RSS
Αλφαβητικό ευρετήριο
Αυτή η σελίδα διατίθεται σε 15 γλώσσες
Νέες διαθέσιμες γλώσσες:  CS - HU - PL - RO

We are migrating the content of this website during the first semester of 2014 into the new EUR-Lex web-portal. We apologise if some content is out of date before the migration. We will publish all updates and corrections in the new version of the portal.

Do you have any questions? Contact us.


Μέγιστα όρια φυτοφαρμάκων για τα προϊόντα ανθρώπινης ή ζωικής διατροφής.

Όλα τα τρόφιμα που προορίζονται για ανθρώπινη ή ζωική κατανάλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) υπόκεινται σε ανώτατο όριο υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων (MLR) στη σύστασή τους, ώστε να προστατεύεται η υγεία των ανθρώπων και των ζώων. Ο κανονισμός συγκεντρώνει σε ένα μόνο κείμενο και εναρμονίζει τα όρια που εφαρμόζονται στα διάφορα προϊόντα ανθρώπινης ή ζωικής διατροφής· επιπλέον, καθορίζει ένα ανώτατο όριο που ισχύει εξ ορισμού.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 396/2005 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23 Φεβρουαρίου 2005, για τα ανώτατα όρια καταλοίπων φυτοφαρμάκων μέσα ή πάνω στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές φυτικής και ζωικής προέλευσης και για την τροποποίηση της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου [Βλέπε πράξεις τροποποίησης].

ΣΥΝΟΨΗ

Ο κανονισμός ορίζει τις ανώτατες επιτρεπόμενες ποσότητες υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα προϊόντα ζωικής ή φυτικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη ή ζωική κατανάλωση. Αυτά τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων * (MLR) περιλαμβάνουν, αφενός, ειδικά MLR για ορισμένα τρόφιμα που προορίζονται για ανθρώπινη ή ζωική κατανάλωση και, αφετέρου, ένα γενικό όριο που εφαρμόζεται εφόσον δεν έχει καθοριστεί κανένα ειδικό MLR.

Ο στόχος είναι να εξασφαλιστεί ότι τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων που υπάρχουν σε τρόφιμα δεν συνιστούν απαράδεκτο κίνδυνο για την υγεία των καταναλωτών και των ζώων.

Σχετικά τρόφιμα

Ο κανονισμός καλύπτει το σύνολο των προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη ή ζωική κατανάλωση, τα οποία απαριθμούνται στο παράρτημα Ι.

Αυτά τα προϊόντα δεν υπόκεινται στα καθιερωμένα όρια όταν προορίζονται για τη σπορά ή τη φύτευση, για εγκεκριμένες δοκιμές όσον αφορά τις δραστικές ουσίες, για την παρασκευή άλλων προϊόντων εκτός από τρόφιμα ή ακόμα για την εξαγωγή εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Όριο εξ ορισμού και ειδικά όρια

Η ανώτατη περιεκτικότητα σε υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα ανέρχεται σε 0,01 mg/kg. Αυτό το γενικό όριο ισχύει «εξ ορισμού», δηλ. για όλες τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν έχει καθοριστεί MLR κατά συγκεκριμένο τρόπο για ένα προϊόν ή για ένα είδος προϊόντος.

Τα ειδικά MLR που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ είναι, σε ορισμένες περιπτώσεις, υψηλότερα από το εξ ορισμού όριο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να θεσπιστούν προσωρινά MLR, τα οποία στη συνέχεια καταχωρίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ. Προσωρινά MLR μπορούν να καθοριστούν ιδίως στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • για το μέλι ή τα ροφήματα·
  • σε ορισμένες εξαιρετικές περιστάσεις μόλυνσης από φαρμακευτικά προϊόντα·
  • για τα εθνικά MLR που δεν έχουν ακόμα εναρμονιστεί·
  • όταν καταχωρίζονται νέα προϊόντα στο παράρτημα Ι και ένα κράτος μέλος υποβάλει σχετικό αίτημα, προκειμένου να υπάρξει ο απαραίτητος χρόνος για τη λεπτομερή επιστημονική αξιολόγηση και υπό τον όρο ότι δεν προκύπτει κανένας κίνδυνος για τον καταναλωτή.

Απαγορεύεται η αραίωση προϊόντων που δεν τηρούν τα καθορισμένα όρια, εκτός από την περίπτωση ορισμένων επεξεργασμένων ή/και σύνθετων προϊόντων που απαριθμούνται από την Επιτροπή (παράρτημα VΙ).

