RSS
Indeks alfabetyczny
Strona dostepna w 15 jezykach
Nowe dostepne wersje jezykowe:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Zamierzone uwalnianie organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO)

Ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego wymaga przykładania odpowiedniej wagi do opanowania zagrożeń wynikających z zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO). W konsekwencji Unia Europejska (UE), zgodnie z zasadą przezorności, przyjęła ramy prawne dotyczące zamierzonego uwalniania oraz wprowadzania do obrotu GMO. Ramy te mają na celu poprawę skuteczności i przejrzystości procedury wydawania zezwoleń. Przyczyniają się także do wprowadzenia wspólnej metody oceny ryzyka oraz mechanizmu ochrony. Według nowych przepisów konsultacja obywateli oraz etykietowanie GMO są obowiązkowe.

AKT

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG [Zob. akt(-y) zmieniający(-e)].

STRESZCZENIE

Dyrektywa ma głównie za zadanie poprawienie skuteczności i przejrzystości procedury wydawania zezwoleń na zamierzone uwalnianie i wprowadzania do obrotu organizmów genetycznie modyfikowanych (GMO) oraz ograniczenie zezwolenia do odnawialnego okresu 10 lat i ustanowienie obowiązkowej kontroli po wprowadzeniu GMO do obrotu.

Przewiduje także wspólną metodologię oceny każdego przypadku ryzyka dla środowiska związanego z uwalnianiem GMO (zasady stosowane w przypadku oceny ryzyka dla środowiska znajdują się w załączniku do II dyrektywy), wspólne cele monitorowania GMO po ich zamierzonym uwolnieniu lub wprowadzeniu do obrotu oraz mechanizm pozwalający na modyfikację, zawieszenie lub zaprzestanie uwalniania GMO w przypadku pojawienia się nowych informacji na temat ryzyka związanego z uwalnianiem.

Dyrektywa wprowadza obowiązkowe konsultacje publiczne i etykietowanie GMO. Utrzymany jest system wymiany informacji znajdujący się w powiadomieniach, ustanowiony przez dyrektywę 90/220/EWG. Komisja jest zobowiązana do zasięgania opinii kompetentnych komitetów naukowych w każdej kwestii mogącej wpływać na zdrowie ludzkie i/lub środowisko. Może także konsultować się z komisjami etyki. Obowiązkowe jest prowadzenie kilku rejestrów dotyczących informacji na temat modyfikacji genetycznej GMO oraz lokalizacji GMO. Działanie tych rejestrów opisane jest w decyzji 2004/204/WE (zob. rubryka Akty powiązane).

Co trzy lata Komisja będzie publikować streszczenie środków zastosowanych w państwach członkowskich w celu wprowadzenia niniejszej dyrektywy. Co trzy lata Komisja musi publikować sprawozdanie dotyczące zebranego doświadczenia w dziedzinie wprowadzania GMO do obrotu. Sprawozdanie to powinno zawierać osobny rozdział dotyczący zalet i wad społeczno-gospodarczych każdego rodzaju GMO posiadającego pozwolenie na wprowadzenie na rynek, który dokładnie uwzględnia interesy rolników i konsumentów (pierwsze sprawozdanie powinno było zostać opublikowane w 2003 r.). Każdego roku publikowane będzie także sprawozdanie dotyczące kwestii etycznych. Dyrektywa ta zachęciła Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego wprowadzenia protokołu kartageńskiego o bezpieczeństwie biologicznym, który przyczynił się do przyjęcia rozporządzenia (WE) nr 1946/2003 w sprawie transgranicznego przemieszczania organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

Dyrektywa 90/220/EWG w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych jest uchylona przez niniejszą dyrektywę, począwszy od 17 października 2002 r.

