levensmiddelen vallen daar niet onder.

Deze verordening is van toepassing op de bedrijven van de levensmiddelensector, en niet op de primaire productie of op de bereiding thuis van levensmiddelen voor eigen gebruik.

Algemene en specifieke bepalingen

Alle exploitanten van levensmiddelenbedrijven zien erop toe dat alle fasen waarvoor zij verantwoordelijk zijn, van de primaire productie tot de verkoop of de levering van de levensmiddelen aan de eindconsument, hygiënisch worden uitgevoerd overeenkomstig de bepalingen van deze verordening.

De exploitanten van levensmiddelenbedrijven die zich bezighouden met primaire productie en bepaalde daarmee verband houdende activiteiten, dienen zich te voegen naar de algemene hygiënevoorschriften van deel A van bijlage I. Voor kleine ondernemingen kunnen uitzonderingen worden toegestaan, voor zover de verwezenlijking van de doelstellingen van de verordening daardoor niet in het gedrang komt.

Onder daarmee verband houdende activiteiten wordt verstaan:

  • het vervoer, de opslag en het hanteren van primaire producten op de plaats van productie, voor zover de aard ervan niet ingrijpend wordt gewijzigd;
  • het vervoer van levende dieren, indien dit noodzakelijk is;
  • het vervoer van producten van plantaardige oorsprong, visserijproducten en vrij wild van de plaats van productie naar een inrichting, voor zover de aard ervan niet ingrijpend wordt gewijzigd.

Voorts moeten de exploitanten van levensmiddelenbedrijven die zich bezighouden met andere activiteiten dan primaire productie, zich voegen naar de algemene hygiënevoorschriften van bijlage II. Deze bijlage bevat gedetailleerde voorschriften voor:

  • bedrijfsruimten, inclusief ruimten in de open lucht;
  • het vervoer;
  • de uitrusting;
  • levensmiddelenafval;
  • de watervoorziening;
  • de persoonlijke hygiëne van de personen die in contact komen met de levensmiddelen;
  • de eigenlijke levensmiddelen;
  • de onmiddellijke verpakking en de verpakking;
  • de warmtebehandeling waarbij bepaalde levensmiddelen worden verwerkt;
  • de opleiding van het personeel van de levensmiddelensector.

De lidstaten mogen de in bijlage II vastgestelde voorschriften aanpassen in verband met de behoeften van levensmiddelenbedrijven in regio's die te kampen hebben met specifieke problemen van geografische oorsprong of in regio's met voorzieningsproblemen, voor zover die bedrijven uitsluitend aan de lokale markt leveren, of om rekening te houden met de traditionele productiemethoden en de omvang van de bedrijven. De doelstellingen inzake voedselveiligheid * mogen in geen geval in het gedrang komen.

Bovendien moeten alle exploitanten van levensmiddelenbedrijven de bepalingen naleven van Verordening (EG) nr. 853/2004 betreffende specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong, alsmede, in voorkomend geval, bepaalde specifieke voorschriften betreffende met name de microbiologische criteria voor levensmiddelen, de temperatuurbeheersing, de handhaving van het koelcircuit, steekproeven en analyses.

Het HACCP-systeem

De exploitanten van levensmiddelenbedrijven (met uitzondering van die in het stadium van de primaire productie) passen de beginselen van het HACCP-systeem (Hazard Analysis and Critical Control Points) toe dat is ingevoerd door de Codex Alimentarius (verzameling van internationale levensmiddelennormen die is opgesteld door de FAO van de Verenigde Naties).

Deze beginselen schrijven een aantal eisen voor waaraan tijdens het hele productie-, verwerkings- en distributieproces moet worden voldaan om - door gevarenanalyse - de punten te kunnen identificeren waar controle van cruciaal belang is voor de voedselveiligheid:

  • het identificeren van elk gevaar dat moet worden voorkomen, geëlimineerd of tot een aanvaardbaar niveau gereduceerd;
  • het identificeren van de kritische controlepunten in de stadia waarin controle essentieel is;
  • het vaststellen van kritische grenswaarden vanaf welke moet worden ingegrepen;
  • het vaststellen en uitvoeren van efficiënte bewakingsprocedures in de kritische controlepunten;
  • het vaststellen van corrigerende maatregelen wanneer uit de bewaking zou blijken dat een kritisch controlepunt niet volledig onder controle is;
  • het vaststellen van procedures voor zelfcontrole om na te gaan of de maatregelen naar behoren functioneren;
  • het opstellen van registers, teneinde aan te tonen dat deze maatregelen daadwerkelijk worden toegepast, en de officiële controles door de bevoegde autoriteit te vergemakkelijken.