Εξαιρέσεις στα όρια

Ορισμένες ουσίες που απαριθμούνται από την Επιτροπή (παράρτημα VII) μπορούν να εγκριθούν, παρόλο που υπερβαίνουν τα MLR που έχουν καθοριστεί για αυτές, εάν ικανοποιούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • τα σχετικά προϊόντα δεν προορίζονται για άμεση κατανάλωση·
  • πραγματοποιούνται έλεγχοι για να αποφευχθεί η διάθεση των προϊόντων αυτών στον καταναλωτή·
  • τα λοιπά κράτη μέλη και η Επιτροπή ενημερώνονται για αυτά τα μέτρα.

Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, προϊόντα που δεν τηρούν τα καθορισμένα όρια στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ μπορούν να εγκριθούν από ένα κράτος μέλος, εάν αυτά τα προϊόντα δεν αντιπροσωπεύουν απαράδεκτο κίνδυνο. Το κράτος μέλος πρέπει να ενημερώσει αμέσως την Επιτροπή, τα άλλα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) με σκοπό να καθοριστούν όσο το δυνατόν συντομότερα τα κατάλληλα μέτρα (προσωρινά MLR κ.λπ.).

Ορισμένες δραστικές ουσίες δεν υπόκεινται σε κανένα όριο υπολειμμάτων. Πρόκειται για δραστικές ουσίες που υπάρχουν σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα που αξιολογούνται σύμφωνα με την οδηγία 91/414/EOK (σχετικά με τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων) και για τις οποίες δεν έχει κριθεί αναγκαία καμία τιμή MLR. Παρατίθενται στο παράρτημα IV, το οποίο η Επιτροπή πρέπει να θεσπίσει εντός δώδεκα μηνών από τη θέση σε ισχύ του παρόντος κανονισμού.

Καθορισμός, τροποποίηση και κατάργηση των MLR

Προκειμένου ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν να μπορεί να διατεθεί στην αγορά σύμφωνα με την οδηγία 91/414/EOK, οι δραστικές ουσίες που περιέχει πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αξιολόγησης, με σκοπό να καθοριστεί το κατώτατο όριο πέρα από το οποίο η συγκέντρωσή τους στα τρόφιμα παρουσιάζει κίνδυνο για τον άνθρωπο ή τα ζώα.

Ο παρών κανονισμός ορίζει τη διαδικασία σχετικά με τις αιτήσεις για MLR. Αυτές πρέπει να υποβληθούν στο κράτος μέλος το οποίο τις διαβιβάζει στην Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).

Η αξιολόγηση των κινδύνων εμπίπτει στην αρμοδιότητα της EFSA, η οποία πρέπει να αποφανθεί για κάθε νέο MLR, τροποποίηση ή προβλεπόμενη κατάργηση (πλην κατάργησης για λόγους ανάκλησης της έγκρισης που ισχύει για ένα φυτοπροστατευτικό προϊόν). Η EFSA εκδίδει γνώμη που περιλαμβάνει, ιδίως, το αναμενόμενο όριο προσδιορισμού * για το συνδυασμό φυτοφαρμάκων/προϊόντος καθώς και αξιολόγηση των κινδύνων σε περίπτωση υπέρβασης της επιτρεπόμενης καθημερινής δόσης.

Με βάση τη γνώμη της EFSA, η Επιτροπή εκδίδει κανονισμό ο οποίος θεσπίζει ένα νέο MLR ή ο οποίος τροποποιεί ή καταργεί ένα υφιστάμενο MLR.

Έλεγχος των MLR

Με βάση πολυετή κοινοτικά και εθνικά προγράμματα που επικαιροποιούνται κάθε χρόνο, τα κράτη μέλη διεξάγουν ελέγχους υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, για να επαληθεύσουν την τήρηση των MLR. Αυτοί οι έλεγχοι συνίστανται ειδικότερα στη λήψη δειγμάτων, στην υποβολή τους σε αναλύσεις και στον προσδιορισμό των φυτοφαρμάκων που είναι παρόντα σε αυτά καθώς και των αντίστοιχων επιπέδων υπολειμμάτων τους.