ODNIESIENIA

Akt Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Dyrektywa 2001/18/WE

17.4.2001

17.10.2002

Dz.U. L 106 z 17.4.2001

Akt(-y) zmieniający(-e) Wejście w życie Termin transpozycji przez państwa członkowskie Dziennik Urzędowy
Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003

7.11.2003

Dz.U. L 268 z 18.10.2003

Rozporządzenie (WE) nr1830/2003

7.11.2003

Dz.U. L 268 z 18.10.2003

Dyrektywa 2008/27/WE

21.3.2008

-

Dz.U. L 81 z 20.3.2008

Kolejne zmiany i poprawki do dyrektywy nr2001/18/WE zostały włączone do tekstu podstawowego. Niniejszy tekst skonsolidowany ma jedynie wartość dokumentalną.

AKTY POWIĄZANE

GMO wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE:
decyzja 2010/135/UE – produkt ziemniaczany EH92-527-1 [Dz.U. L 53 z 4.3.2010];
decyzja 2009/244/WE – goździk 123.8.12 [Dz.U. L 72 z 18.3.2009];
decyzja 2007/364/WE – goździk 123.2.38 [Dz.U. L 138 z 30.5.2007];
decyzja 2007/232/WE – rzepak Ms8, Rf3 i Ms8xRf3 [Dz.U. L 100 z 17.4.2007];
decyzja 2006/47/WE – kukurydza MON863 X MON810 [Dz.U. L 26 z 31.1.2006];
decyzja 2005/772/WE – kukurydza 1507 [Dz.U. L 291 z 5.11.2005];
decyzja 2005/635/WE – rzepak GT73 [Dz.U. L 228 z 3.9.2005];
decyzja 2005/608/WE – kukurydza MON863 [Dz.U. L 207 z 10.8.2005];
decyzja 2004/643/WE – kukurydza NK603 [Dz.U. L 295 z 18.9.2004].

Gromadzenie i udostępnianie informacji

Decyzja Komisji 2005/463/WE z dnia 21 czerwca 2005 r. ustanawiająca grupę roboczą ds. wymiany i koordynacji informacji dotyczących współistnienia upraw genetycznie zmodyfikowanych, tradycyjnych i ekologicznych [Dz.U. L 164 z 24.6.2005].

Decyzja Komisji 2004/204/WE z dnia 23 lutego 2004 r. ustanawiająca szczegółowe regulacje dotyczące funkcjonowania rejestrów przeznaczonych do wprowadzania informacji w sprawie genetycznych modyfikacji GMO, przewidzianych w dyrektywie 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [Dz.U. L 65 z 3.2.2004].
Zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Komisja jest zobowiązana do tworzenia jednego lub kilku rejestrów zawierających informacje dotyczące modyfikacji genetycznych GMO. Decyzja precyzuje, że rejestry zawierają dane dostępne dla całego społeczeństwa i inne informacje dostępne wyłącznie dla państw członkowskich, Komisji i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. Dane znajdujące się w rejestrze są następujące:

  • szczegółowe informacje dotyczące osób odpowiedzialnych za uwalnianie lub wprowadzane do obrotu,
  • ogólne informacje na temat GMO (nazwa handlowa oraz naukowa, zainteresowane państwo członkowskie, decyzja dotycząca wydania zezwolenia na GMO itp.),
  • informacje na temat DNA wprowadzonego do GMO,
  • informacje na temat metod wykrywania i identyfikacji,
  • informacje na temat składania, magazynowania i udostępniania próbek.

Decyzja Komisji 2003/701/WE z dnia 29 września 2003 r. ustanawiająca zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady formularz w odniesieniu do przedstawiania wyników zamierzonego uwalniania do środowiska zmodyfikowanych genetycznie roślin wyższych do celów innych niż wprowadzanie do obrotu [Dz.U. L 254 z 8.10.2003].

Formularz syntezy zgłoszenia

Decyzja Rady 2002/813/WE z dnia 3 października 2002 r. ustanawiająca, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, formularz syntezy zgłoszenia dotyczącego zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych do celów innych niż ich wprowadzanie do obrotu [Dz.U. L 280 z 18.10.2002].