Gidsen voor goede praktijken en gidsen voor de toepassing van het HACCP-systeem

De lidstaten stimuleren de opstelling van nationale gidsen voor goede praktijken door exploitanten van levensmiddelenbedrijven, waarin wordt voorzien in richtsnoeren voor de naleving van de algemene hygiënevoorschriften en van de HACCP-beginselen. De lidstaten evalueren de nationale gidsen teneinde erop toe te zien dat de inhoud van de gidsen praktisch bruikbaar is, dat zij zijn opgesteld met inachtneming van de grondbeginselen van de levensmiddelenhygiëne van de Codex Alimentarius en dat alle betrokken partijen zijn geraadpleegd. De nationale gidsen die conform zijn bevonden, worden aan de Commissie toegestuurd, die ze in een register opneemt.

Wanneer een lidstaat of de Commissie van oordeel is dat er behoefte is aan uniforme communautaire gidsen, gaat de Commissie na of dergelijke gidsen nodig zijn. De permanente comités die de Commissie bijstaan zorgen ervoor dat de inhoud van de gidsen praktisch bruikbaar is, dat ze zijn opgesteld met inachtneming van de grondbeginselen van de levensmiddelenhygiëne van de Codex Alimentarius en van de nationale gidsen en dat alle betrokken partijen zijn geraadpleegd.

De exploitanten van levensmiddelenbedrijven mogen zich zowel op de nationale als op de communautaire gidsen baseren.

Registratie of erkenning van levensmiddelenbedrijven

De exploitanten van levensmiddelenbedrijven moeten met de bevoegde autoriteiten samenwerken en er met name op toezien dat alle inrichtingen waarvoor zij verantwoordelijk zijn, worden geregistreerd door de bevoegde autoriteit en dat deze laatste op de hoogte wordt gehouden van wijzigingen in de situatie (bijvoorbeeld sluiting van de inrichting).

Wanneer de nationale of communautaire wetgeving dit vereist, moeten levensmiddelenbedrijven door de bevoegde autoriteit worden erkend en mogen zij niet actief zijn zonder een dergelijke erkenning.

Traceerbaarheid en het uit de markt nemen van producten

Overeenkomstig Verordening (EG) nr. 178/2002 moeten de exploitanten van levensmiddelenbedrijven systemen en procedures invoeren aan de hand waarvan ingrediënten en levensmiddelen en, in voorkomend geval, de voor de productie van levensmiddelen gebruikte dieren traceerbaar zijn.

Voorts moet een exploitant van een levensmiddelenbedrijf die constateert dat een levensmiddel een ernstig risico inhoudt voor de gezondheid, dat onmiddellijk uit de markt nemen en de bevoegde autoriteit alsmede de gebruikers daarvan in kennis stellen.

Officiële controles

De toepassing van de HACCP-beginselen door de exploitanten van levensmiddelenbedrijven komt niet in de plaats van de door de bevoegde autoriteit uitgevoerde officiële controles. De exploitanten dienen met name samen te werken met de bevoegde autoriteiten overeenkomstig de bepalingen van de communautaire of, bij gebreke daarvan, nationale wetgeving.

Externe dimensie

In de Gemeenschap ingevoerde levensmiddelen moeten voldoen aan de communautaire hygiënevoorschriften, dan wel aan voorschriften die gelijkwaardig zijn.

Producten van dierlijke oorsprong die naar derde landen worden uitgevoerd moeten naast de eventuele vereisten die door het derde land worden opgelegd, minstens voldoen aan dezelfde voorschriften als die welke gelden voor het in de handel brengen binnen de Gemeenschap.

Verslag aan de Raad en het Parlement

Binnen vijf jaar na de inwerkingtreding van deze verordening brengt de Commissie bij het Europees Parlement en bij de Raad verslag uit, eventueel vergezeld van voorstellen over de bij de toepassing van deze verordening opgedane ervaring, alsmede over de wenselijkheid om de HACCP-beginselen toe te passen op exploitanten van levensmiddelenbedrijven die zich bezighouden met primaire productie en de hierboven beschreven daarmee verband houdende activiteiten.

CONTEXT

Deze verordening maakt deel uit van het "hygiënepakket", een reeks besluiten waarbij hygiënevoorschriften voor levensmiddelen worden ingesteld. Dat pakket omvat naast deze verordening onder meer:

  • Verordening (EG) nr. 853/2004, waarbij specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong worden vastgesteld, teneinde een hoog niveau van voedselveiligheid en volksgezondheid te garanderen;
  • Verordening (EG) nr. 854/2004, waarbij specifieke voorschriften voor de organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong worden vastgesteld en specifieke regels voor vers vlees, tweekleppige weekdieren, melk en melkproducten worden ingesteld.