Πλαίσιο

Πριν από τον παρόντα κανονισμό, κάθε κράτος μέλος εφάρμοζε τα δικά του ανώτατα όρια περιεκτικότητας σε φυτοφάρμακα. Η προηγούμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία είχε καθιερώσει διάφορα όρια φυτοφαρμάκων ανάλογα με τον τύπο του προϊόντος: οπωροκηπευτικά (οδηγία 76/895/ΕΟΚ), σιτηρά (οδηγία 86/362/EOK), τρόφιμα ζωικής προέλευσης (οδηγία 86/363/EOK) και προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών (οδηγία 90/642/EOK). Ο παρών κανονισμός καταργεί όλες αυτές τις οδηγίες, προτείνοντας εναρμονισμένα ανώτατα όρια για όλα τα προϊόντα διατροφής. Επίσης, περιλαμβάνει την ίδια προστασία για τα προϊόντα διατροφής που προορίζονται για τα ζώα. Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει ένα τέτοιο κοινό όριο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για όλα τα είδη φυτοφαρμάκων, χωρίς να γίνεται διάκριση μεταξύ κατηγοριών τροφίμων.

Η χρησιμοποίηση δραστικών ουσιών σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα συνιστά μια από τις καταλληλότερες μεθόδους για την προστασία των φυτών από επιβλαβείς οργανισμούς. Αυτή η χρησιμοποίηση μπορεί εντούτοις να ευθύνεται για την παρουσία υπολειμμάτων σε επεξεργασμένα προϊόντα, στα ζώα που τρέφονται με αυτά τα προϊόντα και στο μέλι που παράγεται από μέλισσες που εκτίθενται σε αυτές τις ουσίες. Είναι απαραίτητο, επομένως, να εξασφαλιστεί ότι τα επίπεδα αυτών των υπολειμμάτων δεν παρουσιάζουν απαράδεκτο κίνδυνο για τον άνθρωπο και, αναλόγως, για τα ζώα.

Η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων επικουρεί την Επιτροπή στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα ανώτατα όρια που εφαρμόζονται στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Στο επίπεδο των κρατών μελών, οι αρμόδιες εθνικές αρχές διαχειρίζονται τις επαφές με την Επιτροπή, την EFSA, τα άλλα κράτη μέλη καθώς και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

Λέξεις- κλειδιά της πράξης
  • Ανώτατο όριο υπολειμμάτων: η μέγιστη συγκέντρωση του υπολείμματος ενός εγκεκριμένου φυτοφαρμάκου μέσα ή επάνω σε τρόφιμα ή ζωοτροφές.
  • Όριο προσδιορισμού: η πιο αδύνατη συγκέντρωση υπολειμμάτων που μπορεί να μετρηθεί και να καταχωριστεί με έλεγχο ρουτίνας με τη βοήθεια κατάλληλων μεθόδων.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

ΠράξηΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Eφημερίδα
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 396/2005

5.4.2005

-

ΕΕ L 70 της 16.3.2005

Πράξη (εις) τροποποίησηςΈναρξη ισχύοςΠροθεσμία για μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελώνΕπίσημη Εφημερίδα
Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2006

22.2.2006

-

ΕΕ L 29 της 2.2.2006

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 149/2008

1.9.2008

-

ΕΕ L 58 της 1.3.2008

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 260/2008

8.4.2008

-

ΕΕ L 76 της 19.3.2008

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 299/2008

10.4.2008

-

ΕΕ L 97 της 9.4.2008

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 839/2008

31.8.2008

-

ΕΕ L 234 της 30.8.2008

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 256/2009

28.3.2009

-

ΕΕ L 81 της 27.3.2009

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 396/2005 έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή η ενοποιημένη μορφή προσφέρεται αποκλειστικά προς τεκμηρίωση.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 915/2010 της Επιτροπής, της 12ης Οκτωβρίου 2010, για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου της Ένωσης για τα έτη 2011, 2012 και 2013 ώστε να εξασφαλιστεί συμμόρφωση με τα ανώτατα όρια και να εκτιμηθεί η έκθεση του καταναλωτή στα υπολείμματα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης [Επίσημη Εφημερίδα L 269 της 13.10.2010].

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 882/2004 [Επίσημη Εφημερίδα L 165 της 30.4.2004].
Διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων.

Οδηγία 2002/63/EK [Επίσημη Εφημερίδα L 187 της 16.07.2002].
Κοινοτικές μέθοδοι δειγματοληψίας για τον επίσημο έλεγχο των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω σε προϊόντα φυτικής και ζωικής προέλευσης.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 04.04.2011
Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Σχετικά με αυτόν το δικτυακό τόπο | Αναζήτηση | Επικοινωνία | Αρχή σελίδας