Decyzja Rady 2002/812/WE z dnia 3 października 2002 r. ustanawiająca zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady formularz streszczenia zgłoszenia odnoszącego się do wprowadzania do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie w charakterze lub w składzie produktów [Dz.U. L 280 z 18.10.2002].

Noty wyjaśniające załączników

Decyzja Rady 2002/811/WE z dnia 3 października 2002 r. ustanawiająca noty wyjaśniające uzupełniające załącznik VII do dyrektywy 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG [Dz.U. L 280 z 18.10.2002].

Decyzja Komisji 2002/623/WE z dnia 24 lipca 2002 r. ustanawiająca noty wyjaśniające uzupełniające załącznik II do dyrektywy 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów genetycznie zmodyfikowanych i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG [Dz.U. L 200 z 30.7.2002].

Sprawozdania

Drugie sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie doświadczeń państw członkowskich z wprowadzaniem GMO do obrotu na mocy dyrektywy 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie [COM(2007) 81 wersja ostateczna – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Miedzy październikiem 2002 r. i październikiem 2005 r., na skutek złożenia 13 wniosków o wydanie pozwolenia na wprowadzenie do obroku roślin genetycznie zmodyfikowanych w 8 państwach członkowskich, wydano zgodę dla 5 produktów:

  • kukurydzy NK603 de Monsanto Europe S.A,
  • kukurydzy MON863 de Monsanto Europe S.A,
  • rzepaku GT73 de Monsanto Europe S.A,
  • kukurydzy 1507 de Pioneer Hi-Bred International INC i Mycogen Seeds,
  • kukurydzy MON863 X MON810 de Monsanto Europe S.A.

W tym samym okresie po złożeniu w 13 państwach członkowskich 245 wniosków o uwolnienie GMO w celach innych niż wprowadzenie do obrotu (na przykład w celu prowadzenia badań) wydano 191 zezwoleń (z 23 wnioskami oczekującymi na rozpatrzenie w 2005 r.).
Państwa członkowskie rozpatrujące wnioski sporządzają ogólnie pozytywny bilans wprowadzenia dyrektywy, nawet jeśli pewna liczba problemów technicznych musi być jeszcze rozwiązana. Pozostałe zainteresowane strony oceniają dyrektywę mniej pozytywnie. Wiele państw członkowskich prosi o bardziej szczegółowe informacje dotyczące oceny ryzyka dla środowiska i lepszą harmonizację procedury dotyczącej uwalniania w celach naukowych. Większość państw członkowskich podkreśla konieczność instrumentu prawnego ustanawiającego wartości progowe dla nasion.

Report from the Commission to the Council and the European Parliament on the experience of member states with GMOs placed on the market under Directive 2001/18/EC and incorporating a specific report on the operation of parts B and C of the Directive[COM(2004) 575 - not published in the Official Journal] (Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego na temat doświadczeń państw członkowskich z wprowadzaniem GMO do obrotu na mocy dyrektywy 2001/18/WE i włączające szczegółowy raport dotyczący wprowadzenia części B i C dyrektywy) [COM(2004) 575 – nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym].
Sprawozdanie dotyczy wyłącznie 15 państw członkowskich, ponieważ przewidziany przez nie okres ukończył się przed przystąpieniem nowych państw członkowskich (1 maja 2004 r.). Znaczna większość GMO opracowanych w celu zamierzonego uwalniania składa się z upraw modyfikowanych roślin transgenicznych, dzięki czemu są odporne na niektóre herbicydy lub na niektóre środki owadobójcze. Mimo że od czasu wejścia w życie dyrektywy zdobyto niewielkie doświadczenie, w sprawozdaniu podkreślono, że dyrektywa oraz uzupełniające ją rozporządzenia (zob. poniżej) przyczyniają się do zwiększenia zaufania w stosunku do przepisów i przewidywalnego charakteru procesu decyzyjnego.

Ostatnia aktualizacja: 11.10.2010
Informacja prawna | Informacje o tej stronie | Szukaj | Kontakt | Początek strony