Volgende besluiten vormen een aanvulling op de communautaire wetgeving inzake levensmiddelenhygiëne:

  • Verordening (EG) nr. 178/2002, die de algemene beginselen van de levensmiddelenwetgeving bevat. Bij deze verordening, waarin de procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden worden toegelicht, wordt eveneens de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) (DE) (EN) (FR) (IT) opgericht;
  • Verordening (EG) nr. 882/2004, waarbij de officiële controles inzake diervoeders en levensmiddelen worden gereorganiseerd, om de controles in alle stadia van de productie en in alle sectoren te integreren;
  • Richtlijn 2002/99/EG, waarbij de voorwaarden worden vastgesteld voor het in de handel brengen van producten van dierlijke oorspong, alsook de beperkingen die van toepassing zijn op producten uit derde landen of regio's waarvoor veterinairrechtelijke beperkingen gelden.
Belangrijkste begrippen
  • Levensmiddelenhygiëne: de maatregelen en voorschriften die nodig zijn om de aan een levensmiddel verbonden gevaren tegen te gaan en de geschiktheid van een levensmiddel voor menselijke consumptie te waarborgen.
  • Primaire productie: het produceren, kweken of verbouwen van basisproducten, met inbegrip van oogsten, jagen, vissen, melken en alle stadia van de veeteelt die aan de slachting voorafgaan.
  • Voedselveiligheid: de garantie dat voedsel geen nadelige gevolgen heeft voor de gezondheid van de eindverbruiker wanneer het wordt bereid en gegeten.

REFERENTIES

BesluitDatum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 852/2004

20.5.2004

-

L 139 van 30.4.2004

Wijzigingsbesluit(en)Datum van inwerkingtredingUiterste datum voor omzetting in nationaal rechtPublicatieblad

Verordening (EG) nr. 219/2009

20.4.2009

-

L 87 van 31.3.2009

De opeenvolgende wijzigingen en rectificaties van Verordening (EG) nr. 852/2004 zijn in de basistekst opgenomen. Deze geconsolideerde versie heeft slechts informatieve waarde.

GERELATEERDE BESLUITEN

Verordening (EG) nr. 2073/2005 van de Commissie van 15 november 2005 inzake microbiologische criteria voor levensmiddelen [Publicatieblad L 338 van 22.12.2005].
Zie geconsolideerde versie .

Verordening (EG) nr. 2074/2005 van de Commissie van 5 december 2005 tot vaststelling van uitvoeringsmaatregelen voor bepaalde producten die onder Verordening (EG) nr. 853/2004 van het Europees Parlement en de Raad vallen en voor de organisatie van officiële controles overeenkomstig de Verordeningen (EG) nr. 854/2004 van het Europees Parlement en de Raad en (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad, tot afwijking van Verordening (EG) nr. 852/2004 van het Europees Parlement en de Raad en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 853/2004 en (EG) nr. 854/2004 [PB L 338 van 22.12.2005].
Zie geconsolideerde versie .

Verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de bij de toepassing van de hygiëneverordeningen (EG) nr. 852/2004, (EG) nr. 853/2004 en (EG) nr. 854/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 opgedane ervaring [COM(2009) 403 definitief – Niet in het Publicatieblad bekendgemaakt].
De Commissie geeft een overzicht van de ervaring die is opgedaan bij de tenuitvoerlegging van genoemde verordeningen. Zij bespreekt de geboekte vooruitgang en de moeilijkheden die alle betrokken partijen bij de tenuitvoerlegging van het hygiënepakket in de periode 2006-2008 hebben ondervonden. Zij besluit dat de lidstaten over het algemeen de bestuursrechtelijke en controlemaatregelen hebben genomen die nodig zijn om naleving van de wetgeving te garanderen, maar dat de toepassing van de bepalingen nog voor verbetering vatbaar is. De voornaamste gemelde moeilijkheden betreffen:

  • bepaalde uitzonderingen op de werkingssfeer van genoemde verordeningen;
  • bepaalde definities uit de verordeningen;
  • bepaalde praktische aspecten met betrekking tot de goedkeuring van inrichtingen die levensmiddelen van dierlijke oorsprong hanteren en het aanbrengen van merken op dergelijke levensmiddelen;
  • de invoerregeling voor sommige levensmiddelen;
  • de uitvoering van de op de HACCP-beginselen (Hazard Analysis and Critical Control Points) gebaseerde procedures in bepaalde levensmiddelenbedrijven; en
  • de uitvoering van officiële controles in bepaalde delen van de sector.

De Commissie reikt in dit verslag geen gedetailleerde oplossingen aan. Zij zal op basis van de gemelde moeilijkheden evenwel onderzoeken of een voorstel tot verbetering van het maatregelenpakket inzake levensmiddelenhygiëne noodzakelijk is.

Laatste wijziging: 30.09.2010
Juridische mededeling | Over deze site | Zoeken | Contact | Naar boven